Πρώτη δημοσίευση μελέτης της RMF για την κρίση

Posted: 16/03/2010 by Γιάννης Χ. in Κείμενα θέσεων
Ετικέτες: ,

Οι οικονομολόγοι της ομάδας ‘Ερευνα για το Χρήμα και τον Χρηματοπιστωτικό Τομέα’ (Research on Money and Finance, RMF) της Σχολής Ανατολικών και Αφρικανικών Μελετών (SOAS) του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, που συντονίζονται από τον καθ. Κώστα Λαπαβίτσα, δημοσιοποίησαν μελέτη για την τρέχουσα κρίση με τίτλο ‘Κρίση της Ευρωζώνης – Φτώχεια του Δυνατού, Πτώχευση του Αδύνατου’, (www.researchonmoneyandfinance.org). Μεταφρασμένη περίληψη της παρουσιάζεται πιο κάτω σε πρώτη δημοσίευση στην Ελλάδα.

Η μετάφραση όλου του Κεφαλαίου 7 της Μελέτης (Οικονομική και πολιτική ανάλυση εναλλακτικών στρατηγικών ) με κλικ εδώ

Η παρούσα κρίση δημοσίου χρέους των περιφερειακών χωρών της ευρωζώνης (Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία, Ιρλανδία) σχετίζεται με τα επίμονα γερμανικά πλεονάσματα τρεχουσών συναλλαγών. Υπάρχουν δύο στρατηγικές εναλλακτικές λύσεις για τις χώρες της περιφέρειας. Η πρώτη είναι η μεταρρύθμιση της ευρωζώνης που θα περιλαμβάνει δημοσιονομική χαλάρωση, διεύρυνση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, εγγυημένο ελάχιστο μισθό, και ασφαλιστική κάλυψη της ανεργίας. Η δεύτερη είναι η έξοδος από την ευρωζώνη με υποτίμηση των εθνικών νομισμάτων και αναδιάρθρωση του χρέους. Θα απαιτηθεί εθνικοποίηση των τραπεζών, επέκταση του δημοσίου ελέγχου σε περιοχές-κλειδιά της οικονομίας, και υιοθέτηση βιομηχανικής πολιτικής. Η λύση αυτή προϋποθέτει δραστική μεταβολή κοινωνικών ισορροπιών υπέρ της εργασίας.

 ΚΡΙΣΗ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ: ΦΤΩΧΕΙΑ ΤΟΥ ΔΥΝΑΤΟΥ, ΠΤΩΧΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΔΥΝΑΤΟΥ

 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ιστορικό

 Η κρίση δημόσιου χρέους της Ελλάδας και άλλων περιφερειακών χωρών της ευρωζώνης είναι πιθανό να βλάψει την Ευρωπαϊκή Νομισματική Ένωση. Αλλά η ευρωζώνη έχει ήδη βλάψει την Ελλάδα και άλλες περιφερειακές χώρες. Δύο είναι οι άμεσοι λόγοι που προκάλεσαν την κρίση: ο πρώτος είναι ο στρεβλός χαρακτήρας της νομισματικής ένωσης και ο δεύτερος η οικονομική αναταραχή του 2007-2009.

Η νομισματική ένωση αφαίρεσε, ή περιόρισε, τη δυνατότητα καθορισμού ανεξάρτητης νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής, μεταβιβάζοντας έτσι τις πιέσεις της οικονομικής προσαρμογής στην αγορά εργασίας. Καθοδηγούμενες από την πολιτική της ΕΕ, οι χώρες της ευρωζώνης μπήκαν σε έναν “αγώνα δρόμου προς τα κάτω” ενθαρρύνοντας την ευελιξία, τον περιορισμό μισθών και τη μερική απασχόληση. Η εργασία βγήκε χαμένη και το κεφάλαιο κερδισμένο σε ολόκληρη την ευρωζώνη. Την κούρσα κέρδισε η Γερμανία που άσκησε σκληρή πίεση στους εργαζόμενούς της μετά την επανένωση. Η ευρωζώνη χαρακτηρίζεται από μονίμως πλεονασματικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Γερμανίας, το οποίο χρηματοδοτείται από τα ελλειμματικά ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών της περιφέρειας. Από πλευράς Γερμανίας, η νομισματική ένωση “καθιστά τον γείτονα επαίτη”, υπό την προϋπόθεση ότι η ίδια η Γερμανία θα έχει ήδη καταστήσει τους δικούς της εργαζόμενους πτωχούς.  

Η κρίση του 2007-2009 επιδείνωσε τη δύσκολη θέση των περιφερειακών χωρών λόγω των νομισματικών και οικονομικών μηχανισμών της ευρωζώνης. Η κρίση οδήγησε σε ακραία έλλειψη ρευστότητας για τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Η ΕΚΤ παρενέβη, δανείζοντας ευχερώς και δίνοντας την ευκαιρία στις τράπεζες να αρχίσουν να αντιμετωπίζουν τις αδυναμίες τους. Αλλά η αντίδρασή της ήταν πολύ διαφορετική το 2009 όταν αρκετές χώρες αντιμετώπισαν αυξανόμενες ανάγκες δανεισμού λόγω της κρίσης. Η ευρωζώνη άφησε το κάθε κράτος να υπερασπιστεί μόνο του τον εαυτό του στον στίβο των χρηματοπιστωτικών αγορών. Η ΕΚΤ ήταν απλός παρατηρητής καθώς τα επιτόκια κρατικού δανεισμού αυξάνονταν, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα κερδοσκοπούσαν εις βάρος του δημοσίου χρέους και το φάσμα της κρατικής πτώχευσης ορθώνονταν απειλητικό.  

Αντιμέτωπες με κρίση δημόσιου χρέους, οι περιφερειακές χώρες αναγκάστηκαν από την ευρωζώνη να επιβάλουν σκληρά και αυστηρά μέτρα. Παρόλα αυτά, μέχρι τις αρχές του 2010, δεν είχαν λάβει βοηθητικά δάνεια για την άμβλυνση των πιέσεων. Πρόκειται για κατάφωρα καταστρεπτική αντιμετώπιση των περιφερειακών χωρών, η οποία δεν παρέχει καμία εγγύηση για μελλοντική ανάπτυξη. Οι περιφερειακές χώρες αναγκάστηκαν να αποδεχτούν όρους και προϋποθέσεις του ΔΝΤ, αλλά δίχως δάνειο από το ΔΝΤ.

Υπάρχουν καλύτερες πολιτικές, αλλά περιλαμβάνουν ριζικές κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές. Μια επιλογή θα ήταν να γίνει μεταρρύθμιση της ευρωζώνης με χαλάρωση των δημοσιονομικών περιορισμών, θεσμοθέτηση διευρυμένου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, εγγύηση βασικού μισθού και ασφάλιση των ανέργων. Μια πιό ριζοσπαστική επιλογή θα ήταν η έξοδος από την ευρωζώνη, η εθνικοποίηση τραπεζών και άλλων ζωτικών τομέων της οικονομίας, καθώς και η υιοθέτηση βιομηχανικής πολιτικής. Σε κάθε περίπτωση, οι περιφερειακές χώρες θα αντιμετωπίσουν δύσκολες αποφάσεις που εμπεριέχουν κοινωνική σύγκρουση.

Οι μηχανισμοί της κρίσης

Κέρδη για το γερμανικό κεφάλαιο, απώλειες για τους γερμανούς εργαζόμενους και την περιφέρεια

 

  1. Η νομισματική ένωση έχει επιβάλει δημοσιονομική αυστηρότητα, έχει αφαιρέσει τη νομισματική ανεξαρτησία και μεταβιβάζει τις πιέσεις οικονομικής προσαρμογής στην αγορά εργασίας. Οι εργαζόμενοι έχουν χάσει μερίδιο της παραγωγής σε σχέση με το κεφάλαιο στη Γερμανία και στις περιφερειακές χώρες.
  2. Η γερμανική οικονομία είχε κακή απόδοση, με χαμηλή ανάπτυξη, χαμηλή αύξηση παραγωγικότητας και υψηλή ανεργία. Αλλά η Γερμανία κατάφερε να συγκρατήσει τον πληθωρισμό και τις ονομαστικές δαπάνες εργασίας. Οι περιφερειακές χώρες, σε γενικές γραμμές, είχαν καλύτερη οικονομική απόδοση, αλλά οι ονομαστικές δαπάνες εργασίας και ο πληθωρισμός αυξήθηκαν ταχύτερα.
  3. Η Γερμανία έχει βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της εντός της ευρωζώνης για τον απλό λόγο ότι ήταν σε θέση να πιέσει σκληρότερα τους εργαζομένους της. Αναπόφευκτα αυτό προκάλεσε μόνιμα πλεονασματικά ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών σε σχέση με την περιφέρεια. Τα γερμανικά πλεονάσματα μετατράπηκαν σε ξένες άμεσες επενδύσεις και τραπεζικά δάνεια προς την ευρωζώνη.

 

Το χρηματοοικονομικό σύστημα δημιουργεί μια κρίση και μετά την εκμεταλλεύεται

  1. Οι ευρωπαϊκές τράπεζες αντιμετώπισαν πιεστική ανάγκη ρευστότητας μετά το 2007. Οι τράπεζες έπρεπε επίσης να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα από τις υπερβολές της προηγούμενης φούσκας. Η ΕΚΤ παρείχε άφθονη ρευστότητα, επιτρέποντας στις τράπεζες να διορθώσουν τους ισολογισμούς τους μειώνοντας τον δανεισμό σε τρίτους. Ετσι όμως εντάθηκε η ύφεση. Το 2009 τα τραπεζικά δάνεια ήταν σε υποχώρηση στην ευρωζώνη και οι τράπεζες είχαν πάψει να αγοράζουν μακροπρόθεσμα χρεόγραφα.
  2. Αλλά κατά τη διάρκεια των ετών 2007-2008 οι τράπεζες των βασικών χωρών της ευρωζώνης (Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία, Βέλγιο) συνέχισαν να δανείζουν στις περιφερειακές χώρες (Ιταλία, Ισπανία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Πορτογαλία). Οι ακαθάριστες διασυνοριακές αξιώσεις από το κέντρο προς την περιφέρεια έφτασαν το 1,5 τρισεκατομμύριο ευρώ το 2008, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το τριπλάσιο του κεφαλαίου των τραπεζών του κέντρου.
  3. Τα κράτη της περιφέρειας αλλά και του κέντρου παρουσιάστηκαν στις χρηματοοικονομικές αγορές το 2009 αναζητώντας επιπλέον κεφάλαια ύψους περίπου 1 τρισεκατομμυρίου ευρώ λόγω της κρίσης. Τα δημόσια έσοδα κατέρρευσαν καθώς η ύφεση βάθαινε, ενώ οι δημόσιες δαπάνες αυξήθηκαν για να διασώσουν το χρηματοπιστωτικό σύστημα και πιθανώς για να διατηρήσουν τη συνολική ζήτηση.
  4.   Έτσι, τα κράτη παρουσιάστηκαν στις χρηματοπιστωτικές αγορές τη “χειρότερη στιγμή”. Με τις τράπεζες απρόθυμες να δανείσουν, αυξήθηκαν οι αποδόσεις των δημόσιων χρεωγράφων. Το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο βρήκε κατάλληλο πεδίο για κερδοσκοπικές επιθέσεις εναντίον του δημόσιου χρέους των περιφερειακών χωρών, ενώ η ΕΚΤ απλώς παρακολουθούσε. Εν ολίγοις, το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα, αφού διασώθηκε από το κράτος, στράφηκε και δάγκωσε το σωτήρα του.         

 

Εναλλακτικές λύσεις

Υπάρχουν τρεις στρατηγικές εναλλακτικές λύσεις για τις περιφερειακές χώρες

  1. Η πρώτη είναι η λιτότητα που θα συνοδεύεται από περαιτέρω φιλελευθεροποίηση. Αυτή είναι η προτιμώμενη επιλογή της ευρωζώνης και των κυβερνώντων ελίτ της περιφέρειας. Είναι επίσης και η χειρότερη επιλογή. Θα επιτύχει σταθεροποίηση μέσω της ύφεσης, επιβάλλοντας τεράστιο κόστος στους εργαζόμενους. Προσφέρει ελάχιστες προοπτικές ανάπτυξης για το μέλλον εφόσον η παραγωγικότητα αναμένεται να αυξηθεί αυτόματα μετά την φιλελευθεροποίηση. Επίσης δεν αντιμετωπίζει τις διαρθρωτικές στρεβλώσεις στην καρδιά της ευρωζώνης.
  2. Η δεύτερη είναι η ριζική μεταρρύθμιση της ευρωζώνης. Μπορεί να περιλαμβάνει μεγαλύτερη δημοσιονομική ελευθερία για τα κράτη μέλη, σημαντικά διευρυμένο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, δημοσιονομική μεταβίβαση πόρων από τους πλούσιους στους φτωχούς, προστασία της απασχόλησης, στήριξη των μισθών και διευρωπαϊκές βιομηχανικές επενδύσεις. Οι αυστηροί κανονισμοί που ισχύουν για την ΕΚΤ μπορεί να γίνουν ηπιότεροι επιτρέποντας την αγορά κρατικών χρεωγράφων. Η επιλογή αυτή μπορεί να ονομαστεί το “καλό ευρώ”. Εκτός όμως από τα πολιτικά προβλήματα που καταφανώς θα αντιμετωπίσει, αυτή η στρατηγική πιθανώς να απειλήσει τον διεθνή ρόλο του ευρώ οδηγώντας σε πτώση της αξίας του. Έτσι θα απειληθεί η ίδια η νομισματική ένωση. 
  3. Η τρίτη είναι η ριζοσπαστική έξοδος από την ευρωζώνη. Θα ακολουθήσει υποτίμηση, παύση πληρωμών και αναδιάρθρωση του χρέους. Οι τράπεζες θα πρέπει να εθνικοποιηθούν και να επεκταθεί ο δημόσιος έλεγχος σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, μεταφορών, ενέργειας και τηλεπικοινωνιών. Θα πρέπει να υπάρξει βιομηχανική πολιτική, καθώς και στρατηγικές αύξησης της παραγωγικότητας. Οι υποδομές και οι επενδύσεις περιβαλλοντικής ευαισθησίας θα μπορούσαν να στηρίξουν ανάπτυξη με κοινωνική ισότητα. Αυτή η επιλογή απαιτεί σημαντική μετατόπιση πολιτικής και κοινωνικής ισχύος υπέρ της εργασίας. Για να αποφευχθεί η ροπή προς την εθνική οικονομική αυτάρκεια, οι περιφερειακές χώρες θα πρέπει να διατηρήσουν προσβάσεις στο διεθνές εμπόριο, την τεχνολογία και τις επενδύσεις.
Σχόλια
  1. Ο/Η Γιάννης Χ. λέει:

    Ενδιαφέρουσα η ανάλυση της ομάδας RMF που όμως, όπως και σχεδόν όλες οι άλλες που συντάσονται μόνο από οικονομολόγους, περιορίζει την πολιτική «σύνθεση» της μόνο σε ότι καθορίζεται από οικονομικές επιλογές σχετικά με την διάρθρωση των αγορών και την λειτουργία του χρήματος.

    Οι κίνδυνοι πχ της «νομισματικής ένωσης» από την εφαρμογή του σεναρίου του «καλού ευρώ» μπορεί να είναι περισσότερο ριζοσπαστική επιλογή από την εναλλακτική της εγκατάλειψης της ευρωζώνης από τις χώρες της περιφέρειας (δεν θα δημιουργηθεί άραγε αμέσως μετά νέα «περιφέρεια»?) αν συνοδευτεί από μέτρα που θα στοχεύουν και στην Κοινωνική Συνοχή και την αλληλεγκύη όπως:

    -Περιορισμό του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας στις 24 ώρες σε όλη την ευρωζώνη χωρίς μείωση αποδοχών και δικαιωμάτων σαν βασικού εργαλείου εξόδου από την κρίση (ανάλυση στο https://dosepasa.wordpress.com/?s=24%CF%89%CF%81%CE%BF )
    -Αναβάθμιση του ρόλου του κοινωνικού τομέα της Οικονομίας με αυξημένα κίνητρα και αρμοδιότητες (ανάλυση στο https://dosepasa.wordpress.com/2009/12/01/%ce%ba%cf%81%ce%ac%cf%84%ce%bf%cf%82-%ce%b9%ce%b5%cf%81%ce%b1%cf%81%cf%87%ce%af%ce%b5%cf%82-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%bd-%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%af%cf%80%ce%bf%ce%b4%ce%b1-%ce%bf-%ce%ba/ ) ως εναλλακτικού στον όποιο κρατισμό ή την κυριαρχία του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας
    -Σύγκλιση των δημοσίων συστημάτων υγείας και της δωρεάν καθολικής παιδείας όλων των βαθμίδων στο ανώτατο επίπεδο
    -Εγκατάλειψη της πολιτικής «η Ευρώπη φρούριο» και ορθολογική εννιαία μεταναστευτική πολιτική

    Δεν προβάλεται στην μελέτη γιατί μια τέτοια πχ δέσμη στόχων αντί του σημερινού 3&60 νεοφιλελεύθερου συστήματος του συμφώνου σταθερότητας δεν είναι ικανή για να δημιουργήσει όρους και ανάπτυξης αλλά και προστασίας του ευρώ από την «πτώση της αξίας του» με βασικό επιχείρημα ότι είναι «πολιτικά δύσκολα». Μα η Αριστερά είναι για τα δύσκολα, όχι για τα εύκολα νομίζω…

    Και επιπρόσθετα, πολύ μεγάλη σημασία δίνεται στην διατήρηση της αξίας του ευρώ για να διατηρηθεί ο διεθνής ρόλος του. Ποιός τον έθεσε αυτόν τον στόχο, από ποιόν εγκρίθηκε και ποιόν εξυπηρετεί?

    Και ένα τελευταίο: H κρίση και η έξοδος από αυτή μάλλον ανάγεται τελικά στο πρόβλημα της δημοκρατίας. Η σημερινή ιεραρχική δομή σε όλες τις πτυχές του συστήματος ,μήπως είναι η βασική αιτία που δημιουργεί κρίσεις? Για ψάξτε το εκεί στην RMF…

  2. Ο/Η Γιάννης Κ. λέει:

    Γιάννη Χ. είναι δυνατόν η ευρωζώνη των πολυεθνικών να εφαρμόσει τα μέτρα που λές;
    Για να γίνουν αυτά χρειάζονται ριζικές μετατοπίσεις δύναμης υπέρ μιας σοσιαλιστικής επαναστατικής (ούτε καν ρεφορμιστικής) αριστεράς σε πανευρωπαικό επίπεδο! Αντί να περιμένουμε αυτό, δεν χτίζουμε καλύτερα μια τέτοια αριστερά στην Ελλάδα; Εδώ όμως δεν τολμάει ο Σύριζα εδώ στην Ελλάδα να θέσει ως κεντρική στόχευση την ανατροπή του Συμφώνου Σταθερότητας, και θα συντονιστούν οι διαλυμένες και ρεφορμιστικές «αριστερές» της Ευρώπης;
    το RMF σωστά τα λέει…μόνον που η ελληνική αριστερά δεν τολμάει (ακόμα και τώρα!) να ξεφύγει απο τον ρεφορμισμό της και τον χρεωκοπημένο «αριστερό ευρωπαισμό της». Τα Δόγματα πεθαίνουν τελευταία! Όπως το ΚΚΕ επιμένει στην δικτατορία του προλεταριάτου, έτσι κι ο ΣΥΝ επιμένει στον αριστερό ευρωπαισμό! Το σκληρό ευρώ συμφέρει την Γερμανία και δεν πρόκειται να το εγκαταλείψει. Γιατί εκτός απο τις «αγορές» που εσχάτως όλοι (οικονομολόγοι και μη) ανακάλυψαν, υπάρχει κι ο ιμπεριαλισμός. Διάβασε την επιστολη Λαφαζάνη και θα καταλάβεις…

  3. Ο/Η ασυλοποιημενος αριστερος λέει:

    Δεν καταλαβαινω, συγχωρηστε με γι αυτο. Η αποχωρηση απο την ευρωζωνη θα εξαφανισει η εστω θα ζορισει τις πολυεθνικες της Ευρωπης? Δεν υπηρχαν και πριν το ευρω?
    Εχω την εντυπωση οτι η αποχωρηση απο μονη της δεν ειναι δα και καμια επαναστατικη πραξη, οπως πχ φαινεται να την εννοουν μερικοι που διπλα στο ονομα τους σωρευουν τρια-τεσσερα «πρωην» σαν τιτλους επαναστατικοτητας.
    Συμφωνω περισσοτερο με τον Γιαννη Χ. Η Αριστερα ειναι για τα δυσκολα. Και τα δυσκολα απαιτουν προτασεις . Δεν γνωριζω αν αυτες που διατυπωνονται πιο πανω αν ειναι αρκετες, το θεμα ειναι πολυ μεγαλο.
    Αυτο μονο που ξερω ειναι οτι ο αναχωρητισμος θα χαρακτηριζεται παντα απο την εικονα του Ακακιου.

  4. Ο/Η Γιάννης Κ. λέει:

    κάποτε κάποιοι μιλούσαν με το όνομά τους «ασυλοποιημένε αριστερέ» (όνομα και πράμα)…Δεν γνωρίζω ποιός είσαι (αν και το ύφος σου κάποιον μου θυμίζει)…σου συνιστώ να διαβάσεις το κείμενο Λαφαζάνη…στην αριστερά παλιά κρίναμε απόψεις κι όχι πρόσωπα…τώρα στο άσυλο, δεν ξέρω…ενδεχομένως το αντίθετο (πρόσωπα και όχι απόψεις) να ταιριάζει και καλύτερα…

  5. Ο/Η geros λέει:

    Πέρα απο την ανάλυση που δεν έχω λόγους να αμφισβητώ εκτός απο ενα δύο σημεία. ΠΧ τα πλεονάσματα της Γερμανίας ειναι μόνο αποτέλεσμα της πίεσης των γερμανών εργαζομένων η είναι και αποτέλεσμα της τεράστιας τεχνολογικής και παραγωγικής υπεροχής της, που συνεχώς αυξάνει σε βάρος των υπολοίπων; Αντίστοιχα και ο πληθωρισμός σε μικρές οικονομίες σαν την ελληνική δεν οφείλεται σε διαρθρωτικές και ολιγοπωλιακές ανωμαλίες παρά σε συγκεκριμένες πολιτικές; αρα και η διαρκώς βελτιούμενη ανταγωνιστικότητα της Γερμανίας;
    Η ουσία ομως ειναι οι τρείς πολιτικές εναλλακτικές λύσεις. Η πρώτη η παραμονή στην ένωση ως έχει δεν μπορεί να είναι εκλογή της αριστεράς. Η δεύτερη το καλό ευρώ , φαντάζει να εχει τις ίδιες πιθανότητες με αυτές μιας κονωνικής επανάστασης σε ολη την Ηπειρο. Εδώ η Γερμανία αρνείται να δανείσει την χώρα με σχετικά υψηλά επιτόκια. Που να πάει κανείς να ζητήσει απο τον Γερμανό πολίτη να χρηματοδοτήσει μέσω ενός ομοσπονδιακού προυπολογισμού ολη την Ευρώπη. Αρα μοναδική ρεαλιστική απάντηση παρμένει η τρίτη λύση, αυτη της εξόδου. Λύση οχι εύκολη, γιατί αν σήμερα συνηδειτοποιούμε οτι ηταν έγκλημα εις βάρος των εργαζομένων η είσοδος στην ΟΝΕ, η έξοδος θα περάσει μέσα από ενα οικονομικό σοκ και δεν είναι εύκολη υπόθεση. Ομως δεν υπάρχει αλλη λύση, και ο τοκετός μιας νέας πορείας εχει απαραίτητα και τους πόνους του.

  6. Ο/Η Χατζόπουλος Κ. λέει:

    Η ανάλυση του RMF αποδεικνύει και αυτή από την πλευρά της ότι η λύση της ριζοσπαστικής εξόδου από το ευρώ είναι μονόδρομος για την Αριστερά στο σύνολο της. Κλείνει το δρόμο με αδιάσειστα επιχειρήματα σε κάθε δεξιά λύση και σε κάθε ψευδαίσθηση του κόσμου της εργασίας ότι δεν γίνεται αλλιώς.

    Για την Αριστερά είναι μια ιστορική ευκαιρία να διαμορφώσει στρατηγική που να πατάει στις σημερινές συνθήκες της κρίσης του καπιταλισμού και να θέσει το ζήτημα του μετασχηματισμού της κοινωνίας.

    Το έδαφος είναι όσο ποτέ τα τελευταία χρόνια κατάλληλο για να ειπωθούν και να ακουστούν ρεαλιστικές προτάσεις της Αριστεράς με δελεαστικό και πειστικό τρόπο. Αρκεί να το πιστέψει η ίδια και να ανακτήσει την χαμένη της αυτοπεποίθηση . Η ελληνική κοινωνία είναι έτοιμη να συμμετάσχει σε αλλαγές που δεν έχουμε φανταστεί. Η ευθύνη για την στασιμότητα και την αναποτελεσματικότητα του εργατικού κινήματος βρίσκεται στην υποχώρηση της αριστεράς στο σύνολό της, στην πολυδιάσπαση της και στην ενασχόλησή της ως μείζον ζήτημα με το εκλογικό αποτέλεσμα που έχει να κάνει με τους εσωτερικούς της ανταγωνισμούς και όχι με την αλλαγή της κοινωνίας.

    Η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού μαζί και η κατάρρευση της ιδεολογίας του σε όλες της τις αποχρώσεις αποτελεί πλέον δικαιολογία.

    Η Αριστερά δεν είναι εδώ για να απολογείται στην κοινωνία για το παρελθόν. Έχει να δώσει λόγο για το παρόν και για το μέλλον.

    Ένα μέτωπο της Αριστεράς που θα είχε συγκεκριμένες προτάσεις και θα απαντούσε στις ανάγκες του συνόλου της κοινωνίας θα είχε την δυνατότητα σήμερα να οργανώσει τη φυγή προς τα εμπρός. Η κοινωνία ζητάει όραμα για το σήμερα και για το αύριο. Δεν μας εμπιστεύεται και καλά κάνει. Είμαστε πολύ μικρότεροι από τις ανάγκες της.

  7. Ο/Η ΑΓΓΕΛΟΣ Κ. λέει:

    Η ανταγωνιστικοτητα της Γερμανιας ανεβηκε καθαρα και μονο διοτι ασκηθηκαν τεραστιες πιεσεις στους γερμανους εργαζομενους. Ειναι κατανοητο να προκαλει εκπληξη αυτο, αλλα ο πινακας 12 της μελετης του RMF το δειχνει καθαρα. Βεβαιως η παραγωγικοτητα της Γερμανιας ειναι πολυ υψηλοτερη των χωρων της περιφερειας. Αλλα η γερμανικη παραγωγικοτητα στην ουσια λιμναζει εδω και δεκαπεντε χρονια, ενω αυτη των χωρων της περιφερειας αυξανεται. Αυτο σημαινει οτι, απο την παραγωγικοτητα και μονο, οι χωρες της περιφερειας γινονται πιο ανταγωνιστικες. Συνολικα ομως χανουν ανταγωνιστικοτητα διοτι οι γερμανικοι μισθοι εχουν παγωσει, κι ετσι αντισταθμιζεται η χαμηλη αυξηση γερμανικης παραγωγικοτητας.

    Με δυο λογια, η Γερμανια εξασφαλιζει πλεονασματα οχι γιατι ειναι πιο αποτελεσματικη, παραγωγικη κλπ αλλα γιατι πιεζει τους εργαζομενους της πιο πολυ απο οτι οι περιφερειακες χωρες. Μπορει στις χωρες του νοτου να ξαφνιαζει αυτο, γιατι υπαρχει το δεος της προηγμενης Γερμανιας, αλλα αυτη ειναι η πραγματικοτητα. Στην πραξη, βεβαιως, η ευρωζωνη εχει λειτουργησει ως μηχανισμος πιεσης για ολους τους εργαζομενους την τελευταια δεκαετια.

    Η σημασια της μελετης του RMF ομως βρισκεται περισσοτερο στις εναλλακτικες λυσεις που προτεινει. Η αντιδραση στα μετρα και η οργη, οσο κι αν ειναι απαραιτητα, δεν προκειται να φερουν αποτελεσμα αν δεν υπαρχει παραλληλα προταση για το μελλον. Στο θεμα αυτο η αριστερα πασχει σ’ολοκληρη την Ευρωπη. Το RMF οριοθετει τη συζητηση καθοριζοντας τις δυνατες στρατηγικες επιλογες για την κοινωνια. Η αναλυση του δειχνει οτι δεν μπορει να εμφανιζεται η λιτοτητα ως η μονη προταση, και ακριβεστερα οτι δεν ειναι καν προταση για μελλοντικη αναπτυξη. Το ουσιαστικο ζητουμενο για την αριστερα ειναι να δειξει αν μπορει να υπαρξει ‘καλο ευρω’ η πρεπει να γινει προοδευτικη εξοδος απο τη νομισματικη ενωση. Η κοινωνια περιμενει ν’ακουσει τους ορους με τους οποιους η αριστερα θα χειριστει την καθε μια απ’αυτες τι επιλογες. Το κειμενο του RMF θετει τα πλαισια για την αναλυση.

    Η συζητηση αυτη πρεπει να γινει με ταξικους ορους, απο τα κατω, και γρηγορα. Να δειχτει οτι οι λαικες και εργατικες δυναμεις εχουν την γνωση και την οργανωση να αναλαβουν τετοιο εργο. Αλλιως δεν υπαρχει λογος να κουβεντιαζουμε.

  8. Ο/Η Γιάννης Πάνου λέει:

    Αναρτήθηκε σε μορφή pdf σαν προσάρτημα στο σχετικό άρθρο στο blog «Πρώτη δημοσίευση μελέτης της RMF για την κρίση» η μετάφραση όλου του Κεφαλαίου 7 της Μελέτης του RMF (Οικονομική και πολιτική ανάλυση εναλλακτικών στρατηγικών )

  9. Ο/Η ELIAS KARAVOLIAS λέει:

    Η παγκόσμια οικονομία , από τον Οκτώβριο του 2008 μέχρι και σήμερα, δέχθηκε την μεγαλύτερη ένεση κρατικού χρήματος μετά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, με σκοπό την εξομάλυνση της κρίσης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Χρήμα των φορολογουμένων στις μεγάλες δυτικές κοινωνίες ,αλλά και στην Ελλάδα, διοχετεύτηκε στον τραπεζικό κλάδο, με το πρόσχημα να τονωθεί η οικονομική δραστηριότητα και να μην καταρρεύσει η εμπιστοσύνη στις αγορές. Σε πολλές δε περιπτώσεις, υπήρξαν άμεσες κρατικοποιήσεις( AIG στις ΗΠΑ, Northern Rock στην Μ. Βρετανία, κ.α), δηλαδή επανεμφάνιση του κράτους –σωτήρα(!) κατά πολλούς…
    Στα μέτρα που προωθούνται για να αντιμετωπιστεί η κρίση, πολλοί έσπευσαν να διακρίνουν την επάνοδο του «κρατικού παρεμβατισμού», την «επιστροφή του μαρξισμού» ή την αναπόδραστη πορεία προς ένα νέο κεϊνσιανισμό του 21ου αιώνα.
    Το επιχείρημα περί επιστροφής του κρατικού παρεμβατισμού στηρίζεται στην εξής απλουστευτική και βαθιά λαθεμένη εξίσωση (που, δυστυχώς, υιοθετούν και αρκετές συνετές φωνές ): οτιδήποτε κρατικό είναι εξ ορισμού κοινωνικά αποτελεσματικό και φιλεργατικό !
    Ωστόσο, η οικονομική και πολιτική παρέμβαση του κράτους , όταν νομοθετεί ,όταν κρατικοποιεί, όταν αυξάνει ή περιορίζει τα δημόσια ελλείμματα, όταν αναπτύσσει επιχειρηματική δράση , έχει έντονα αρνητικά αποτελέσματα για τις κοινωνικές ισορροπίες και την εύρυθμη λειτουργία των ελεύθερων οικονομιών.
    Στη βάση όλων αυτών, οι κρατικές παρεμβάσεις της περιόδου που ζούμε δεν συνιστούν ένα σύγχρονο ‘’ new deal’ ούτε μια επανεμφάνιση του κεϊνσιανισμού, ο οποίος ούτως ή άλλως, δεν ταυτίζεται απλώς και μόνο με τις αυξημένες κρατικές χρηματοδοτήσεις –επενδύσεις- επιχειρήσεις !

    Τα βαθύτερα αίτια της χρηματοπιστωτικής κρίσης στις ΗΠΑ ,πέραν της αλαζονείας του Κε΄φαλαίου και της απληστιας των Τραπεζιτών/χρηματιστών, έχουν και την σφραγίδα του κρατικού νομοθέτη και ρυθμιστή! Τα δημοσιονομικά ελλείμματα της νέας κρίσης που σέρνει τις οικονομίες στην ύφεση, δεν είναι σίγουρα μόνο προιόν της ανεξέλεγκτης λειτουργίας των αγορών! Φορολογικές επιδρομές και κρατικοποιήσεις ιδιωτικών εταιρειών ή ανασυγκρότηση προβληματικών κρατικών οργανισμών, είναι το εύκολο φάρμακο των κυβερνήσεων στις στρεβλώσεις των αγορών…
    Τα χαμηλά επιτόκια της Fed από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 και η στοχευμένη ενίσχυση αδύναμων οικονομικά νοικοκυριών με δανεικό χρήμα για αγορά κατοικίας (αρχής γενομένης από τις κρατικές Fanie Mae-Fredie Mac,και ένα κρατικής εποπτείας και επιδοτήσεων δίκτυο εκατοντάδων στεγαστικών πιστωτικών τραπεζών σε όλες της ΗΠΑ) είχε σαν αποτέλεσμα μια εξωφρενική ζήτηση υψηλότοκων δανείων( όντας επισφαλή!)
    Σαν αντιστάθμιση κινδύνου,μέσα στον στοιχηματικό χαρακτήρα των εργαλείων κέρδους του καζινο-καπιταλισμού, ακολούθησε η τιτλοποίηση αυτών των επισφαλειών από δευτερογενείς αγορές επιμερισμού του κινδύνου( ένας ευρωπαίος επενδυτής στα hedge funds στοιχημάτιζε στην αδυναμία μιας μεξικανικής οικογένειας στο Τέξας )
    Η συνέχεια γνωστή: υπερβολική ζήτηση κατοικιών με έντονη αδυναμία αποπληρωμής δανείων και τα αδιάθετα σπίτια χιλιάδες , τα επιτόκια άρχισαν να ανεβαίνουν εντονότερα ( τα κυμαινομένου επιτοκίου στεγαστικά έγιναν default) οπότε και οι προσημειωμένες αξίες τους υποχώρησαν βίαια ,λόγω μη ζήτησης, γράφοντας ζημιές στα χαρτοφυλάκια των στεγαστικών τραπεζών αλλά και στις επενδυτικές που είχαν εκτεθεί στα τοξικά προιόντα( με αποκορύφωμα την πτώχευση της Lehman Brothers.
    Όλα όμως ξεκίνησαν από το μακρύ χέρι του κράτους και τις λαθεμένες πολιτικές ,σε νομισματικό κυρίως επίπεδο . Μετά την κρίση ,και λίγο πριν την εκλογή Οbama, 700 δις στήριξαν το τραπεζικό σύστημα στις ΗΠΑ, και άλλα 450 στην Ευρώπη, όχι όμως με ορθολογικό τρόπο, αλλά με λάθος απορροφητήρες και επιταχυντές χρήματος στις οικονομίες και στην παραγωγής. Τα επιβαρυμένα από χρόνια, κρατικά ελλείμματα, που οι κυβερνήσεις δημιουργούσαν δήθεν εν ονόματι κοινωνικών πολιτικών, εκτοξεύθηκαν στα ύψη και σήμερα ζούμε την φούσκα των εθνικών δημ/κών χρεών, με την Ελλάδα στο επίκεντρο , άκρως ειδικευόμενη και πρωτοπόρα στην σπάταλη δημοσιονομική διαχείριση(ΣΗΜ.προτάσεις επιστροφής της δραχμής ή παράλληλης κυκλοφορίας κάνουν αλλά θέλουν να αγνοούν οτι αυτό είναι ένα καταστροφικό ενδεχόμενο. Αυτές οι γνώμες πηγάζουν απο εκείνους που θέλουν το ευρώ να αποδυναμώνεται σταδιακά αποκτώντας ρόλο νομίσματος-καλαθιού.Δεν στέκεται μωσαικό νομισματικής κυκλοφορίας, σε ανομοιγενείς κοινωνίες όπως η ευρωπαική, όπου οσο αγοράζουμε γερμανικά, γαλλικά και αμερικανικά προιόντα ,θα τα πληρώνουμε σε κοινό νόμισμα που θα κερδίζει απο την μείωση της ισοτιμίας με το δολλάριο, για έναν πολύ απλό λόγο:οι ΗΠΑ χρωστάνε τα περισσότερα λεφτά σε όλους τους λαούς και μόνο μέσω αποδυνάμωσης του ευρώ μπορούν να ξεχρεώσουν.Goldman Sachs, hedge funds kai Soros,χτυπάνε τον αδύναμο κρίκο Ελλάδα ,του ευρώ ,πρός όφελος του δολλαρίου και των αποτιμώμενων σε δολλάρια περιουσιών τους).
    Κανείς δεν αρνείται την ρυθμιστική και εποπτική παρέμβαση των κρατικών αρχών στις οικονομικές ανισορροπίες, ούτε την αναγκαία κρατική μέριμνα αναδιανεμητικής κοινωνικής πολιτικής. Κανείς επίσης δεν αρνείται την απληστία και την αλαζονεία μεγάλων -κερδοσκόπων και ισχυρών του χρήματος, όμως μέσα όμως από τις ‘’σωτήριες’’ δήθεν παρεμβάσεις , την αναγκαία λήψη μέτρων και την ψευδαισθητική πανοπλία που χαρίζει μια κυβέρνηση στους πολίτες της , ουσιαστικά χειροτερεύει την οικονομική λειτουργία των κοινωνιών και ευνοεί τους αληθινούς κερδοσκόπους( πολιτικούς –χειριστές της οικονομικής πολιτικής) να παίρνουν μέτρα ανεξέλεγκτα, χωρίς πυξίδα και γνώση των καταστάσεων .
    Χρειαζόμαστε αγορές με κανόνες, όχι με αλυσίδες ,ώστε να μην επιταχύνεται η ύφεση στις οικονομίες, να μην λεηλατείται ο δημιουργικός μόχθος και πλούτος από την βάρβαρη φορολογία και την πολιτική της αφειδούς σπατάλης κρατικών πόρων.
    Ακόμη και ο ίδιος ο Κeynes μας έδειξε ΄΄ …..ότι είναι δυνατόν να βελτιωθεί η λειτουργία της οικονομίας του laissez-faire , αν η κυβέρνηση έχει τις πληροφορίες, την ικανότητα και τη θέληση να παρέμβει με την πολιτική της ,προς όφελος της κοινωνίας΄΄
    Το ερώτημα λοιπόν είναι αν έχουν οι κυβερνήσεις την ικανότητα και την θέληση να χειριστούν τις πληροφορίες των αγορών ! Εκτός και αν δεν μπορούν να δουν κάν τις πληροφορίες αυτές!
    Η μόνιμα δογματική γραμμή της εναλλακτικής αριστεράς, δεν έχει στη σημαία της γενικώς και αορίστως την «κρατικοποίηση», αλλά την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας, της εκμετάλλευσης και της αγοράς, την ανατροπή της ελεύθερης αγοράς και την γνωστή ουτοπική εκδοχή των οικονομιών.
    Στη βάση όλων αυτών, οι κρατικές παρεμβάσεις της περιόδου δεν συνιστούν ένα σύγχρονο «new deal» ούτε μια επανεμφάνιση του Kευνσιανισμού , που ούτως ή άλλως δεν ταυτίζεται απλώς και μόνο με τις αυξημένες κρατικές χρηματοδοτήσεις –επενδύσεις- επιχειρήσεις !
    Οι πρόσφατες μελέτες σε διεθνή ινστ/τα( τέλη 2009)δείχνουν πόσο τελικά αποτυχημένη και αναποτελεσματική μετατρέπεται μια κρατική παρέμβαση στις αγορές, ειδικά όταν αυτή δεν στοχεύει παρά μόνο στην βραχυπρόθεσμη ισορροπία των μεγεθών . Η απασχόληση, φαίνεται πλέον εμφανέστατα(OOSA,Δεκ.2009,Frankfurt Inst., Jan.2010)θα δεχθεί έντονες πιέσεις διεθνώς , επειδή οι ληστρικές φορολογικές επιδρομές και τα εισπρακτικά μέτρα των κυβερνήσεων στην Ε.Ε, ωθούν σε ύφεση επενδύσεων και ανάπτυξης, εν μέσω κρίσης που προκλήθηκε από την κακή νομισματική πολιτική φθηνού χρήματος σε ΗΠΑ και Ε.Ε και στην χωρίς φειδώ κρατική ώθηση της στεγαστικής πίστης στις ΗΠΑ!
    Αν το αόρατο χέρι των αγορών δεν λειτουργεί σωστά στην εποχή του της παγκοσμιοποίησης ,διότι οι στρεβλώσεις και κακές ρυθμίσεις όντως υπάρχουν, τότε τι να πεί κανείς για το ορατό και μακρύ χέρι του κράτους….

    Ευχαριστώ
    Ηλίας Καραβόλιας

  10. Ο/Η κ.κ. λέει:

    Για ποιο κράτος μιλάμε; Τον υπάλληλο του μεγάλου κεφαλαίου, που ελέγχεται ή και εκβιάζεται από τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα; Να μην πάμε μακριά. Ας δούμε το ρόλο των ΜΜΕ στην Ελλάδα αλλά και τον αντιδημοκρατικό εκλογικό νόμο που δίνει κυβερνήσεις – ανδρίκελα και όχι αντιπροσωπευτικές του συνόλου του εκλογικού σώματος, της προπαγάνδας των ΜΜΕ να συνεπικουρεί (δες και στο πρώτο τεύχος του ΜΠΛΟΚΟ κείμενο του Ντανιέλ Μπενσαίντ, σελ. 38-39). Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει π.χ. στη γειτονική Ιταλία. Πρέπει λοιπόν να ξαναδούμε τα ζητήματα της αντιπροσώπευσης, του ελέγχου, της συμμετοχής, της αμεσοδημοκρατίας και εδώ έρχεται όχι τυχαία το σχέδιο Καλλικράτης που, στον αντίποδα αυτών των αρχών, γιγαντώνοντας τους δήμους, ουσιαστικά καταργεί την τοπική αυτοδιοίκηση, δηλαδή μια ενδιάμεση βαθμίδα ανάμεσα στο άτομο και το κράτος, χωρίς να λέω πως μέχρι σήμερα αυτό το σύστημα λειτουργούσε υγιώς, αν και υπήρχαν και εξαιρέσεις. Σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης του κεφαλαίου, γιγαντιαίων αστικών μορφωμάτων όπως η Αθήνα και άλλες μητροπόλεις, όπου οι κοινωνίες έχουν απωλέσει τον έλεγχο του εαυτού τους, όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο αλλά και σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής, το ζήτημα της δημοκρατικής συμμετοχής της βάσης στη συνδιαμόρφωση των απόψεων, τη λήψη των αποφάσεων και τη διαχείριση, που μόνο στη μικρή κλίμακα μιας κοινότητας μπορεί να υλοποιηθεί, είναι νομίζω δομικό.

  11. Ο/Η ELIAS KARAVOLIAS λέει:

    Φίλε Κ.Κ., εάν με σεβασμό και περισσότερη αδογμάτιστη προσέγγιση, ξαναδιαβάσουμε Πουλαντζά, Αλτουσέρ και άλλους νεομαρξιστές, θα δούμε ΕΜΦΑΝΩΣ οτι διαχωρίζουν στην ανάλυση τους το κρατικοδίατο μονοπωλιακό κομμάτι της οικονομίας ,απο την κρατικο-καπιταλιστική λογική της διαπλοκής, που ορθώς αναφέρεις..Δεν είναι κακό πράγμα η αγορά οταν έχει κανόνες, ούτε δαίμονας το κράτος οταν εποπτεύει την αναδιανομή του πλούτου..Επιτέλους, ας κατεβούμε απο το άλογο του δήθεν αντικαπατιλαστικού αγώνα, διοτι ετσι ενσιχύουμε τον αρνητικό,τον μανιακό καπιταλισμό..Σύγχρονοι αναρχικοί ,αναλύουν οτι σχεδόν τα 2/3 της κοινωνίας έχουν χρηματιστηριακοποιήσει τον ιδρώτα τους, έχουν αποκτήσει την έξη της συναλλαγής, του εμπορεύεσθαι με κέρδος, υπεραξία, του καταναλώνειν ηδονικά..
    Η δημοκρατική συμμετοχή, περνάει ΔΥΣΤΥΧΩΣ απο την αγοραστική δύναμη και τις συναλλακτικές ισορροπίες των καθημερινών ισοζυγίων και λογαρισμών, του ατόμου-κταναλωτή-παραγωγού-κεφαλαιούχου..Εκεί μείναμε πίσω ως Αριστεροί, στην behavoral ανάλυση των οικονομικών διαστρωματώσεων, στην εξισωτική λογική της καταναλωτικής συνήθειας του χαμηλόμισθου και του υψηλου εισοδηματία, στην εξομοιωτική κουλτούρα συναλλαγών του έργαζόμενου και του μεγαλοεπιχειρηματία…Εκεί χάνεται το παιχνίδι της αφύπνισης των μαζώ: στην ανικανότητα να αντιληφθοούμε οτι οι μάζες δεν υπάρχουν , χάνονται κάτω απο τις καλυμμένες κονωνικές ανισότητες, τις μασκαρεμένες ταξικές διαφορές που διευρύνονατι αθόρυβα και μεταστατικά στην κοινωνική διαστρωμάτωση,..Δεν μπορούμε να προτάξουμε τηνελπίδα μέσω εναλλακτικής πολιτικής, αφαιρώντας μεγάλο μέρος των επιθυμιών και τεχνητών αναγκών που το σύστημα εγκαθιστά στον ψυχισμό των ανθρώπων, είτε κερδίζουν χρήματα, είτε χρωστάνε..Στην ανικανότητα ανάλυσης και ψυχογραφήματος της λακανικής απόλαυσης του υπάρχειν εντός της κοινωνίας της επιθυμίας , βρίσκεται το κλειδί για να αρθρωθεί ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ και ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΌΣ λόγος για τους πολλούς..

  12. Ο/Η κ.κ. λέει:

    «Η κοινωνία της αφθονίας έχει τώρα αποδείξει οτι είναι μια κοινωνία πολέμου. αν αυτό δεν έχει υποπέσει στην αντίληψη των πολιτών της, σίγουρα έχει υποπέσει στην αντίληψη των θυμάτων της». H. Marcuse, Έρως και Πολιτισμός, Πολιτικός Πρόλογος 1966. Γραμμένο τόσο παλιά κι όμως τόσο επίκαιρο! Για τα θύματα σε παραπέμπω στην Κίνα, στο Δέλτα του Νίγηρα, στις Φιλιππίνες αλλά και στη Δραπετσώνα. Δηλαδή στους εξαθλιωμένους που δουλεύουν κυριολεκτικά για ένα ξεροκόμματο για να είμαστε εμείς «κοινωνία της επιθυμίας», που αλλιώς λέγεται απλά κοινωνία της βαρβαρότητας και της χυδαιότητας. Δεν μπορώ όμως αυτή τη στιγμή να επιχειρηματολογήσω περισσότερο. Αλλά στα βάθη της ανθρώπινης ιστορίας έχουν υπάρξει και άλλου είδους πολιτισμοί, όπως π.χ. των Ινδιάνων. Κι ίσως το μέλλον του κόσμου να βρίσκεται κάπου εκεί…πίσω.

  13. Ο/Η pedro λέει:

    Η κατάρρευση ήταν από την αρχή ενσωματωμένη.
    Η πορεία φαίνεται αναπόφευκτη κάτω από τις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί και στην οποία ο λαός συμμετέχει στο κοινωνικό γίγνεσθαι όσο και οι διεφθαρμένοι και απίστευτα λαίμαργοι πιστωτές τους, βλέπω σαν μονόδρομο την εκ των έσω αποδόμηση των δομών και την χαοτική κατάρρευση των κοινωνιών σε παγκόσμιο επίπεδο (οι τριτοκοσμικοί θα την βρουν την άκρη στο τέλος,τι ειρωνεία!!), ατελείωτη μιζέρια και πείνα θα ακολουθήσουν, στο αρχικό στάδιο πολύ κόσμος θα πεθάνει. Παράλληλα η δημιουργία αυτονομημένων ομάδων είναι και θα πρέπει να είναι αναπόφευκτη (των «Ινδιάνων» που λέτε παραπάνω). Τέτοιο είδος «αυτόνομων» ομάδων, πειραμάτων έχουν ήδη δημιουργηθεί σε πάρα πολλά μέρη του πλανήτη. H δουλειά και προετοιμασία σε αυτό τον τομέα είναι πολλής μεγάλης σημασίας και στην Ελληνική κοινωνία. Γρηγορήσατε φίλοι μου τα περιθώρια στενεύουν καθημερινά στα πάντα, προσπεράστε τους. Αρχίστε να μαθαίνεται να καλλιεργείται την τροφή σας, να χτίζεται μόνοι σας τα σπίτια σας, να μάθετε να συνεργάζεστε με τους άλλους αφήνοντας τον αρρωστημένο εγωισμό σας στην άκρη. Αρχίστε να σκέφτεστε για τον εαυτό σας και αυτούς που βρίσκονται κοντά σας και πάνω από όλα μορφωθείτε ουσιαστικά.
    Η μόνη πραγματική προσφορά του καθενός μας για το σύνολο είναι αυτή που «κτίζει» στον μικρόκοσμο του.
    Ο Γόρδιος δεσμός θα κοπεί μόνος του σάπισε.

  14. Ο/Η ELIAS KARAVOLIAS λέει:

    Εγώ πάλι βλέπω μια τεράστια σε βάθος και χρόνο αδράνεια των μαζών, ενίσχυση των καπιταλιστικών δομών μέσω έντασης ανισοτήτων και οξυνσης των αφανών ανισορροπιών πλούτου/παραγωγής…
    Θα συνεχίσει το Κράτος να παίζει τον αδρανοποιημένο κρυφο-ατζέντη των χρηματιστών; Θα συνεχίσουν κόμματα της Αριστεράς και κυβερνήσεις τους να μας κοροιδεύουν με δήθεν κοινωνικής μέριμνας μέτρα στην κερδοσκοπία; Δεν είναι κερδοσκοπία να φτιάχνεις διαγωνισμό μετοχοποίσης για την Ολυμπιακή και μετά να μετα-πωλείται σε μειοδότη:( όπως και ο ΟΤΕ…)
    Μην ξεγελιόμαστε, το σύστημα δεν καταρρεέι, η χρονικότητα και η χωρικότητα του καπιταλισμού θα θρέφονται απο το μακρύ χέρι του κράτους και κυρίως απο τα δάχτυλα κρατικοδίατων μεσαζόντων διαχειριστών…Οι αγορές μπορούν να απορυθμίζουν την κοινωνία, η κοινωνία δεν μπορεί να ρυθμίσει τις αγορές…Ας ασχοληθούμε λοιπόν με την ρύθμιση των αγορών, ως δρώντες της, αφού όλοι είμαστε( ακόμη και τώρα που συζητάμε σε ιστολόγιο, σε ηλεκτρονικό καφενείο, »παίζουμε» το παιχνίδι του συστήματος, μετέχουμε στην αέναη κυκλοφορία του άυλου εμπορεύματος που εξάγεται πετυχήμένα στο Ιντερνετ: ο φόβος, αυτός μας κινητοπιεί, οχι η ελπίδα…

  15. Ο/Η ELIAS KARAVOLIAS λέει:

    Eπιτέλους,να μιλήσουμε για την Αριστερά των προτάσεων, να μιλήσουμε για την παρέμβση στους μηχανισμούς της αγοράς, να μιλήσουμε για την ικανότητα μας να διεισδύουμε στην ανθρώπινη διάσταση των δεικτών χρέους…Αλλά να πουμε κάτι πρακτικό!Αντί τα 2,5 δις των περικοπών των επιδομάτων, τί προτείνουμε ΑΚΡΙΒΩΣ? Τα 2,5 δις ΠΡΕΠΕΙ να βρεθούν!! Περικοπές αμυντικών δαπανών? Ποιές?? συγκεκριμένα!
    Τα spreads ανεβήκανε και σήμερα, ο προυπολογισμός θα εξυπηρετεί υα τοκογλυφικά επιτόκια1 ΕΙΝΑΙ ΓΕΓΟΝΟΣ, ΠΑΕΙ ΚΑΙ ΤΕΛΕΙΩΣ! Τί προτείνουμε?? ΜΕ ΑΚΡΙΒΕΙΑ! Να δανειστούμε απο πού? Πχ, μιλάνε κάποιοι για δραχμοποιημένη εκδοχή της οικονομίας, για νέα νομισματική κατάσταση, για πάυση πληρωμών, για απεγκλωβισμό απο τα δεσμά του ευρώ…ΝΟΥΜΕΡΑ ΚΥΡΙΟΙ, ΠΕΙΤΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ απο την ανάλυση κόστους /οφέλους, στα μαθηματικά χειρόγραφα του Μαρξ υπήρχε διάολε ένας μαθηνατικός τύπος αντικατάστασης μέτρων της κλασικής πολιτικής οικονομίας! Εμείς γιατί δεν μπορούμε να γίνουμε πιο σαφείς! Τον μπαμπούλα του ΔΝΤ και τα δεινά που συσσώρευσε σε άλλες κοινωνίες, πώς τον αντικαθιστούμε? Αυτά τα 5-10 δίς που θα μας δώσει ΠΟΥ ΑΚΡΙΒΩΣ προτείνουμε να τα βρούμε; ΘΑ ΑΝΑΤΡΕΨΟΥΜΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ, ΑΝ ΜΠΟΥΜΕ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟ ΤΗΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΓΥΡΙΣΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ ΤΑ ΓΡΑΝΑΖΙΑ ΜΕ ΡΥΘΜΟ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΠΑΛΛΑΞΕΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΙΔΡΩΤΑ ΚΑΙ ΠΟΝΟ.Με παράγωγα,με καπιταλιστικά εργαλεία αφάιμαξης πλούτου, με ύπουλη φορολογική επιδρομή στο κεφάλαιο, με σταθερή και σταδιακή δημοσιονομική εναλλαγή του βραχυπρόθεσμου χρέους σε μακροπρόθεσμο χρέος, μπορούμε να μην ματώνουμε απο την απληστεία των γιάπηδων.ΓΡΟΘΙΑ ΑΥΤΟΙ, ΧΑΣΤΟΥΚΙ ΕΜΕΙΣ…ΧΑΣΤΟΥΚΙ ΑΥΤΟΙ, ΓΡΟΘΙΑ ΕΜΕΙΣ…
    Ας μπεί λίγο η επαναστατική μας σπίθα στα πληκτρολόγια του εργαλείου τους που λέγεται ΑΓΟΡΑ, ας παλέψουμε με το θηρίο, ωστε να το ματώσουμε για να μην μας δαγκώνει τόσο έντονα…Δεν πέφτει το θηρίο, αλλά να μην νομίζουμε οτι μόνο στους δρόμους και στην βία μας ακούει..Μάλλον εκεί,μας ακούει λιγότερο…Διοτι του αφήνουμε ξανά το πληκτρολόγιο ΕΝΤΕΛΩΣ ΔΙΚΟ ΤΟΥ…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s