ENA KEIMENO ΓΙΑ ΤΟΝ «ΑΔΥΝΑΜΟ» ΚΡΙΚΟ ΠΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΠΡΙΝ ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΚΑΙ ΚΑΤΙ…(των Κώστα Παπουλή-Γέρου και Βαγγελιώς Σωτηροπούλου)

Posted: 11/12/2009 by Ioannis Kyriakakis in Κείμενα θέσεων
Ετικέτες:

ENA KEIMENO ΓΙΑ ΤΟΝ «ΑΔΥΝΑΜΟ» ΚΡΙΚΟ ΠΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΠΡΙΝ ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΚΑΙ ΚΑΤΙ…  

      Το  κείμενο που ακολουθεί είχε δημοσιευτεί  στην ιστοσελίδα του ΣΥΡΙΖΑ στις προτάσεις  για το πρόγραμμα του, και ένα  κομμάτι του στην εφημερίδα Aριστερά. Αφαιρέσαμε ένα μέρος του που αναφέρεται σε επιμέρους  προγραμματικά στοιχεία του ΣΥΡΙΖΑ.  Το αναδημοσιεύουμε σήμερα, όχι  για να δείξουμε ότι επιβεβαιώνεται πλήρως σε ορισμένα σημεία,(π.χ. σε αυτό της κατάρρευσης της ελληνικής οικονομίας, η στο ότι άφηνε ανοικτή υπόθεση την νεκρανάσταση του ΠΑΣΟΚ), αλλά επειδή τα περισσότερα ζητήματα που θίγει είναι και σήμερα επίκαιρα. Αυτά τα θέματα τα έθιξε ο σ. Αλαβάνος στην τελευταία συνδιάσκεψη και διάφοροι «καλοπροαίρετοι» των μηχανισμών ενδεχομένως όποιον ανακινεί αυτή τη συζήτηση να τον χαρακτηρίσουν ότι στοιχίζεται πίσω από τον Αλαβάνο κλπ.  Θέλουμε να αποδείξουμε ότι δεν είμαστε ελέφαντες…Γι αυτό δεν εμφανίσαμε ένα καινούργιο κείμενο. Δυστυχώς έχουμε φτάσει εκεί, να σκεφτόμαστε πως θα εκφράσουμε την πολιτική μας άποψη, για να μην «χαρακτηριστούμε». Πρέπει να αποδείξουμε δηλαδή ότι τέτοιες ιδεολογικές «ανησυχίες» τις είχαμε και πριν την ΠΑΣΑ, και πριν τις καταθέσει ξανά, πριν λίγες ημέρες ο Αλαβάνος.

      Η αλήθεια είναι ότι αυτά τα ερωτήματα  είχαν αφορμή δηλώσεις  του Αλαβάνου για αδύναμο κρίκο-πριν περίπου δύο χρόνια-  αρθρογραφία και βιβλιογραφία του Κ. Βεργόπουλου, κ.α, αλλά κύρια τα έβαζε και τα βάζει   η πραγματικότητα της χώρας. Φυσικά έχει περάσει μεγάλο διάστημα από τότε. Μεσολάβησε ο Δεκέμβρης μια εξέγερση πανευρωπαϊκής σημασίας, που έδειξε συνάμα ότι ο μεγάλος άγνωστος χ της ιστορικής εξέλιξης, η αυτόνομη κίνηση των ανθρώπων που δημιουργούν την ιστορία, ισχυροποιείται στην κοινωνική εξίσωση. Συγχρόνως ο πολιτικός χρόνος που πέρασε ήταν πολύ πυκνός, η πρώτη ευκαιρία του ΣΥΡΙΖΑ χάθηκε, προστέθηκε το πραγματικό σενάριο της πτώχευσης, και της πλήρους εξάρτησης και κατοχής της χώρας από το ΔΝΤ η την Ε.Ε. Σήμερα η πραγματική κυβέρνηση της χώρας είναι ο Αλμούνια. Η Ελλάδα  είναι η χώρα που πληρώνει περισσότερο από όλους το «παράδοξο» της Ε.Ε. Από την μια μιλάμε για «Ενωμένη Ευρώπη» αλλά καμία αλληλεγγύη δεν προβλέπεται σε χώρες-όπως η Ελλάδα –  που έχουν αποσταθεροποιηθεί εξ αιτίας της τροπής που παίρνει η Ε.Ε. Ούτε καν σε δανείζει απευθείας η Κεντρική «σου» Τράπεζα, σου λένε βγάλτα πέρα «μόνος σου». Αλλά και το «μόνος σου» είναι ένα απέραντο ψέμα, μια που όλα τα εθνικά οικονομικά εργαλεία έχουν καταργηθεί,(η νομισματική και η συναλλαγματική πολιτική πλήρως, ενώ η δημοσιονομική είχε κουτσουρευτεί με το σύμφωνο σταθερότητας). Τώρα με την επιτήρηση και την απειλή της χρεοκοπίας καταργείται οριστικά και αυτή η μισή δυνατότητα που είχε το ελληνικό κράτος να καθορίζει μερικά τον τρόπο εσόδων και δαπανών του. Αυτό το παράδοξο, που είναι ο γόρδιος δεσμός της ελληνικής και ευρωπαϊκής οικονομίας πρέπει να λυθεί.  Σαφώς σήμερα προβάλλει σαν κύριος πολιτικός στόχος για την αριστερά κατ’ αρχήν η κατάργηση του Συμφώνου Σταθερότητας, αν δεν θέλουμε να δούμε όλη την Eλλάδα ως μια απέραντη ζώνη δυστυχίας..

      Δεν καταθέτουμε αυτό το κείμενο και  τα υπόλοιπα που θα ακολουθήσουν πάνω στο ζήτημα του αδύναμου κρίκου και στην κριτική για την πορεία που παίρνει η Ευρωπαϊκή Ενοποίηση, ως «θεωρητικά» πολιτικά προαπαιτούμενα, όπως κάνουν άλλοι. Έχουμε αίσθηση και της θεωρητικής κρίσης και φτώχειας της αριστεράς και πολύ περισσότερο της δικής μας (των μαρξιστών του κομοδίνου, όπως εύστοχα περιέγραφε τον εαυτό του ένας αγαπητός μας φίλος). Θεωρούμε όμως απαραίτητο για την αριστερά στην χώρα μας, να ανοίξει αυτήν την πολιτική συζήτηση, για να της δώσει εργαλεία για μια κοινωνική, επιθετική και δομική αντιπολίτευση. Θα θέλαμε αυτή η συζήτηση να γίνει ελεύθερα μέσα στα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ και αυτά με αποφάσεις των οργανώσεων τους να καθορίσουν την οριστική πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ. Ο τρόπος μέχρι στιγμής συγκρότησης του ΣΥΡΙΖΑ,  η υστερία και η προσπάθεια στοιχίσεων που αντιμετωπίζεται οποιαδήποτε ουσιαστική τέτοια συζήτηση, από τον οργανωμένο φραξιονισμό των μηχανισμών, αποτελούν εμπόδια, που όμως θα τα ξεπεράσουμε γιατί είναι ανάγκη των  καιρών. Με αυτόν το σκοπό και ως αφορμή για να ξεκινήσει η συζήτηση  θα καταθέσουμε τέτοιους προβληματισμούς. Υπενθυμίζουμε βέβαια για μια ακόμη φορά ότι η ΠΑΣΑ ενώνεται στο ζήτημα της δημοκρατίας και όχι στις πολιτικές εκτιμήσεις, δεν είναι συνιστώσα, αλλά η ΠΑΣΑ είναι ένα πρόπλασμα του δημοκρατικού ΣΥΡΙΖΑ των μελών που ονειρεύεται. Συνεπώς θα κάνουν μεγάλο λάθος όσοι θεωρήσουν ότι αυτές οι εκτιμήσεις χαρακτηρίζουν την ΠΑΣΑ.                   
 
 

Η Ελλάδα σαν αδύνατος κρίκος και η εναλλακτική πρόταση για αριστερή διακυβέρνηση

18/11/2008 – ιστοσελίδα ΣΥΡΙΖΑ

Κώστας Παπουλής– Βαγγελιώ Σωτηροπούλου

Η συγκυρία

Αν συζητάγαμε τη διαμόρφωση του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ τον Οκτώβρη του 2007 και κάποιος έθετε ζητήματα αριστερής κυβέρνησης, θα ήταν ή κεντροαριστερός, ή «παλαβός».

Κι όμως ένας μόνο «πολιτικός χρόνος», τόσο διαφορετικός από τον φυσικό χρόνο, γέννησε ένα ριζικά διαφορετικό τοπίο στην Ελλάδα, αλλά και στον κόσμο. Πόσοι από μας, προέβλεπαν την κατάρρευση της αμερικάνικης οικονομίας ; (έστω και αν υπήρχαν ισχυρές ενδείξεις). Πόσοι  από μας  περίμεναν ότι το ιδεολογικό σύστημα του νεοφιλελευθερισμού θα πάθαινε το 2009 ότι έπαθε η αριστερά το 1989 ;

Η ανατροπή αυτή, προφανώς οφείλεται κυρίως στις εγγενείς αντιφάσεις του σύγχρονου καπιταλισμού και ελάχιστα στην ριζοσπαστικοποίηση, τη συνειδητή αντίσταση και οργάνωση των «κάτω». Αυτό όμως σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι οι «κάτω» μπορούν να συνεχίσουν να  πορεύονται στο νέο τοπίο με τον παλιό τρόπο, αφήνοντας αυτή τη μοναδική ιστορική ευκαιρία ανεκμετάλλευτη ;

Ο ΣΥΡΙΖΑ καλείται λοιπόν ν’ απαντήσει με σαφήνεια σε ορισμένα ερωτήματα  :

Η Ελλάδα του 2009 είναι η δεν είναι αδύναμος κρίκος ;

Κατά την άποψή μας η απάντηση τείνει κατά πολύ περισσότερο προς την κατάφαση παρά προς την άρνηση. Στη χώρα μας αυτή τη στιγμή διασταυρώνονται ισχυροί παράμετροι : α) έντονη οικονομική, διαρθρωτική και δημοσιονομική κρίση σε περιβάλλον  διεθνούς κρίσης και ύφεσης. β) αναιμικό κοινωνικό κράτος γ)συρρίκνωση των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων δ) πολιτική κρίση ε) ισχυρή παρουσία της αριστεράς που μάλιστα τα τελευταία χρόνια έμεινε αλώβητη από σοσιαλφιλελεύθερες λύσεις. Στ) δημιουργία έντονων κοινωνικών ανισοτήτων και φτώχειας.

Μετά τη σύνδεση και την είσοδο της χώρας στη ζώνη του ευρώ καλλιεργήθηκε έντονα ο μύθος της «ισχυρής Ελλάδας» που συντηρούσε βέβαια υψηλούς ρυθμούς  ανάπτυξης μέσω κυρίως των Ολυμπιακών έργων, των επιδοτήσεων της ΕΕ και της οικοδομικής έκρηξης που έφεραν τα χαμηλά επιτόκια που επέβαλλε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (που σημειωτέον δεν «ταίριαζαν» με την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας την εποχή εκείνη).

Η διάλυση οποιασδήποτε παραγωγικής δραστηριότητας– πλην των υπηρεσιών- και η κατάρρευση του εμπορικού ισοζυγίου που φανερώνουν οι στατιστικές  δείχνει ότι η Ελλάδα, όπως άλλωστε και το σύνολο του Ευρωπαϊκού Νότου παρουσιάζει σοβαρό έλλειμμα ανταγωνιστικότητας και αδυναμία διατήρησης υψηλών ρυθμών ανάπτυξης σε συνθήκες διεθνοποιημένης αγοράς και ελεύθερου εμπορίου.

Συγχρόνως ο πληθωρισμός παραμένει σε υψηλότερα επίπεδα απ’ ότι στην Ευρωζώνη κι αυτό έχει σοβαρή επίπτωση στο πεδίο των «πραγματικών» νομισματικών ισοτιμιών. Έτσι η αγοραστική αξία του ευρώ στο Nότο  (Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα, Πορτογαλία) διαφέρει από αυτήν στο Βορρά. Η πραγματική  νομισματική ισοτιμία έχει ανέβει κατά  15% στο Νότο (βλ. Κ. Βεργόπουλος, το Μεγάλο Ρήγμα),  ενώ για όλες τις υπόλοιπες χώρες έχει κατέλθει κατά 10%. Αυτή η υπερτίμηση του νομίσματος του νότου κατά 25% αποτελεί και τη χαριστική βολή στην αδύναμη ανταγωνιστικότητα του.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο λοιπόν που η Ελλάδα παρουσίαζε πέρσι ένα  από  τα μεγαλύτερα ελλείμματα ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών ως ποσοστό του ΑΕΠ σ’ όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ. Η κατάσταση επιδεινώνεται και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις για το 2008, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών θα φτάσει στα 14,3% του ΑΕΠ και θα είναι το μεγαλύτερο της Ευρωζώνης και πολύ μεγαλύτερο από τις άλλες χώρες του Νότου (Πορτογαλία 2η στην Ευρωζώνη με 9,9% του ΑΕΠ, Ισπανία 3η με 9,3% του ΑΕΠ)…..

Εν τω μεταξύ ο πληθωρισμός τρέχει στην Ελλάδα το 2008 με 3,1%, στην Ευρωζώνη με 1,2% ενώ στην Ευρώπη των 27 με 1,4%. Σύμφωνα με τις προβλέψεις η κατάσταση θα χειροτερέψει «συγκριτικά για την Ελλάδα» το 2009 μια που θα τρέχει εδώ με 2,5%, στην Ευρωζώνη με 0,1%. Είναι σαφές ότι τα πράγματα το 2009 θα είναι πιο δύσκολα για το ισοζύγιο με αποτέλεσμα την έκρηξη της ανεργίας. Υπό άλλες συνθήκες η Ελλάδα θα έπρεπε να οδηγηθεί σε μεγάλη υποτίμηση για να αντιμετωπίσει το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας και τη συνεπακόλουθη ανεργία. Ένα από τα πολλά εγκλήματα της κυβέρνησης Σημίτη (πέρα από τη συζήτηση για το κατά πόσο  η ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ είναι σε βάρος του ελληνικού λαού) ήταν η πολύ υψηλή ισοτιμία της δραχμής σε σχέση με το ευρώ με την οποία η χώρα εντάχθηκε στην Ευρωζώνη. Το έλλειμμα του ισοζυγίου βρίσκεται σε «αμφίδρομη σχέση» με το υπέρογκο εξωτερικό χρέος της χώρας το οποίο φτάνει πια το 80% του ΑΕΠ (Καθημερινή 17/9/08) και έχει ως αποτέλεσμα τη συνεχή πληρωμή τοκοχρεωλυσίων στο εξωτερικό δημιουργώντας μια συνεχή και αρνητική σπειροειδή εξέλιξη για την ελληνική οικονομία.

Για να καταλάβουμε την έκταση του προβλήματος το κατακεφαλήν εξωτερικό χρέος των ΗΠΑ είναι περίπου ίσο με την Ελλάδα (ανάλογα με την ισοτιμία ευρώ – δολαρίου) και αναλογεί σε 20.000 ευρώ κατά κεφαλήν στη χώρα μας και 30.000 $ στις ΗΠΑ. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι σημάδια στη διεθνή σκηνή που έλεγαν ότι οι ΗΠΑ βαδίζουν προς οικονομική κρίση ήταν το εξωτερικό χρέος και το έλλειμμα του ισοζυγίου.

Το χρέος της κεντρικής κυβέρνησης (Δημόσιο χρέος + ενδοκυβερνητικός δανεισμός –ληστεία;- από τα Ασφαλιστικά ταμεία) παραμένει (και μετά την αναθεώρηση του ΑΕΠ) το υψηλότερο στην Ευρώπη (με μόνη χώρα που να την συναγωνίζεται την Ιταλία) και ενισχύεται σε πραγματικά μεγέθη συνεχώς, διαμορφώνοντας μια όλο και μεγαλύτερη θηλιά για τόκους σε κάθε νέο προϋπολογισμό. 

Είναι επίσης γνωστό από τις αρχές της Περιφερειακής Οικονομικής Πολιτικής ότι σε συνθήκες ελεύθερου διεθνούς εμπορίου (δηλαδή σε συνθήκες ευρωζώνης) οι ισχυρές και κεντρικές περιφέρειες αναπτύσσονται σε βάρος των αδύνατων και περιφερειακών. Μια τέτοια εξέλιξη έχει πιθανότητες αναστροφής μόνο με ισχυρά μέτρα περιφερειακής πολιτικής. Αυτός ήταν και ο λόγος της  κατεύθυνσης  ισχυρών πόρων από τον Eυρωπαϊκό Βορρά προς τον Eυρωπαϊκό Νότο. Λόγω όμως των νεοφιλελεύθερων αντιλήψεων που κυριαρχούν στην Ε.Ε, της διεύρυνσης της ΕΕ σε 27 χώρες αλλά και εν μέρει από την αναθεώρηση του ΑΕΠ από τον Αλογοσκούφη ισχυροί πόροι προς την Ελλάδα δεν αναμένονται. Αλλά όπως έχει εύστοχα διατυπωθεί κι ένα μεγάλο κομμάτι αυτών που ήρθαν κατευθύνθηκαν σε έργα υποδομής (μεγάλα συγκοινωνιακά) που διευκολύνουν το διεθνές εμπόριο και όχι σε έργα οικονομικής υποδομής, έρευνας και τεχνολογίας που να ενισχύουν μια άλλη ανάπτυξη της χώρας. Συνεπώς σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία δεν αναμένεται κανένα «πακέτο εξ’ Εσπερίας».

Συγχρόνως τόσο λόγω του χρέους, όσο και λόγω του Συμφώνου Σταθερότητας και του Ευρώ, τα βασικά οικονομικά εργαλεία (επιτόκια,  αδυναμία υποτίμησης δημόσιες επενδύσεις και οικονομικές υποδομές, επιδοτήσεις,  κλπ) καθορίζονται εκτός χώρας και με βάση τις ανάγκες των Κεντρικών Ευρωπαϊκών Οικονομιών, ιδίως της Γερμανίας με αποτέλεσμα να η διέξοδος για μια άλλη αναπτυξιακή  πολιτική να είναι πολύ δύσκολη.

Η παραπάνω κατάσταση της ελληνικής οικονομίας επιδεινώνεται από τη διεθνή οικονομική κρίση (όσο μας αφορά άμεσα θα πληγεί ιδιαίτερα ο τουρισμός, η ναυτιλία, αλλά θα υπάρξουν και επιπτώσεις σ’ όλα τα Βαλκάνια )  που φαίνεται ότι μόλις αρχίζει από τις ΗΠΑ και οι συνέπειές της θα θέσουν σε σκληρή δοκιμασία το παγκόσμιο νεοφιλελεύθερο πλαίσιο και την αμερικάνικη ηγεμονία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε (χωρίς να θεωρούμε ότι η κατάσταση είναι ίδια) ότι η έκταση της κρίσης του 1929 έγινε «συνείδηση» στους κυρίαρχους κύκλους το 1931 και τα πρώτα μέτρα πάρθηκαν από το Ρούσβελτ το 1935. Ουσιαστικά η κρίση απαντάει στο ερώτημα που υπήρχε για την ελληνική οικονομία πριν την εκδήλωση της: Πόσο απότομη θα ήταν η προσγείωση της; Τώρα το ερώτημα είναι απότομη προσγείωση η συντριβή;

Η νεοφιλελεύθερη και σοσιαλφιλελεύθερη διαχείριση τα τελευταία χρόνια κατάφερε να διαμορφώσει στην Ελλάδα το υψηλότερο ποσοστό φτώχειας στην Ευρώπη των 15, ακολουθούμενη από Πορτογαλία και Ιρλανδία. Είναι δεύτερη στην Ευρώπη των 27 πίσω από τη Λετονία. Όταν φυσικά τα όρια φτώχιας στην Ελλάδα είναι το μισό του μέσου όρου της Ευρώπης των 15. Συγχρόνως η χώρα στην ανισότητα διανομής του εισοδήματος (στοιχεία ΙΝΕ/ΓΣΕΕ) ήταν το 2006, 4η στην Ευρώπη των 27 με δεύτερη την Πορτογαλία και πιο πάνω τη Λετονία και τη Λιθουανία.  

Παρόμοιο είναι το τοπίο και στον υπόλοιπο Ευρωπαϊκό Νότο. Λαμβάνοντας υπόψη τα διψήφια δημοσκοπικά ποσοστά που πήρε πρόσφατα και το «Μπλόκο» στην Πορτογαλία, μπορούμε να μιλήσουμε για αδύναμους κρίκους στον Ευρωπαϊκό Νότο. Ο ίδιος ο τρόπος ανάπτυξης μέσω του δανεισμού των νοικοκυριών, πέρα από τις πολιτικές Μητσοτάκη – Σημίτη – Καραμανλή, οδηγούσε στη βίαια αναδιανομή του εισοδήματος. Όταν τα κέρδη των επιχειρήσεων και ιδίως των τραπεζών αυξήθηκαν  μέχρι κατά 40%, δηλαδή πολύ περισσότερο από την αύξηση του ΑΕΠ ( 4%,) αυτό δείχνει μια «κρυφή» και βίαιη αναδιανομή σε βάρος των καταχρεωμένων νοικοκυριών.

Διαμορφώνεται λοιπόν στην Ελλάδα ένα κοινωνικό τοπίο ανεργίας, φτώχειας, αλλά και ατομικού και συλλογικού αδιεξόδου (αναπτυξιακό μοντέλο χώρας), όπου ο τρόπος ζωής των μεσοστρωμάτων επιδεινώνεται ραγδαία και απότομα.

Η Ελλάδα μέχρι πρόσφατα χαρακτηριζόταν ως η χώρα «χωρίς κοινωνικά άκρα» μέσα στην Ευρώπη. Κι όμως τώρα μετατρέπεται ταχύτατα στη χώρα με τα μεγαλύτερα άκρα κι αυτός είναι ένας κραδασμός που το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να απορροφήσει. Αυτή είναι η ιδιαιτερότητα της χώρας στον Ευρωπαϊκό Νότο. Συνάμα στην Ελλάδα απουσιάζει ο «κοινωνικός μισθός» που συμπληρώνει τον ατομικό μισθό. Οι ιδιωτικές δαπάνες για την υγεία και εκπαίδευση είναι από τις υψηλότερες στον κόσμο και η συνολική απουσία κοινωνικού κράτους σε όλα τα επίπεδα (από την πρόνοια και την ανεργία μέχρι και τις συγκοινωνίες) διαμορφώνει ένα εκρηκτικό περιβάλλον. Η πραγματική φτώχεια είναι δηλαδή πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που δείχνουν τα νούμερα που αποτυπώνουν ποσοστά επί του διαθέσιμου εισοδήματος γιατί δεν γίνεται προσμέτρηση του «κοινωνικού μισθού». Τέτοια ποιοτικά στοιχεία έχει δείξει μόνο η έρευνα του ΕΚΚΕ για τη φτώχεια.

Η αναξιοπιστία και τα σκάνδαλα των κυβερνήσεων ΝΔ – ΠΑΣΟΚ ενισχύουν την ιδιαιτερότητα της χώρας μια που η ελίτ του πολιτικού προσωπικού των κυρίαρχων δυνάμεων απαξιώνεται όλο και περισσότερο. Η ύπαρξη αυτής της πολιτικής κρίσης κυρίως λόγω της αδυναμίας του δίδυμου ΠΑΣΟΚ – ΝΔ να εγγυηθούν έναν αξιοπρεπή τρόπο ζωής στην πλειοψηφία των Ελλήνων αλλά κατά  δεύτερο λόγο και ο ληστρικός και οθωμανικός τρόπος που αντιμετώπισαν το κράτος που ξεπέρασε κάθε όριο την τελευταία δεκαετία  διαμορφώνουν μια γενική τάση όπου ο κόσμος δεν θέλει να κυβερνηθεί με τον παλιό τρόπο.

Όμως η νεοφιλελεύθερη αντίληψη έχει ιδεολογικά συντριβεί. Το «ο καθένας μόνος του , αποδείχτηκε «οδυνηρή ουτοπία» για την αφρόκρεμα των σημερινών πτυχιούχων και ήδη ένα κομμάτι τους έχει αρχίσει να μεταναστεύει. Το σοκ των προηγούμενων ημερών που πέρασαν χιλιάδες ασφαλισμένοι στην υπό κατάρρευση Α.Ι.G., βλέποντας τις οικονομίες τους να απειλούνται να χαθούν, θ’ αποτελέσει και μεγάλο ανάχωμα στην προσπάθεια ιδιωτικοποίησης της κοινωνικής ασφάλισης. Εν τέλει η μεγάλη νίκη στο ζήτημα της αντιδραστικής συνταγματικής αναθεώρησης έγινε μπροστά σ’ ένα ελληνικό κοινό που κινείται σταθερά πια από την ιδεολογία του «ιδιωτικού» προς το «συλλογικό» και το «δημόσιο».

Έχουμε λοιπόν μια βαθιά πολιτική και οικονομική κρίση που είναι απίθανο το δίδυμο του δικομματισμού ν’ ανατρέψει μια που κάτι τέτοιο θα έθετε (π.χ. το ΠΑΣΟΚ) αντιμέτωπο μ’ όλα τα κλαμπ και την οικονομική και κοινωνική ελίτ που το στηρίζουν».

Προσοχή ! Αν η παραπάνω εκτίμηση (του αδύναμου κρίκου) είναι σωστή, τότε αυτό σημαίνει ότι ακόμα κι αν ο δικομματισμός ανακάμψει λόγω της πολιτικής αδυναμίας του ΣΥΡΙΖΑ, η ανάκαμψη αυτή θα είναι προσωρινή, διότι δεν θα μπορεί να διαχειριστεί την κατάσταση.

Σ΄ αυτή τη δύσκολη και ρευστή πραγματικότητα ο ΣΥΡΙΖΑ και ευρύτερα η αριστερά έχει μια ουσιαστική ευκαιρία να γίνει ο κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού και πιθανόν να πυροδοτήσει ένα νέο πολιτικό και κοινωνικό παράδειγμα σε όλη την Ευρώπη.

Οι παραδόσεις, οι αγώνες, η ιστορία , το μέγεθος της ελληνικής αριστεράς και φυσικά η απουσία της από σοσιαλφιλελεύθερα και κυβερνητικά πειράματα με κυρίαρχες άλλες πολιτικές (με εξαίρεση το 89 που ευτυχώς έχει ξεχαστεί) συνηγορούν σ΄ ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Εάν η παραπάνω εκτίμηση ότι η Ελλάδα είναι αδύναμος κρίκος δεν είναι σωστή,  ας μη «σπάμε το κεφάλι» μας. Ας βαφτίσουμε την Εκλογική Διακήρυξη του ΣΥΡΙΖΑ «σύγχρονο αντιπολιτευτικό πρόγραμμα» και ας φροντίσουμε για μικροβελτιώσεις.

Εάν όμως η Ελλάδα είναι αδύναμος κρίκος, τότε πρέπει να «σπάσουμε το κεφάλι» μας  για να ιεραρχήσουμε τα κυρίαρχα μέτωπα που μπορούν να συνδαυλίσουν τις κοινωνικές ανάγκες και ελπίδες με τις επιμέρους αντιστάσεις και τα ευρύτερα κινήματα. Πρέπει στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ να αναδείξουμε τους κομβικούς άξονες – στόχους που γύρω τους μπορούν να οικοδομηθούν πλατιές κοινωνικές συμμαχίες. Ενώνοντας αυτούς τους στόχους θα χαράξουμε την κόκκινη γραμμή που χωρίζει την αριστερά από την «κεντροαριστερά», το πολιτικό σχέδιο σωτηρίας-διαχείρισης του συστήματος από το σχέδιο σύγκρουσης με το σύστημα…

Δεν είμαστε «κρατιστές»

Στο χώρο μας  υπάρχει μια περιρρέουσα αντίληψη που θεωρεί τον περιορισμό και την εξάλειψη του «επιχειρείν» από μια σειρά τομείς όπως παιδεία – υγεία, «κρατισμό» και «περιορισμό των ατομικών δικαιωμάτων». Εδώ η αριστερά πρέπει να διαλύσει τη σύγχυση που έχει προκαλέσει αφενός η ιδεολογία του (νέο)φιλελευθερισμού και αφετέρου η πίεση μέρους των μεσαίων στρωμάτων που έχει συμφέροντα από την υποβάθμιση του δημόσιου χαρακτήρα βασικών κοινωνικών αγαθών (π.χ. ιδιοκτήτες φροντιστηρίων, μέτοχοι κλινικών κλπ).

Όσον αφορά τα ατομικά δικαιώματα, αυτά συνδέονται με την ελεύθερη ανάπτυξης της προσωπικότητας των ανθρώπων και η αριστερά οφείλει να τα προασπίζεται σθεναρά ακόμα κι αν αφορούν κοινωνικές μειοψηφίες ή αν γίνεται αντιδημοφιλής (π.χ. ελευθερία σεξουαλικού προσανατολισμού –LGTB). Όμως το «δικαίωμα της αποκόμισης κέρδους», δηλαδή της εκμετάλλευσης μισθωτής εργασίας, ουδεμία σχέση έχει με την ανάπτυξη της ανθρώπινης προσωπικότητας, την πραγμάτωση της ατομικότητας και δημιουργικότητας . Αντίθετα – για να μιλήσουμε με κλασσικούς μαρξιστικούς όρους – η μισθωτή εργασία  αποτελεί την πιο εξελιγμένη μορφή αποξένωσης των ανθρώπων (εργαζομένων και εργοδοτών) από το προϊόν, την διαδικασία της εργασίας τους  και σε τελική ανάλυση την ίδια την ανθρώπινη φύση. 

Όσον αφορά το αίτημα της απόδοσης μιας σειράς λειτουργιών στο κράτος, δεν εννοούμε την ενίσχυση της εξουσίας και του ελέγχου που ασκεί μια αποσπασμένη από την κοινωνία  γραφειοκρατία, ακόμα και εάν ορκίζεται ότι «λειτουργεί εξ’ ονόματος του λαού»,  αλλά την απόδοση στο δημόσιο, δηλαδή στο κοινωνικό σύνολο, βασικών αγαθών που του έχει κλέψει η αγορά.. Όπως ακόμη έλεγε εύστοχα ο Τσόμσκι : «Είμαστε εναντίον του κράτους γιατί είναι ένα κλουβί. Όμως αυτό το κλουβί σε συνθήκες αγοράς, μας προστατεύει από τα άγρια θηρία.»

Ο δημόσιος τομέας που προτείνουμε σε συνθήκες αριστερής διακυβέρνησης μπορεί να γίνει κάλλιστα ένα εργαστήρι πειραμάτων κοινωνικής συμμετοχής, εργατικού ελέγχου, ανάπτυξης συνεργατικών και αντιιεραρχικών μοντέλων. Θέτοντας έτσι το πρόβλημα των καπιταλιστικών σχέσεων όχι μόνο ως πρόβλημα ιδιοκτησίας αλλά κυρίως ως ζήτημα διεύθυνσης της εργασίας αλλά και της κοινωνίας ενάντια στην οικονομική, κρατική και πολιτική γραφειοκρατία, σε τελική ανάλυση ενάντια στο κράτος όχι μόνο ξεκαθαρίζουμε με θέσεις τύπου ΚΚΕ, αλλά ανοίγουμε και γειώνουμε το δεύτερο βήμα μιας αριστερής κυβέρνησης, αυτό του αντικαπιταλιστικού μετασχηματισμού

H στάση μας απέναντι στην Ε.Ε.

Οι προγραμματικοί στόχοι του ΣΥΡΙΖΑ  ανοίγουν αντικειμενικά το δρόμο της σύγκρουσης με το χαρακτήρα και τις πολιτικές της ΕΕ. Βέβαια η άποψη του ΚΚΕ ότι δεν μπορούμε να κατακτήσουμε τίποτα εντός ΕΕ είναι λάθος και αθωώνει και τις ντόπιες σοσιαλφιλελεύθερες και νεοφιλελεύθερες πολιτικές που κινήθηκαν στο πλαίσιο μιας σκληρής αναδιανομής του εισοδήματος προς τα πλούσια και ανώτερα στρώματα τα οποία αυτή τη στιγμή συγκεντρώνουν τεράστιο πλούτο.

Ούτε βέβαια επαληθεύουμε την εκτίμηση μιας αριστερής και πολυσυλλεκτικής πτέρυγας του ΣΥΡΙΖΑ που θεωρεί ότι σε συνθήκες διεθνοποιημένης οικονομίας της αγοράς δεν είναι εφικτή μια στοιχειώδης  αριστερή οικονομική πολιτική σε μια χώρα. και κατά συνέπεια «πρέπει να περιμένουμε ν’ αλλάξουν οι συσχετισμοί σε ευρωπαϊκό επίπεδο». Μια τέτοια εκτίμηση την διαψεύδουν χώρες με πληθυσμούς μικρότερους από την Ελλάδα όπως η Δανία των 5,5 εκ. και η Σουηδία των 8,5 εκ. που βρίσκονται όμως σε απόκλιση με τις γενικές κατευθύνσεις, τα κριτήρια και το νόμισμα της ΕΕ για να αναφερθούμε μόνο στις χώρες εντός της ΕΕ. Στην πραγματικότητα και για κάθε χώρα δεν υπάρχει «ευρωμονόδρομος» όπως υποστηρίζει το ΚΚΕ, αλλά  «ευρωδεκάδρομος».

Σήμερα είναι κοινό κεκτημένο στο ΣΥΡΙΖΑ ότι απαιτείται ακύρωση από τη χώρα του Συμφώνου Σταθερότητας.  Όμως η συζήτηση για την ΕΕ πρέπει ν΄ανοίξει σε βάθος. Μπορεί να οικοδομηθεί εκτεταμένο κοινωνικό κράτος όταν κρίσιμα εργαλεία της οικονομικής πολιτικής (επιτόκια, νομισματική ισοτιμία, δημόσιες επενδύσεις, επιδοτήσεις, έλλειμμα κ.α . …) είναι «κλειδωμένα»;  Μήπως σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να εξεταστεί και το ζήτημα της ένταξης στην ΟΝΕ;  Μπορεί να γίνουν εκτεταμένες εθνικοποιήσεις χωρίς να συνοδευτούν από καταδίκες από τα ευρωπαϊκά  δικαστήρια διότι αντίκεινται στο κοινοτικό δίκαιο «περί ελεύθερου ανταγωνισμού»; Μπορεί να εφαρμοστεί μια πολιτική αναβάθμισης των ΑΕΙ, περιφρούρησης του δημόσιου χαρακτήρα τους, ενίσχυσης της αυτοτέλειάς τους και διασφάλισης των δικαιωμάτων των αποφοίτων χωρίς να έρθει σε σύγκρουση με την Μπολόνια και τη Λισαβόνα ;  

Συμπερασματικά φαίνεται ότι η γενικευμένη κρίση της ελληνικής οικονομίας θέτει εκ των πραγμάτων σε νέα διαπραγμάτευση το ζήτημα των ευρωπαϊκών πολιτικών που εφαρμόζονται στην Ελλάδα.

Όμως το πιο δύσκολο ερώτημα είναι ποια θα πρέπει να είναι η θέση της χώρας στο διεθνή καταμερισμό της εργασίας, ποιες παραγωγικές δυνάμεις αιχμής και φιλικές στο περιβάλλον πρέπει να αναπτύξει και με ποια μέθοδο. Διότι ισχυρό κοινωνικό κράτος σημαίνει και συνθήκες που προσεγγίζουν την πλήρη απασχόληση. Αν η απάντηση προϋποθέτει ένα «άνοιγμα» ή ένα «κλείσιμο» της χώρας, αυτό έχει πάντα να κάνει με τους  διεθνείς συσχετισμούς που θα διαμορφωθούν τη στιγμή που η αριστερά θα ξεκινήσει το κυβερνητικό πρόγραμμα……

Οι παραπάνω στόχοι θα πει κανείς δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια αριστερή σοσιαλδημοκρατία που εξέφραζε το ΠΑΣΟΚ το 1981, χωρίς κανένα αντικαπιταλιστικό χρώμα. Σε μια πρώτη ανάγνωση είναι έτσι. Όμως σημασία δεν έχει τόσο το ότι αυτή τη σημαία την σήκωσαν κάποτε άλλοι, αλλά ποιοι και για ποιο σκοπό θα τη σηκώσουν σήμερα. Εξ’ άλλου αυτό ακριβώς διδάσκει η λενινιστική παράδοση : «Ειρήνη – Γη – Ψωμί» ήταν τα συνθήματα του Οκτώβρη, αστικοδημοκρατικά στο περιεχόμενο τους, που όμως οδήγησαν στο γκρέμισμα και της απολυταρχία και του καπιταλισμού. (το τι χτίστηκε στη θέση τους και γιατί είναι μια άλλη υπόθεση…..)…..

Στα μυαλά των παραδοσιακών αριστερών συνήθως κυριαρχεί είτε μια γραμμική αντίληψη για την ανάπτυξη των κοινωνικών κινημάτων (που δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ ιστορικά) , είτε μια ασύνειδη «κρυπτοελιτίστικη» υποτίμηση τής  δυνατότητας αλλαγής της πολιτικής συμπεριφοράς των απλών ανθρώπων. Δεν διανοούμαστε ότι άνθρωποι που σήμερα είναι εγκλωβισμένοι στο τούνελ της ατομικής επίλυσης των προβλημάτων τους, που  δεν διαθέτουν «ούτε ιδεολογική, ούτε κινηματική, ούτε απεργιακή  ενημερότητα» μπορούν μέσα σε μια μέρα να εγερθούν  και  να πάρουν τη ζωή τους στα χέρια τους. Αυτή η μετάλλαξη προϋποθέτει όμως ένα ισχυρό φως στην έξοδο του τούνελ

Αυτό το φως μπορεί να είναι μια συνολική καθαρή αριστερή εναλλακτική πρόταση που συμπεριλαμβάνει και το θέμα της διακυβέρνησης, ξεκαθαρίζοντας με ειλικρίνεια ότι αυτό είναι μόνον το πρώτο βήμα, ότι οι κοινωνικές αλλαγές δεν γίνονται δια της ανάθεσης και στις πιο φωτισμένες ηγεσίες, ότι  δεν είναι το τέλος, αλλά η αρχή του πολέμου με το σύστημα. …. 

Ένα πάντως είναι το σίγουρο, ότι όσο ο ΣΥΡΙΖΑ  αρνείται να θέσει ανοικτά στην κοινωνία την διέξοδο της αριστερής διακυβέρνησης με κέντρο την ριζοσπαστική αριστερά (άποψη που είναι κυρίαρχη στις περισσότερες συνιστώσες), ή το θέτει γενικώς και αορίστως χωρίς να περιγράφει με σαφήνεια ποιο είναι  το περιεχόμενο της, τόσο ρίχνει νερό στο μύλο του ΠΑΣΟΚ και της κεντροαριστερής λύσης, ακόμα και αν ορκίζεται  κάθε μέρα ότι δεν πρόκειται ποτέ να συνεργαστεί με το ΠΑΣΟΚ εις τον αιώνα τον άπαντα. Διότι εάν η κοινωνία δεν αντέχει την νεοφιλελεύθερη διακυβέρνηση επειδή «έπιασε πάτο» και αναζητά εδώ και τώρα ανακούφιση, πολύ εύκολα μπορεί να γίνει ξανά θύμα (πρόσκαιρα) του ΠΑΣΟΚ. Η κεντροαριστερή πίεση, που πρόσφατα ενισχύεται και από μεγάλα εκδοτικά συγκροτήματα, πιθανόν να απειλήσει και την ίδια την ενότητα του ΣΥΡΙΖΑ, καθώς  υποδαυλίζει το γνωστό δίπολο ανάμεσα στον δεξιό κυβερνητισμό και τον αριστερό αναχωρητισμό.

Αυτό το δίπολο μπορούμε να το υπερβούμε μόνο καλώντας την κοινωνία να συμμετάσχει ενεργά σε ένα πείραμα κυβερνητικής και κοινωνικής ανατροπής. ….. 

Advertisements
Σχόλια
  1. Ο/Η Κώστας Λεγάκης λέει:

    Στην ουσία μια αριστερή διακυβέρνηση θα πρέπει να είναι μία «μη κυβέρνηση», που είναι ταυτόχρονα κυβέρνηση και αντιπολίτευση του εαυτού της. Θα πρέπει να είναι μία «κινηματική» κυβέρνηση, «παραχωρώντας» εξουσίες στις αυτόνομες οργανώσεις των ανθρώπων (συνελεύσεις, σωματεία, συλλόγους, κινήματα). Η αριστερά είναι ασυμβίβαστη με την ιδέα της «κυβέρνησης του λαού», αντίθετα θα πρέπει να γίνει καταλύτης εξελίξεων ανατροπής ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΔΙΑΣ!
    Με αυτή την έννοια σωστά γράφουν οι αρθρογράφοι ότι «Αυτό το φως μπορεί να είναι μια συνολική καθαρή αριστερή εναλλακτική πρόταση που συμπεριλαμβάνει και το θέμα της διακυβέρνησης, ξεκαθαρίζοντας με ειλικρίνεια ότι αυτό είναι μόνον το πρώτο βήμα, ότι οι κοινωνικές αλλαγές δεν γίνονται δια της ανάθεσης και στις πιο φωτισμένες ηγεσίες, ότι δεν είναι το τέλος, αλλά η αρχή του πολέμου με το σύστημα.»
    Η πρόταση για μια τέτοια διακυβέρνηση, δεν έχει βέβαια καμία σχέση με τον ρεφορμιστικής λογικής «κυβερνητισμό», που δεν αμφισβητεί την ουσία του καπιταλισμού, αλλά απλώς προσβλέπει σε επιμέρους βελτιώσεις στα πλαίσιά του.

  2. Ο/Η x-no λέει:

    Η ιδέα του αδύναμου κρίκου, σε ότι αφορά την Ελλάδα, δεν είναι και πολύ σοβαρή.
    Ακόμα και αν θεωρήσουμε ότι πράγματι στην Ελλάδα δημιουργούνται συνθήκες ανατροπής του κυρίρχου οικονομικού συστήματος,ακόμα και αν αυτή η ανατροπή συντελεστεί (με έναν εργατικό δεκέμβρη πχ) αυτό ουδεμία σοβαρή επιρροη θα έχει στην λοιπή ΕΕ. Η άποψη ότι η ανατροπή του συμφώνου σταθερότητας θα έρθει από την Ελλάδα παραγνωρίζει το μέγεθος και το ειδικό βάρος της χώρας μας στην ευρώπη και τον κόσμο. Επομένως η ελλάδα στην καλύτερη περίπτωση θα καταστεί αδύναμος κρίκος του εαυτού της!
    Επί της ουσίας λοιπόν! Αν καταργήσουμε το σύμφωμο σταθερότητας, η κοινή λογική λέει ότι θα πρέπει να το αντικαταστήσουμε από κάποιο άλλο, αλλιώς δεν νοερίται κοινή νομισματική πολιτική. Αυτό όμως είναι ζητήμα πανευρωπαικών συσχετισμών. Δεν μπορεί να το κάνει μόνη της η όποια ελληνική κυβέρνηση.
    Φυσικά η Ελλάδα μπορεί να φύγει από το κοινό νόμισμα. Αντιλαμβάνεσθε όμως τι θα σήμαινε αυτό για τους εργαζόμενους? καμία σοβαρή χώρα, κανένας στοιχειωδώς ενημέρομενος περί τα δημοσιοικονομικά, δεν θα εγκατελειπε ένα ισχυρό νόμισμα (ακόμα και αν δεν ελέγχει την νομισματική πολιτική του) για ένα εθνικό και παντελώς απαξιωμένο νόμισμα όπως μια νέα Δραχμή. Αν τυχόν μια κυβέρνηση το επιχειρούσε σήμερα θα οδηγείτο μαθηματικά σε διαρκείς υποτιμήσεις του και μάλιστα από την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας. Δηλαδή σε απλά ελληνικά, περισσότερη φτώχεια για τους εργαζόμενους.
    Οσό για τις συγκρίσεις με Σουηδία και Δανία, ας σκεφτούμε ότι ουδέποτε υπήρξαμε Δανία και Σουηδία, ούτε επί δραχμής προ του συμφώνου σταθερότητας. Μάλλον περισσότερη απόσταση μας χώριζε τότε με αυτές! Εξάλλου πρόκειται για χώρες αρκούντως καπιταλιστικές, και μάλιστα με πολύ πιο απελευθερωμένη οικονομία από την ελλάδα.
    Οσο για την διακυβέρνηση με επικεντρο ……..την ριζοσπαστική αριστερά. Αν δει κανείς τα ποσοστά της ριζοσπαστικής αριστεράς σε οποιαδήποτε εκλογική αναμέτρηση, θα αντιληφθεί γιατι ο κόσμος δεν μας παιρνει ποτέ στα σοβαρά! Διακυβέρνηση με επίκεντρο το πολιτικό χώρο του 4% ή 5%, δεν είναι και πολύ σοβαρή πρόταση.

    ΥΓ Γράφουν στο κείμενο «Ένα από τα πολλά εγκλήματα της κυβέρνησης Σημίτη (πέρα από τη συζήτηση για το κατά πόσο η ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ είναι σε βάρος του ελληνικού λαού) ήταν η πολύ υψηλή ισοτιμία της δραχμής σε σχέση με το ευρώ με την οποία η χώρα εντάχθηκε στην Ευρωζώνη.» Δηλαδή η πρόαση των συγγραφέων είναι ότι θα έπρεπε ο Σημίτης πριν μπούμε στην ΟΝΕ να πραγματοποιήσει ακόμα μεγαλύτερη υποτίμηση της δραχμής, από αυτήν που έκανε!!!! Προτείνουν δηλαδή ότι έπρεπε να μας κλέψουν λίγο περισσότερο από όσο μας έκλεψαν τότε!
    Ας σοβαρευτούμε, δεν είναι δυνατόν όταν γίνεται η υποτίμηση να φωνάζουμε ισχυριζόμενοι ότι δεν έπρεπε να γίνει και ότι κλέβουν τον ελληνικό λαό και μετά να λέμε ότι έπρεπε να γίνει ακόμα μεγαλύτερη μεγαλύτερη υποτίμηση της δραχμής!!!
    Υποτιμούμε τον εαυτό μας, όσους τυχόν μας ακούν και την κοινή λογική!

    • Ο/Η Γιάννης Χ. λέει:

      Οι τρόποι αντικατάστασης του σημερινού «σύμφωνου σταθερότητας» της ΕΕ, που διαμορφώθηκε σε περιόδους μη ύφεσης από κάποιο άλλο «σύμφωνο» είναι βαθύτατα πολιτικό και ταξικό ζήτημα. Τι έλεγε με δυο λόγια το υφιστάμενο: Μη κάνετε πολλά δημόσια χρέη σε περιόδους ανάπτυξης, αφίστε περιθώρια να αναπτυχθεί το ιδιωτικό κεφάλαιο και αυτό θα φέρει και άλλη ανάπτυξη. Η πολιτική αυτή απόφαση, όπως εφαρμόστηκε τουλάχιστον στην εφαρμογή των δημοσιονομικών της Ευρωζώνης, απέτυχε και για τον πρόσθετο λόγο ότι δεν ισχύουν οι υποθέσεις του.
      Οι στρατηγικές εξόδου από την κρίση δεν είναι δυνατό να μη λαμβάνουν πλεον υπόψη και την τεράστια αναντιστοιχία ανάμεσα στους ρυθμούς αύξησης της παραγωγικότητας και τις αμοιβές της εργασίας. Μια εναλλακτική πρόταση έχει προταθεί και σε αυτό το blog για προβληματισμό πριν λίγους μήνες ( https://dosepasa.wordpress.com/2009/08/08/%ce%b3%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%af-28%cf%89%cf%81%ce%bf-%cf%84%cf%89%cf%81%ce%b1/ ). Ο δραστικός περιορισμός του εργάσιμου χρόνου χωρίς να μειώνονται οι αποδοχές είναι μια άλλη στρατηγική.

  3. Ο/Η Κώστας Λεγάκης λέει:

    Φίλε x-no για το Σύμφωνο Σταθερότητας και για τον αδύναμο κρίκο δεν είμαι και ο ειδικότερος για να εκφέρω γνώμη. Για το θέμα όμως της αριστερής διακυβέρνησης, έχω να σου πω ότι η αριστερά θα παραμένει πάντα στο 4-5%, όσο δεν διατυπώνει μία ισχυρή και σοβαρή εναλλακτική πρόταση – που θα περιλαμβάνει και τη διακυβέρνηση. Όσο δεν την διατυπώνει θα καταγράφεται πάντα ως φωνή διαμαρτυρίας και τίποτα παραπάνω.

  4. Ο/Η Ενας υστερόβουλος λέει:

    Oι συνέπειες της ενταξής μας στην ΟΝΕ φαίνονται στο έλλειμα του ισοζυγίου πληρωμών που απο μηδενικό ελλειμα το 1997,έφτασε στο -6,6% του ΑΕΠ το 2003,για να προσεγγίσει το -15% το 2008 περίπου 35 δισ Ευρώ, ενα πρωτοφανές επίπεδο. Το έλλειμα στο ισοζύγιο ωφείλεται οτι τα προιόντα μας είναι όλο και πιο ακριβά, και αυτο οδηγεί σε ραγδαία πτώση της ανταγωνιστικοτητας της χώρας.Υπολογίζεται από την αρχή της δεκαετίας οτι το ελληνικό Ευρώ εχει ακριβύνει κατά 20%(Financial Times,25-11-09). H υποτίμηση είναι μέσο οικονομικής πολιτικής για ολα τα εγχειρήδια πρωτοετών φοιτητών των οικονομικών σχολών και δεν είναι απαραίτητα κακή. Πιθανόν αν είχαμε μπεί με άλλη ισοτιμία ,αυτη η κατάσταση που ζούμε τώρα να καθυστερούσε.
    Το συνολικό εξωτερικό χρέος της χώρας υπολογίζεται(Deutsche Bank) σε 150%! του ΑΕΠ. Οταν εχεις διαρκές έλλειμα στο ισοζύγιο τότε αυτό καλύπτεται απο τον δανεισμό. Φαίνεται οτι ο δανεισμός, δεν είναι διαχειριστικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας αλλά «δομικό», δηλαδή ωφείλεται στο έλλειμα ανταγωνιστικότητάς της και ελάχιστοι σήμερα-ακόμη και από την αριστερά- το κατανοούν ως τέτοιο.
    Τέλος έχουμε δύο διακριτούς πολιτικούς δρόμους να διαλέξουμε. Ο πρώτος είναι να πειθαρχήσουμε σε αυτά που διατάζουν οι Βρυξέλες (το νοικοκύρεμα) με αποτέλεσμα την διάλυση του ασφαλιστικού, την συμπίεση των μισθών, ελαστικότερες σχέσεις εργασίας, μείωση κοινωνικών δαπανών για περίθαλψη και φυσικά να αποδεχτούμε και τον ράβδο του Χρυσαυγίδη για όσους δεν πειθαρχούν, και αυτοί θα είναι πολύ.
    Αυτή είναι η κατεύθυνση είναι που ακολουθείται και ετσι συνθλίβονται τεράστια τμήματα της ελληνικής κοινωνίας και αυτή η εκρηχτική κατάσταση μπορεί με την πολιτική πρωτοβουλία να γίνει ο αδύναμος κρίκος. Αυτός είναι ο δεύτερος δρόμος. Ενα μεγάλο κοινωνικό οχι σε αυτην την πολιτική στην Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα και για τις άλλες χώρες του «κλαμπ» της νότιας Ευρώπης. Η ευρωπαϊκή ενοποίηση έφτασε σε ένα αδιέξοδο. Η θα υπάρξει αλληλεγγύη η θα υπάρξουν φυγόκεντρες τάσεις και μεγάλα κινήματα. Το τι Ευρώπη θα δημιουργηθεί και ποιες ακριβώς Θα είναι οι σχέσεις της Ελλάδας με την Ε.Ε. αν η ριζοσπαστική αριστερά αποκτήσει την πολιτική ηγεμονία στην χώρα μας, δεν είναι δυνατόν να προβλεφτεί σήμερα. Η ριζοσπαστική αριστερά μαζί με το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας ειναι υποχρεωμένη να τεθεί απέναντι στις Βρυξέλες διεκδικώντας μια ελληνική κοινωνία δικαιοσύνης και μια Ευρώπη Αλληλεγγύης(αυτό σημαίνει και ομοσπονδιακό προυπολογισμό, δηλαδή σημαντική μεταφορά πόρων απο το κέντρο στην περιφέρεια) και δεν εχει άλλο δρόμο…
    ΥΓ1: Τα χθεσινά δημοσιεύματα του διεθνούς τύπου δείχνουν τον τρόμο των Βρυξελών στην πιθανότητα να τεθεί το ζήτημα της αλληλεγγύης για την Ελλάδα εστω απλή υποστήριξη απο την τραπεζά «μας»,την Κεντρική Ευρωπαϊκή τράπεζα. Γιατί ανοίγει η συζήτηση και για τους άλλους του Κλαμπ.
    ΥΓ2: Υπενθυμίζω οτι το κείμενο γράφτηκε οταν συζητιόταν το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ και απλώς μπήκε για να ανοίξει την συζήτηση.
    ΥΓ3: Η Ε.Ε πρέπει να πάψει να είναι η «ιερή αγελάδα» για τους Ινδούς που ζούν στην εποχή του ΚΚΕεσ του 1974.

  5. Ο/Η Geros λέει:

    Συμφωνώ απολύτως με τα παραπάνω και προσθέτω μια διαπίστωση του Κ.Σημίτη:
    «Ο ευρωπαϊκός νότος διαφοροποιείται απο τον Ευρωπαϊκό Βορρά ως προς την πραγματική πορεία των οικονομιών και τις απόψεις για την αντιμετώπιση των δυσκολιών. Στην πορεία της Ευρώπης προκύπτουν ασυμμετρίες ανάμεσα στις ανεπτυγμένες χώρες, αλλά και ανάμεσα σε μικρές και μεγάλες χώρες, λόγω των πολιτικών που ακολουθεί η κάθε κατηγορία και των επιπτώσεων που έχει η διαφορετική διάρθρωση των οικονομιών τους. Η Ενωση παίζει μάλλον ρόλο θεατή, η συντονιστική της λειτουργία είναι ανεπαρκής. Η αδιαφορία αυτή μπορεί να έχει πολύ σοβαρές επιπτώσεις στην συνοχή της ένωσης.
    Στις χώρες του Βορρά ακούγονται εντονες διαναρτυρίες για τις συνεχείς συνεισφορές με στόχο την αννπτυξή του, …Στην Ιτταλία και στην Ισπανία, αντίθετα ακούγονται φωνές για αποχώρηση απο την ΟΝΕ, ωστε οι δύο χώρες να επαναποκτήσουν ενα εθνικό νόμισμα που θα μπορούν να το υποτιμούν, για να παρεμποδίζουν τις εισαγωγές και να διευκολύνουν τις εξαγωγές τους.(Η κρίση,Οκτ,2008). Οταν ακόμη και ο Σημίτης διαπιστώνει τέτοια ζητήματα δεν μπορεί η κυβερνησή μας να μην διεκδικεί τίποτα, και να υπάρχει αυτή η μέχρι στιγμής χλιαρή κριτική της Ε.Ε. απο την αριστερά.

  6. Ο/Η Ανανεωτικός Κομμουνιστής λέει:

    Εξοχο το άρθρο, αξίζουν συγχαρητήρια στους σ. Παπουλή-Γέρο και Σωτηροπούλου. Ευχαριστώ την ΠΑΣΑ για τη (ανα)δημοσίευση γιατί όταν πρωτο-εμφανίστηκε το άρθρο δεν το είχα δει.

  7. Ο/Η x-no λέει:

    Εντάξει μη θεοποιούμε την …υποτίμηση του νομίσματος. Πρόκειται για πρακτική που εφήρμοσαν μεταπολεμικά όλες οι κυβερνήσεις, χωρίς ιδαίτερη επιτυχία. και αυτό δίοτι η υποτίμηση ως εργαλίο δεν μπορεί να σου λύσει κανένα πρόβλημα. Και προφανώς είναι ανόητο να ισχυρίζεται κάποιος ότι προτιμά ένα απαξιωμένο έθνικό νόμισμα για να μπορεί να το υποτιμά, αντί για ένα πανίσχυρο νόμισμα όπως το Ευρώ. Ας αναλογιστούμε μόνο τι ανατιμήσεις και πληθωρισμό θα είχαμε, από την στιγμή που τα πάντα θα κρίνταν απο την αναλογία ευρώ – δραχμής και δολαρίου – δραχμής. Δηλαδή με απλά λόγια περισσότερη φτώχεια για τις λαικές οικογένειες.
    Προφανως βέβαια εντός του ευρώ τα προιόντα μας είναι ακριβότερα. Ομως η απάντηση σε αυτό δεν είναι η υποτίμηση του νομισματος, αλλά η βελτίωση των ποιότικών χαρακτηριστικών τους και η καινοτομία. Και επειδή κάνουμε κριτική από μαρξιστική σκοπία και η μείωση του επιχειρημάτικού κέρδους. Οχί η υποτίμηση του νομίσματος.

  8. Ο/Η x-no λέει:

    Α και να θυμήσω ότι μεταπολιτευτικά, η αριστερά, όλως των αποχρώσεων και των κομμάτων, ποτέ δεν συναίνεσε σε καμία υποτίμηση του νομίσματος. Αντίθετα ασκούσε πάντοτε σκληρή κριτική.

  9. Ο/Η Γιάννης Κυριακάκης λέει:

    το θέμα δεν είναι μόνο η υποτίμηση, το πιο σημαντικό ζήτημα για το ακριβό ευρώ βρίσκεται στην παραγωγική βάση, την παραγωγικότητα, τις υποδομές, την καινοτομία, την ασύδοτη κερδοσκοπία
    κλπ. που είναι δομικά προβλήματα κι όχι προβλήματα διαχείρησης…γι αυτό και το ζήτημα της αλληλεγγύης που θέτει το άρθρο είναι πιο σημαντικό απο τη νομισματική ένωση που είναι κατ’ επίφαση «ένωση» κι όχι ουσιαστική. Όμως παρόλο που το άρθρο είναι στη σωστή κατεύθυνση, ο x-no έχει δίκιο στο ότι δεν μπορούμε να συγκρίνουμε την Ελλάδα με την Δανία ή την Σουηδία. Όταν εμείς έχουμε σιδηροδρομικό δίκτυο του 1890 δεν υφίσταται ουδεμία σύγκριση…η παραγωγή, η μεταποίηση, η μεταφορά, η προώθηση προϊόντων, οι υπηρεσίες, τα δίκτυα κλπ. στην Ελλάδα είναι 100 χρόνια πίσω απο την βόρεια Ευρώπη. Γι αυτό δεν υπάρχει ανταγωνιστικότητα, γι αυτό και είναι τόσο «ακριβό» το ίδιο ευρώ στην Ελλάδα (και μια υποτίμηση ενός εθνικού νομίσματος θα είχε νόημα μόνο αν οδηγούσε σε επςνδύσεις υποδομών και τεχνολογίας κι όχι σε πλουτισμό των λίγων ή σε διόγκωση του πελατειακού κράτους, όπως γινόταν πάντα…)
    θεωρώ πάντως πολύ σημαντικό που ανοίγει αυτή η συζήτηση…μιας και κανένα απο τα ζητήματα που θίγονται δεν είναι λυμένο…

  10. Ο/Η Geros λέει:

    Η συνθήκη του Μάαστριχτ ειναι το μεγαλύτερο έγκλημα ενάντια στην ύπαρξη της ενωμένης Ευρώπης, μια που κατάργησε την έννοια της αλληλεγγύης που υπήρχε στην συνθήκη της Ρώμης. Ετσι σήμερα δεν μας δανείζει ούτε η κεντρική τραπεζά που αν μηδένιζε τα επιτόκια, η δάνειζε την χώρα με επιτόκιο 1% τότε θα ανέπνεε ο Προυπολογισμός από τους τόκους που πάνε στα διάφορα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Πιθανόν αυτό δείχνει και την σημερινή ανάδυση μιας διεθνούς αστικής τάξης που έχει συγκροτηθεί.
    Οπως έχει ειπωθεί και απο αριστερούς οικονομολόγους, καθηγητές του Πάντειου , που ηταν ενάντια στήν ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ, η υποτίμηση στις ελληνικές συνθήκες ίσως δεν είναι σκληρό εργαλείο και έπρεπε να υπάρξει συγκεκριμένο οικονομικό σχέδιο πώς θα χρησιμοποιηθεί.
    Οσο για την φτώχεια σε παράπέμπω στην προ διετίας έρευνα του ΕΚΚΕ για την φτωχεια,
    Ρίχτε μια ματιά, και δείτε και την σημερινή κατάσταη.Οτι και να μου πείτε η Ελλάδα δεν άντεξε στην πίεση που έφερε το Ευρώ και αποδεικνύεται οτι σήμερα εχει καταρρεύσει.Τι πρεπει να γινει τώρα να το συζητήσουμε…Ομως οχι και να λέμε οτι θα είχαμε φτωχεια…Τώρα τι έχουμε; και τι θα δούμε αύριο;
    Γιάννη η αποδοχή απο τη αριστερά της ιδεοληψίας της παγκοσμιοποίησης και οτι δεν είναι εφικτές εθνικές εναλλακτικές λύσεις σε τελική ανάλυση οδηγεί στον σοσιαλισμό του Κλίντον, και σε μια παγκόσμια κυβέρνηση που θα επιβάλλει ρυθμίσεις στην αγορά…
    Πήγα πέρσι στην Κεράλα κράτος 32 εκ. των Ινδιών, Πρόκειται για μια Δανία μέσα στις Ινδίες οπου το Κ.Κ. κερδίζει τις εκλογές απο το 1955.. Τώρα μη μου πείτε αυτοι ειναι υποάναπτυκτοι και μπορούν να έχουν ενα ισχυρό κοινωνικό κράτος σε σχέση με αυτό που συμβαίνει γύρω τους..η Δανία είναι ανεπτυγμένη..
    Το κείμενο βαζει ως ερώτημα το Ευρώ. Εξ άλλου υπάρχει η εξής αντίφαση : οι κύκλοι των Ευρωπαϊκών οικονομιών είναι διαφορετικοί..Οταν η Ελλάδα χρειαζεται χαμηλά επιτόκια θα εχει ψηλά και οταν χρειαζόταν ψηλά είχε χαμηλά. Αυτό οδήγησε την οικονομία την τελευταία να στηριχθεί και να εξιδεικευτεί περισσότερο στην οικοδομική δραστηριότητα οδηγώντας στην σημερινή φούσκα. Αυτό το έπαθαν και η Ισπανία και η Πορτογαλία..
    Αλλά ας αφήσουμε έξω το Ευρώ και ας δεχτούμε τουλάχιστον όλοι οτι για να αλλάξει το τοπίο χρειάζονται δημόσιες επενδύσεις, άρα η σύγκρουση με τις Βρυξέλες ειναι μονόδρομος, γιατί αυτό αυτόματα για την χώρα μας σημαίνει σπάσιμο της συνθήκης του Μάαστιχτ, του συμφώνου σταθερότητας, για αρχή…
    Πάντως το κείμενο βάζει πολλά ζητήματα πέρα από το Ευρώ για το οποίο εκτιμάει τις αρνητικές ειπτώσεις που είχε η ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ..Η λύση μπορεί να μην είναι η εξοδος της χώρας απο την ΟΝΕ αλλά η εφαρμογή πολιτικών αλληλεγγύης…

  11. Ο/Η Geros λέει:

    Εκεί που στο πάνω σχόλοι γράφω την τελευταία, έφαγα την δεκαετία. Ας υπάρχει μια κατανόηση για τυχόν λάθηστα σχόλια, είμαι απο αυτούς που δεν έχουν συνηθίσει να γράφουν καλά στο πληκτρολόγιο.
    Ας βάλω στην συζήτηση πάλι τον Σημίτη ως άλλη άποψη για το ευρώ, αλλά και που ακόμη και αυτός διαπιστώνει το αδιέξοδο της πορείας της Ευρώπης:
    «Οι αρνητικές κρίσεις επικεντρώνονται σήμερα στο ευρώ, γιατί αποτελεί την απτή ενδειξη της νέας κατάστασης πραγμάτων. Αλλά αίτια των δυσκολιών δεν είναι το ετρώ.Αιτία είναι η πολυδιασπασμένη κατά χώρες, αντιφατική πολιτική της Ενωσης, που αποδεικνύεται ανίκανη να ελέγξει τις ευρύτερες εξελίξεις….. το πολιτιοικονομικό πλαίσιο που λειτουργεί το ευρω … ευνοεί τις δυνάμεις μιας ανεξέλενγκτης αγοράς…Το ευρώ απο μόνο του δεν αρκεί για να πετύχει την ΚΟΙΝΗ ανάπτυξη…»
    Αλλού διαπιστώνει: «Η χώρα μας θα βρεθεί σε μια ομάδα χωρών με περιορισμένες δυνατότητες και εντονα προβλήματα, χωρις το πνεύμα αλληλεγγύης που εξέφρασε η λειτουργία των Διαρθρωτικών Ταμείων και η ύπαρξη των Κοινοτικών ταμείων στήριξης..» (η κρίση,Οκτ,2008)

  12. Ο/Η NTOYROYTI λέει:

    Μεγάλη σημασία εχει για μένα ο τρόπος που αντιμετωπίζονται στο παραπάνω άρθρο οι εθνικοποιήσεις, στην κατεύθυνση της αυτοδιεύθυνσης και ενάντια στο κράτος…Συγκρίνω αυτήν την θέση με τα ψελίσματα του πολιτικού μου φορέα του ΣΥΝ στο περίφημο πρόγραμμα του Μαρτίου που μπήκε στην ντουλάπα της ιστορίας και βγάζω τα συμπερασματά μου…

  13. Ο/Η NTOYROYTI λέει:

    Το κείμενο σωστά θέτει το ζήτημα της πρώτης χαμένης πολιτικά ευκαιρίας του ΣΥΡΙΖΑ. Το 20% της ελληνικής κοινωνίας μας κοίταγε στά μάτια, περίμενε μια διέξοδο. Οταν η πολιτική μας αδυναμία δεν την αποκτυπτογράφησε, γύρισε στο ΠΑΣΟΚ. Τώρα είναι η ώρα της 2ης ευκαιρίας. Ηδη το ΠΑΣΟΚ ακόμη και αν είχε τις οποιεσδήποτε αγνές σοσιαλδημοκρατικές προθέσεις, τις εγκατέλλειψε στις Βρυξέλλες. Σύντομα, ηδη μάλον έχει αρχίσει να συμβαίνει, η αριστερή βάση του ΠΑΣΟΚ περιμένει από την αριστερά μια πρόταση. Η άμεση δημοκρατία ως κοινωνικό και πολιτικό παράδειγμα που προτείνεται απο την ΠΑΣΑ για τον ΣΥΡΙΖΑ και φυσικά την κοινωνία είναι το μισό του φεγγαριού. Το κείμενο βάζει καποια ζητήματα και κυρίως καθαρά στην εισαγωγή για το αδιέξοδο και το παράδοξο της Ευρωπαϊκής ενοποίησης, για πολιτικούς στόχους της αριστεράς κλπ.Αυτά πρέπει σύντομα να κωδικοποιηθούν και να γίνουν το πολιτικό πρόγραμμα για μια κυβέρνηση με κέντρο την ριζοσπαστική αριστερά στην Ελλάδα, η οποία θα είναι και ο πυροκροτητής για μια νέα πορεία τουλάχιστον του ευρωπαϊκού «Νότου». Δυστυχώς αντι να είναι γεμάτα τα «θέατρα» και οι «αίθουσες», απο τέτοιες εκδηλώσεις που να συζητάνε τα ζητήματα τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ, αυτό που περιμένουμε είναι μόνο το κείμενο του Αλαβάνου(αν κάποιες πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν στο τύπο είναι σωστές).

  14. Ο/Η massive λέει:

    2 Φεβρουαρίου 2010

    Διάγγελμα Γ.Παπανδρέου

    «… η Ελλάδα είναι ο αδύναμος κρίκος…»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s