Για τον ΣΥΡΙΖΑ, από την καρδιά ενός συντρόφου

Αγώνας για βελτίωση των συνθηκών σήμερα. Αγώνας για ένα καλύτερο μέλλον, για ένα καλύτερο αύριο. Και ας αφήσουμε στην άκρη ή ας αφήσουμε τη ζωή να δείξει πως θα φτάσουμε στον Σοσιαλισμό.

Παρακολουθώ, κυρίως από το Δεκέμβρη και μετά, με μεγάλο ενδιαφέρον το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ. Ζήτησα μάλιστα να ενταχθώ και να βοηθήσω με όποιο τρόπο μπορώ ή μου ζητηθεί σ’ αυτή τη προσπάθεια του ενωτικού εγχειρήματος. Το τελευταίο διάστημα όμως, ιδίως μετά τις ευρωεκλογές, ο ΣΥΡΙΖΑ εκπέμπει ένα σήμα θολό. Το πολιτικό του στίγμα έχει αρχίσει να αργοσβήνει στον πολιτικό χάρτη και αυτό είναι κάτι που με απογοητεύει πολύ. Φαντάζομαι ότι και πολλοί άλλοι σύντροφοι θα αισθάνονται το ίδιο, άλλωστε έτσι μόνο δικαιολογείται η τόσο μεγάλη παραγωγή κειμένων, ιδεών και προτάσεων σε έναν ανοιχτό διάλογο. Κάποτε όμως, και αυτό το κάποτε πρέπει να είναι σύντομα, γιατί δεν υπάρχουν τα χρονικά περιθώρια, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε και ποιοι είμαστε και τι θέλουμε. Να ξεκαθαρίσουμε και τους στόχους μας και το πολιτικό μας στίγμα. Και απέναντι στους πολίτες του τόπου αλλά και απέναντι, κυρίως σ’ αυτούς, στους ανθρώπους της βάσης, στο κόσμο της αριστεράς.

Είμαστε, οι περισσότεροι, ενταγμένοι σε κάποια πολιτικά σχήματα ή θέλουμε να λεγόμαστε αριστεροί, όχι επειδή μας το ζήτησε κάποιος να τον υπερασπιστούμε, αλλά επειδή εμείς πιστεύουμε ότι ο κόσμος που ζούμε είναι χτισμένος πάνω στην αδικία του πλούσιου έναντι του φτωχού. Και είμαστε ενταγμένοι, γιατί ο καθένας από εμάς έχει τη διάθεση να αγωνιστεί, να παλέψει για την αλλαγή και για όλα αυτά που εμπνέουν τους αγώνες της αριστεράς εδώ και χρόνια.

Χωρίς να είμαι ούτε ιστορικός, ούτε θεωρητικός του κομμουνισμού και της αριστερής ιδεολογίας θέλω να επισημάνω ότι η ιστορία της αριστεράς στη χώρα μας είναι γεμάτη από λάθη. Λάθη ηγεσιών, λάθη συλλογικά αλλά και ατομικά, πολλές φορές ανθρώπινα και άλλες φορές από προσωπικούς εγωισμούς ή και τυχοδιωκτισμούς. Λάθη που οδήγησαν σε διχαστικές πολιτικές. Λάθη όμως που δυστυχώς συνεχίζουν ακόμη και σήμερα. Μερικές φορές ξαναγυρνώντας σε αρχεία ή σε ιστορικά ντοκουμέντα αναρωτιέμαι αν έχει διδαχθεί κάτι η αριστερά στην πορεία της τουλάχιστον από την αντίσταση και τον εμφύλιο έως σήμερα. Και τότε τα πράγματα ήταν σίγουρα πιο δύσκολα, οι συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτυσσόταν το κίνημα τραγικές, παρόλα αυτά κατάφερναν και κάποιες ουσιαστικές νίκες και κυριαρχούσε η αίσθηση ότι οι αγώνες για τα ιδανικά και οι θυσίες δεν πήγαιναν εντελώς χαμένα. Κυριαρχούσε το αίσθημα της ανιδιοτελούς προσφοράς.

«Αγώνες για ιδανικά», «θυσίες», «ανιδιοτελής προσφορά». Λέξεις και έννοιες που όλο και πιο σπάνια συναντάει κάποιος στα κείμενα και τις ομιλίες των συντρόφων και των στελεχών. Χειρότερα ακόμα όλο και σπανιότερα τα συναντάμε ως καθημερινή πρακτική και στάση ζωής ακόμα και στο χώρο μας, που αυτά και μόνο θα ήταν αρκετά σαν καθημερινός οδηγός για μας τους αριστερούς που κάνουμε όνειρα για μια άλλη κοινωνία. Πέστε με ονειροπόλο, αιθεροβάμονα ή ό,τι άλλο νομίζετε. Θα δεχθώ τα πάντα. Αυτό που δεν μπορώ με τίποτα να δεχθώ είναι ότι η εικόνα που σήμερα παρουσιάζει ο ΣΥΡΙΖΑ είναι εικόνα αριστερού σχηματισμού.

Σαν η ιστορία να επαναλαμβάνεται, ακόμη και σήμερα βιώνουμε στο συμμαχικό σχήμα του ΣΥΡΙΖΑ, τα ίδια ή περίπου τα ίδια. Προσωπικές πολιτικές, ανούσιες ιδεολογικές κόντρες, στοίχιση πίσω από αρχηγούς, μάχη για κατάληψη θέσεων ή υπεράσπιση αυτών. Αδιαφορία για το συλλογικό εγχείρημα και μάχη χαρακωμάτων για επιβολή του ενός έναντι του άλλου. Μηχανισμοί, μηχανορραφίες, να φύγουν αυτοί, οι όποιοι αυτοί, για να έρθουμε εμείς, οι όποιοι εμείς, που είμαστε καλύτεροι. Συμμαχίες και συντροφικά μαχαιρώματα, προδότης αυτός, δεξιός εκείνος, αριστεριστής ο άλλος… και η ζωή συνεχίζεται. Και μετά απορούμε και αναζητούμε ευθύνες για τα εκλογικά αποτελέσματα και για τα μαύρα μας τα χάλια. Φταίει η πολιτική μας. Φταίει ο τρίτος που έπρεπε να είναι πρώτος. Φταίει η δεύτερη που δεν έπρεπε να υπάρχει καθόλου. Φταίει το κακό μας το ριζικό… και τον κακό μας τον καιρό.

Να κάνουμε στροφή λέει ο ένας. Δεν λέει προς τα πού αλλά μάλλον προς τα δεξιά εννοεί, προς το κέντρο δηλαδή, αλλά δεξιά το λένε οι πολύ αριστεροί. Δηλαδή να φτιάξουμε τη μεγάλη κεντροαριστερά. Να συγκυβερνήσουμε. Να μεταρρυθμίσουμε. Οι πολίτες δε θέλουν επανάσταση. Οι πολίτες θέλουν διαχείριση. Εντάξει σύντροφε να διαχειριστούμε και να μεταρρυθμίσουμε. Έχεις ιδέα με ποιον και πώς θα το κάνουμε; Ε, όχι βέβαια, σου λέει, με το σημερινό ΠΑΣΟΚ της ρεμούλας και των σκανδάλων. Να φύγουν (το διάβασα αυτό σε ένα άρθρο στην Αυγή) λέει, πρώτα κάποιοι από το ΠΑΣΟΚ, αυτοί που είναι συνδεδεμένοι με τις απάτες. Ωραία άντε και έφυγαν. Ξέρεις πόσοι περιμένουν τη σειρά τους ή μήπως δεν μπορείς να το υποψιαστείς; Ή μήπως περιμένεις να τους διώξουν και να φωνάξουν εσένα τον τίμιο αγωνιστή, για να αναλάβεις τα ηνία, να μεταρρυθμίσεις και να διαχειριστείς. Αδιέξοδο. Εγώ βλέπω αδιέξοδο. Και είναι αδιέξοδο γιατί κανένας καπιταλιστής δεν χάρισε, ούτε πρόκειται ποτέ να χαρίσει τίποτα. Αυτό τουλάχιστον πρέπει να το έχουμε μάθει καλά όλοι οι αριστεροί. Γιατί λοιπόν σήμερα να σε αφήσουν εσένα να κάνεις τις αλλαγές που θέλεις και που είναι απαραίτητες; Γιατί να σε αφήσουν να φτιάξεις καλύτερη παιδεία εφόσον αυτό που τους ενδιαφέρει είναι η ιδιωτικοποίησή της και το κέρδος; Γιατί αντίστοιχα να φτιάξουν καλύτερη υγεία; Γιατί να δώσουν καλύτερους μισθούς; Ποιος βιομήχανος, μεγαλοεργολάβος, τραπεζίτης, θα σε αφήσει να κάνεις πράξη αυτά που θεωρείς ιδανικά;

Δεν πρέπει να μας ενδιαφέρει το πρόγραμμα και οι προτάσεις για βελτίωση του συστήματος λένε κάποιοι άλλοι. Το σύστημα δεν χωράει βελτιώσεις, μόνο η ανατροπή του πρέπει να μας ενδιαφέρει.

Σοβαρά; Από πότε η αριστερά δεν ενδιαφέρεται γι’ αυτόν που έχει δίπλα του και δεν έχει δουλειά, που του παίρνουν το σπίτι, που ο μισθός του μειώνεται, που το αφεντικό του κάνει ό,τι γουστάρει. Που δεν πληρώνεται υπερωρίες, που είναι αναλώσιμος και όταν περάσουν τα χρόνια ανανεώσιμος για να έρθουν άλλοι πιο νέοι, με λιγότερες απαιτήσεις, φθηνότερα μεροκάματα; Αυτού τι του υπόσχεσαι; Τι υπόσχεσαι στον μικροεπαγγελματία που ζει με την αγωνία του τζίρου που μειώνεται γιατί τον τρώνε οι μεγαλέμποροι και τα πολυκαταστήματα; Που είναι δέσμιος των τραπεζών; Τι θα πεις στον αγρότη; Αγωνίσου σήμερα για την επανάσταση, για να έχεις καλύτερες συνθήκες στα χωράφια σου μετά από τόσα (πόσα;) χρόνια. Τι θα πεις σε αυτόν που είναι χρόνια άνεργος και βλέπει να του παίρνουν τις θέσεις τα γαλαζοπράσινα παιδιά;

Αγώνας για βελτίωση των συνθηκών σήμερα. Αγώνας για ένα καλύτερο μέλλον, για ένα καλύτερο αύριο. Και ας αφήσουμε στην άκρη ή ας αφήσουμε τη ζωή να δείξει πως θα φτάσουμε στον Σοσιαλισμό. Αν θα φτάσουμε με ομαλές διαδικασίες ή με βίαιες. Άλλωστε θυμάμαι μια αφήγηση του συντρόφου Λ. Κύρκου για τα γεγονότα του εμφυλίου στο βιβλίο του Στ. Κούλογλου, «Μαρτυρίες για τον εμφύλιο και την Ελληνική Αριστερά» που έλεγε: «Είναι αδύνατον να σκεφτεί κανείς ότι η ανθρωπότητα έφτασε στην εποχή μας για να αποδεχτεί ότι, παραδείγματος χάρη, πάνω από το μισό του πληθυσμού της γης θα ζει σε ανεργία και σε απόλυτη στέρηση για να υπάρχουν μερικές οικογένειες οι οποίες θα έχουν συγκεντρώσει τον πλούτο όλου του κόσμου. Αυτό είναι αδιανόητο». Και συνεχίζει: «Απ’ όλους τους πόρους της κοινωνικής ζωής και της κοινωνικής δραστηριότητας ξεχύνονται χυμοί οι οποίοι στο τέλος θα συναντηθούν σε ένα μεγάλο ποτάμι που θα ζητάει την αλλαγή των πραγμάτων. Πως θα εκδηλωθεί αυτό; Δεν το ξέρω. Με τη βία; Δεν το αποκλείω, μόλο που είμαι ορκισμένος εχθρός της βίας. Όταν τα πράγματα φτάνουν στο απροχώρητο, τότε η ιστορική πρωτοβουλία ανήκει σε εκείνους που πολεμούν και εκείνοι θα πρέπει να επιλέξουν». Η υπογράμμιση δική μου.

Και εμείς διερωτώμαι τι κάνουμε, τους καταδικάζουμε ας πούμε; Κάνουμε στροφές δεξιά και αριστερά;

Τέρμα οι στροφές σύντροφοι. Δεν χρειάζονται άλλες στροφές. Βουτιές πρέπει να κάνουμε. Βουτιές προς τον κόσμο, χωρίς μάσκες και προστατευτικά. Με καθαρό λόγο. Με τον καθαρό λόγο της αριστεράς που μπορεί να ενώσει, μπορεί να ενθουσιάσει, μπορεί να ξεσηκώσει. Όχι μόνο με λόγια όμως άλλα και με πράξεις. Πράξεις που θα δείχνουν το άλλο πρόσωπο της αριστεράς, το πραγματικό της πρόσωπο, το καθαρό από μεμψιμοιρίες, από ιδιοτέλεια, από μικροσυμφέροντα.

Αυτό το πρόσωπο θα μπορούσε να έχει ο ΣΥΡΙΖΑ.

Στο συμμαχικό σχήμα του ΣΥΡΙΖΑ, αρκετοί αριστεροί που για χρόνια είχαν αποτραβηχτεί στη γωνιά τους, για διάφορους λόγους ο καθένας, είδαν την ελπίδα για μια νέα αριστερά να ξαναγεννιέται. Κάποιοι προχώρησαν ή θέλουν να προχωρήσουν στην ένταξή τους σε ένα σχήμα αγωνιστικό που θα βάζει πάνω απ’ όλα και όλους τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η κοινωνία μας. Ένα σχήμα που θα υπερασπίζεται τα κεκτημένα, θα διεκδικεί λύσεις για τα άμεσα και καθημερινά αλλά και θα έχει προτάσεις για την οργάνωση της κοινωνίας του μέλλοντος. Αυτό το σχήμα που καλώς δημιουργήθηκε από κόμματα, τάσεις, και κινήσεις της αριστεράς φαίνεται να έχει φτάσει σ’ ένα σταυροδρόμι χωρίς επιλογή για να προχωρήσει εμπρός. Είναι όμως πράγματι έτσι ή το αδιέξοδο που φαίνεται μπροστά μας είναι τεχνητό;

Το αδιέξοδο αυτό πιστεύω ότι είναι ένας τοίχος σαθρός, που μπορεί εύκολα(;) να γκρεμιστεί. Είναι σαθρός γιατί τα υλικά του είναι φτιαγμένα μέσα σε κλειστά γραφεία από ηγεσίες και επαγγελματικά στελέχη. Δεν είναι τοίχος που χωρίζει τη βάση και τον κόσμο. Για να γκρεμιστεί όμως χρειάζεται η δύναμη όλου αυτού του κόσμου της βάσης του ΣΥΝ και του ΣΥΡΙΖΑ. Και ο κόσμος πού είναι; Παραγκωνισμένος, απογοητευμένος για μια ακόμη φορά, μπαίνει σιγά-σιγά στη «θέση» του. Εκεί που τον έχουν βάλει οι ηγεσίες των κομμάτων της αριστεράς εδώ και χρόνια. Στη γωνιά του, στον καναπέ του. Θα τον φωνάξουν μάλλον πάλι στις επόμενες εκλογές για να κολλήσουν αφίσες, να μοιράσουν ψηφοδέλτια, να μαζέψουν ψήφους ή όποτε τον χρειαστούν για να αποδείξουν την αγωνιστικότητά τους. Όταν οργανώσουν κάποια πορεία, για να μη ξεχνιόμαστε κιόλας, άλλωστε καλό είναι κάπου-κάπου να βγαίνουμε και καμιά βόλτα από τα γραφεία μας. Ίσως κάποιοι να αρκούνται σε αυτά τα ελάχιστα. Ίσως για κάποιους να αρκεί ο τίτλος μέλους μιας συνιστώσας. Κάποιοι φαίνονται να αρκούνται και στο τίτλο του ανένταχτου. Έτσι έπεσε και η πρόταση να γίνουν οι ανένταχτοι συνιστώσα και να μπουν στο ΣΥΡΙΖΑ. Και όσοι δεν θέλουν τώρα, μπορούν αργότερα να φτιάξουν μια άλλη «ανένταχτοι εις το τετράγωνο», ας πούμε.

Μόνο αν η βάση φύγει από τα οικόπεδα που έχει νοικιασμένα η κάθε τάση και συνιστώσα, γιατί νοικιασμένα είναι από τη ψήφο μας και την ανοχή μας, θα μπορέσει να πραγματοποιήσει τη μεγάλη ανατροπή. Ανατροπή που πρώτα απ’ όλα είναι αναγκαία να γίνει μέσα στο «δικό» μας πολιτικό χώρο. Ανατροπή που ως στόχο δεν θα έχει την στείρα αλλαγή προσώπων αλλά την κατοχύρωση των αυτονόητων. Γιατί αυτονόητα πρέπει να είναι για μια αριστερή παράταξη, η άμεση δημοκρατία, η αυτοοργάνωση, που θα δώσει το δικαίωμα στα μέλη να πάρουν πρωτοβουλίες και να αναπτυχθούν, που θα δώσει τη δυνατότητα να προσελκύσει κι άλλους ανθρώπους βλέποντας ότι «εδώ κάτι καλό γίνεται» και ότι δεν «είναι μια από τα ίδια». Αυτονόητος είναι ο έλεγχος των οργάνων και η εκλογή αυτών από τα μέλη. Αυτονόητη θα έπρεπε να είναι η ανανέωση των στελεχών. Αυτονόητο θα έπρεπε να είναι ότι για την πολιτική που ακολουθείται θα πρέπει να έχει γνώμη και η βάση. Θα πρέπει να την αποφασίζει και να την εφαρμόζει η βάση. Αυτονόητο θα έπρεπε να είναι το πολιτικό ήθος των στελεχών. Αυτονόητη θα έπρεπε να είναι η εκπροσώπηση του χώρου στα μέσα και όχι η προβολή προσωπικών θέσεων. Αυτονόητη θα έπρεπε να είναι η οικονομική διαφάνεια στη διαχείριση των πόρων. Αυτονόητο θα έπρεπε να είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να έχει ταμείο και όχι οι συνιστώσες να μοιράζουν την κρατική επιχορήγηση.

Τι από όλα αυτά, τα αυτονόητα για μένα, δεν είναι αυτονόητα για κάποιους και γιατί; Η απάντηση έχει ήδη δοθεί και δε χρειάζεται περισσότερη ανάλυση.

Το θέμα είναι από εδώ και στο εξής να πάρουν τις αποφάσεις τους οι ηγεσίες των συνιστωσών, να προχωρήσουν βήματα μπροστά και να κατοχυρώσουν τα αυτονόητα στον πολιτικό σχηματισμό που λέγεται, για να μην ξεχνιόμαστε, Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς. Και τις τρεις λέξεις του συνθετικού ονόματος θα πρέπει να μας αποδείξουν ότι τις εννοούν. Και το Συνασπισμός και το Ριζοσπαστικής και το Αριστεράς. Αν δεν το κάνουν, ο κόσμος θα πρέπει να πάρει τις τύχες του εγχειρήματος στα χέρια του, άμεσα και δυναμικά.

Δημήτρης Σαριγγαλάς

Μέλος ΣΥΡΙΖΑ Τρικάλων.

Υ.Γ. Δεν μπαίνω σε ζητήματα αμιγώς οργανωτικά για ποσοστώσεις και τρόπους ένταξης. Έχουν ήδη ειπωθεί πολλά και κάποια από αυτά ή ο συνδυασμός τους είναι υπεραρκετά.