Ο σύντομος 20 ος αιώνας και ο φόβος της Αριστεράς στον 21 ο αιώνα

Posted: 20/02/2010 by Γιάννης Χ. in Αριστερά, Παρεμβάσεις
Ετικέτες:

Edvard Munch, Κραυγή, 1893

(Πρώτη ανάρτηση 21/11/2009)

Διαβάζοντας το άρθρο του Β. Μουλόπουλου στην Αυγή της 22/11/09 (http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=506564 ) σημείωσα την φράση:

…Στις χώρες της Ευρώπης κινείται υπόγεια, μια μάζα ανθρώπων που μετράνε στο πετσί τους το κόστος της κρίσης, όχι μόνο με όρους απώλειας εισοδήματος, αλλά κυρίως με όρους ζωής, επιβίωσης, κοινωνικού ρόλου, προσωπικής αξιοπρέπειας.

Γι’ αυτούς έγινε πάλι κεντρικό το θέμα της εργασίας, όπως «στον σύντομο 20ό αιώνα»…

Πράγματι σύντομος ο 20 ος αιώνας, κάποιοι τον έχουν πει «Φεβρουάριο αιώνα», μιας και ουσιαστικά ξεκίνησε από την δολοφονία του αρχιδούκα στο Σαράγεβο και τελείωσε με την πτώση του τοίχους στο Βερολίνο. Και το βασικό χαρακτηριστικό στο σύντομο πέρασμά του, η κυριαρχία του φόβου. 

Του φόβου που μετατράπηκε στην φρίκη των δυο πολέμων, στο φόβο που παρέλυσε τον πρωτοποριακό ρόλο της τέχνης κατά την  διαδικασία μετατροπής του σε εμπόρευμα και εργαλείο χειραγώγησης, του φόβου απέναντι σε οποιοδήποτε αύριο που δεν θα είχε καμία σχέση με κάθε χθες. Αλλά και του φόβου για την πυρηνική απειλή του ψυχρού πολέμου παράλληλα με τον φόβο όταν καταλάβαμε ότι τα ερμηνευτικά μας εργαλεία για να κατανοήσουμε τον κόσμο γύρω μας δεν είναι ικανά να προβλέψουν σωστά οτιδήποτε.

Αμφισβητήθηκε αυτός ο φόβος στις σύντομες εκρήξεις θυμού και αμφισβήτησης που τον εξόρκισαν βγάζοντάς του επιδεικτικά την γλώσσα είτε στους δρόμους του Παρισιού τον Μάη του 68 είτε μέσα από τις μουσικές της ροκ και ορισμένες φωτεινές στιγμές δημιουργικότητας. Αλλά ο φόβος παρέμεινε και κυριάρχησε, και η Αριστερά δεν μπόρεσε ούτε να κατανοήσει τις συνέπειές του, που πήραν τις διαστάσεις των πολιτικών γεγονότων πού όλοι ξέρουμε, μιας και παρέμεινε παραλυτικά προσκολλημένη στην διαχείριση του δικού της φόβου πάνω στις αλλαγές που επέφερε ο φόβος της δικής της επιβίωσης.

Τελείωσε αυτός ο Φεβρουάριος αιώνας και ξεκίνησε ο επόμενος σηματοδοτώντας την μετατροπή του φόβου σε τρόμο, δηλαδή σε φόβο συλλογικό και ανεξέλεγκτο, σε συλλογική φοβία. Μαζική υστερία τρόμου μετά τους δίδυμους πύργους στις 11/9, μαζικός τρόμος για την γρίπη των πτηνών ή την γρίπη των χοίρων, τρόμος από την επισφάλεια στην εργασία,  τρόμος από την τρομοκρατία των τρομοκρατών των οργανωμένων συμφερόντων που βάλθηκαν να τον συσκευάζουν σε ατομικές συσκευασίες και να τον πουλάνε μαζικά χρησιμοποιώντας όλα τα γνωστά τεχνάσματα του μάρκετινγκ  που επινοήθηκαν για να λανσαριστεί στην πρωτογενή και την δευτερογενή αγορά του τρόμου σαν προϊόν μαζικής κατανάλωσης. Και μάλιστα ως προϊόντος πολύ κερδοφόρου. Και την αγορά αυτή την στηρίζουν και την προστατεύουν πλέον και πολιτικές και αποφάσεις κυβερνήσεων και συνόδων τους, όπως αυτή της Λισσαβόνας είτε των διάφορων G, έτσι ώστε να τον ανακυκλώνουν αλλά και να ανακυκλώνονται.

Και η «καθ’ ημάς» Αριστερά;

Τρομοκρατημένη συνεχίζει να βρίσκεται εγκλωβισμένη στα φοβικά σύνδρομα του πρόσφατου τραυματικού παρελθόντος της. Αμήχανη συνεχίζει να αναλύει ήττες πίσω από τις στοιχίσεις της, μετρώντας τις δυνάμεις των στοίχων της που τις βλέπει καθημερινά να φυλλορροούν. Και έτσι σιγά σιγά  ενσωματώνεται μέσα σε αυτό στο σύστημα του τρόμου, να γίνεται μέρος του,  μιας και  ανίκανη να εμπνεύσει την κοινωνία στο να βγάλει πάλι έξω την γλώσσα, να αντιπαλέψει μέχρι που να νικήσει όλες εκείνες τις δυνάμεις που επιβάλουν στους πολλούς να μετράνε στο πετσί τους το κόστος της κρίσης, όχι μόνο με όρους απώλειας εισοδήματος, αλλά κυρίως με όρους ζωής, επιβίωσης, κοινωνικού ρόλου, προσωπικής αξιοπρέπειας.

Έχει ακόμα μια ευκαιρία ο ΣΥΡΙΖΑ,  η μόνη Αριστερά που μπορεί σήμερα να αντισταθεί. Και βεβαίως θα πρέπει να ξαναβγάλει στο φως την αντίθεση εργασίας – κεφαλαίου. Αυτός είναι ο ρόλος της, αυτός είναι ο λόγος ύπαρξής της, αυτό να είναι το σημείο εκκίνησης για να ανασυνταχθεί, όπως παροτρύνει ο Β. Μουλόπουλος αλλά νομίζω ότι αυτό δεν φτάνει.

 Για να είναι οι επόμενοι καιροί, καιροί του ΣΥΡΙΖΑ, ισχυρίζομαι  ότι θα πρέπει να πάψουν όλοι όσοι συντάχθηκαν μαζί του να σταματήσουν να φοβούνται. Να μην φοβούνται την γνώμη και την πρωτοβουλιακή δράση όλων αυτών που σήμερα αποκαλούμε Κοινωνική Αριστερά και των κινημάτων της, να μη φοβούνται όλους αυτούς που συνεχίζουν να ονειρεύονται χωρίς φόβο. Να μη φοβούνται μια Αριστερά που θα βασίζεται στα μέλη της και τα όνειρά τους.  Αν δεν τα καταφέρουν να ξεπεράσουν αυτό τον φόβο, πολύ φοβάμαι ότι σύντομα αυτά τα όνειρα θα πάρουν την εκδίκησή τους ζωντανεύοντας τους χειρότερους εφιάλτες τους…

Σχόλια
  1. Ο/Η Γιώργος Σμυρνής λέει:

    Μπράβο σύντροφε.
    Είσαι από τους λίγους που τον τελευταίο καιρό, ριχνουν στο τραπέζι των συζητήσεων, την βασική κατα την γνώμη μου αντίληψη για την οικοδόμηση της νέας αριστεράς, του 21ου αιώνα.
    Και η βασική ιδέα είναι: ν΄απεγκλωβιστούμε από τα πολιτικά σχήματα των αριστερών σχηματισμών του 20ου αιώνα και να προχωρήσουμε με τολμη κι από τα κάτω στην δημιουργία της νέας αριστεράς.

  2. Ο/Η Δέσποινα Σπανούδη λέει:

    Γιάννη, εξαιρετικό το σχόλιο για την λειτουργία του φόβου, της συλλογικής φοβίας και της φοβικής Αριστεράς (μας).
    Οι περισσότεροι μάλλον θα συμφωνούσαμε αλλά χωρίς να σταματήσουμε να φοβόμαστε. Γιατί για αρκετούς ο φόβος έχει μετατραπεί σε φοβία και οι φοβίες δεν υπακούουν σε λογικές επεξεργασίες.

  3. Ο/Η Bαγγελιώ Σωτηροπούλου λέει:

    Πολύ εύστοχο κείμενο. Πράγματι η καθ’ ημάς Αριστερά είναι βαθιά φοβική, όχι μόνον απέναντι στους κρατούντες, αλλά κι απέναντι στους απλούς ανθρώπους, απέναντι στη λαϊκή πρωτοβουλία, απέναντι στην κοινωνική εφυία. Δεν πειραματίζεται, δεν ρισκάρει. Ας πάρουμε για παράδειγμα τα εσωοργανωτικά του ΣΥΡΙΖΑ. Όλα τα συνιστωσιακά επιτελεία πολιτεύονται με βάση το φόβο : «Αν γίνουμε ενιαίος φορέας, θα μας κατατροπώσουν οι ανανεωτικοί» μας τρομοκρατούν τα αυτοαποκαλούμενα «αριστερά αντικαπιταλιστικά επιτελεία». «Αν γίνουμε ενιαίος φορέας τα γκρουπούσκουλα θα καταλύσουν τα ιερά και όσια του ευρωπαϊκού μας προσανατολισμού», τρομοκρατούν τα μέλη του ΣΥΝ τα αυτοαποκαλούμενα ανανεωτικά και τα ΣΥΝπροεδρικά επιτελεία.

  4. Ο/Η ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ λέει:

    Παρακολουθώ πιο στενά τον διάλογο στον ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ , μετά τις ευρωεκλογές ,προσπαθώντας να καταλάβω τι ακριβώς γίνεται πέρα απο οσα νομίζουν οι γράφοντες.Πολλά σχόλιά μου φιλοξενεί το «κοκκινοπράσινο».Νομίζω ότι πολλοί ξαναανακαλύπτουν την ΑΜΕΡΙΚΉ-πιθανόν αγνοώντας την παράδοση της ελληνικής και παγκόσμιας αριστεράς.Το πρόβλημα της » ήττας»της Αριστεράς πάει πολύ πίσω…Κομμούνα 1871…επανάσταση ΣΠΑΡΤΑΚΙΣΤΏΝ…ΙΣΠΑΝΙΚΌς ΕΜΦΥΛΙΟΣ…ΣΤΑΛΙΝΙΣΜΟΣ…ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ-ΕΜΦΥΛΙΟΣ-ΚΑΙ » ΚΡΑΤΟΣ ΕΘΝΙΚΟΦΡΟΝΩΝ-ΑΝΤΙΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ » ΩΣ ΤΟ 74 ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ…ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΔΙΑΣΠΑΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ( ΚΚΕ, ΚΚΕ ΕΣΩΤ. ,ΟΜΛΕ,ΕΚΚΕ….)…Ο ΣΥΡΙΖΑ παρόλο που αυτό είναι δύσκολο να το αποδεχτούν πολλοί απο τους φίλους δεν ήταν ποτέ ενα «bing-bang»…απο την αρχή αφορούσε τον ΣΥΝ , και λίγες απο τις πολλές ομάδες της άκρας αριστεράς… η όποια δυναμική του άγγιξε για λίγους μήνες τμήμα της βάσης του ΠΑΣΟΚ , που μετά τις απίθανες δηλώσεις για συνεργασία που οδηγεί στον ΑΔΗ,ΕΠΈΣΤΡΕΨΕ ΣΤΟ ΠΑΣΟΚ…ΠΟΛΎ ΛΙΓΟ ΤΟ ΚΚΕ…και άφησε αδιάφορους τους ΙΣΤΟΡΙΚΆ «μεγάλους» της Α/Α : ΝΑΡ,ΣΕΚ,ΚΚΕ(μ-λ),Μ-ΛΚΚΕ,ΕΕΚ… Οσα έγιναν μετά τον ΙΟΎΝΙΟ 2009 , τραυμάτισαν σοβαρά την όλη προσπάθεια…
    Απόπειρες για μια νέα αριστερά υπήρξαν ήδη απο τη δεκαετία του 60…Υποδειγματική είναι η δημιουργία των «εναλλακτικών-πρασίνων» – ενιαίου κόμματος απο πολλές οργανώσεις και τοπικές πρωτοβουλίες που δεν κοσκίνιζαν τη συγχώνευσή τους δέκα χρόνια , αλλά και δεν προσπάθησε κάποιος ηγέτης να την επιβάλλει δια της πλαγίας οδού …αναζητήστε τα σχετικά κείμενα της πρώτης ηγετικής ομάδας ( ΠΕΤΡΑ ΚΕΛΛΥ, ΓΚ. ΜΠΑΣΤΙΑΝ, ΟΤΤΟ ΣΙΛΛΥ,Γ.ΦΙΣΕΡ,Γ.ΝΤΙΤΦΟΥΡΘ ΚΛΠ)…

  5. Ο/Η Δημήτρης Α λέει:

    Ο ΦΟΒΟΣ τείνει να αποτελέσει κυρίαρχο στοιχείο στη σκέψη και τη συμπεριφορά της ελληνικής κοινωνίας. Για να περιοριστώ στα καθ’ημάς: θυμηθείτε το δισταγμό όλων στο «να πάει ο Τσίπρας στο debate» ή «να μιλήσει ο Τσίπρας στην κεντρική προεκλογική συγκέντρωση» – συζητήσεις επί συζητήσεων για θέματα άνευ ουσίας, με αιτία το φόβο, το συντηρητισμό («΄Eχουμε το δημοφιλή Αλαβάνο, για πειράματα είμαστε τώρα;»), αφού κι οι δυο αποδείχτηκαν υπερεπαρκείς στα δύο αυτά έργα.
    (Δεν επιχειρώ καμμία συνολική αποτίμηση των δύο, στους οποίους έχω να σύρω ουκ ολίγα- γι’ αυτό άλλωστε συμμετέχω και στην Πάσα).
    Τελικά ο φόβος «μη χάσουμε κι όσα έχουμε» μας κάνει συντηρητικούς: πολλοί υποστήριζαν ανιδιοτελώς τον Παπαδημούλη όταν «εκλιπαρούσε» να τεθεί σε εκλόγιμη θέση στο ευρωψηφοδέλτιο ως «επιτυχημένος», με τη λογική «αφού είναι καλός, γιατί να ρισκάρουμε με άλλον;». Ακόμα κι ο Γλέζος (που δεν είναι της λογικής αυτής, νομίζω), μετά την πρώτη παραίτηση Αλαβάνου έλεγε ανήσυχος «..κι εγώ πιστεύω ότι «ουδείς αναντικατάστατος», αλλά…»
    Τελικά, η ίδια η ΠΑΣΑ είναι μια προσπάθεια υπέρβασης αυτού του νεοελληνικού (και αριστερού) φοβικού συντηρητισμού…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s