Το όριο της Ε.Ε. είναι η ίδια (από ένα άρθρο του Θ. Μαριόλη)

Posted: 13/05/2010 by ΔΟ in Uncategorized


Eνα ενδιαφέρον άρθρο του Θ.Μαριόλη, γιατί νομίζουμε ότι επισημαίνει την ισχυρή τάση πόλωσης στον ευρωπαϊκό γεωγραφικό χώρο που επιβάλλουν οι οικονομικές σχέσεις, του ελεύθερου εμπορίου και ανταγωνισμού, που απελευθέρωσε πλήρως η ΟΝΕ. Έτσι η διευρυνόμενη χωρική πόλωση της ηπείρου, ανάμεσα στο βορρά και στο νότο, αυτή η μεγάλη αντίφαση της ευρωπαϊκής ενοποίησης, απαιτεί σχεδόν νομοτελειακά την κοινωνική δυστυχία και ερήμωση για τον τελευταίο, επικεφαλής του οποίου είναι η Ελλάδα. Καταστάσεις δηλαδή κοινωνικής και πολιτικής λατινοαμερικανοποίησης, που μάλλον δεν θα γίνουν ανεκτές τόσο από την ελληνική κοινωνία, όσο και από τους υπόλοιπους πληθυσμούς του νότου.

Η κοινωνική αναταραχή που έρχεται θα διαρρήξει αναγκαστικά τις σχέσεις της χώρας μας με την Ε.Ε., ανεξάρτητα από τις προσπάθειες των τοπικών κυβερνητών που φυσικά δεν έχουν ούτε τα μέσα ενός Πινοσέτ, ούτε τις στοιχειώδεις πολιτικές ικανότητες. Το ερώτημα ίσως πια, δεν είναι αν θα αποχωρήσει η Ελλάδα από την ζώνη του ευρώ, η και την Ε.Ε., αλλά πότε και με ποιόν πολιτικό συσχετισμό, πόσο δηλαδή η κοινωνική έκρηξη-που παρά την φαινομενική σχετική ηρεμία, εξ΄αιτίας και της θλιβερής πολιτικής αδυναμίας της αριστεράς- πλησιάζει αναπόφευκτα, θα ενισχύσει σημαντικά τις δυνάμεις της εργασίας, ώστε να οδηγήσει σε μια λαϊκή κυβέρνηση. Η Ε.Ε, με την υπάρχουσα μορφή, έφτασε λοιπόν στα όριά της, που είναι το τέντωμα του σχοινιού στα άκρα .Το παρακάτω κείμενο που έχει γραφτεί αρκετά πριν ξεσπάσει η παγκόσμια κρίση, προβλέπει με σαφήνεια ότι υπάρχει οριακό σημείο. Για αυτό έχει ακόμη μια ιδιαίτερη αξία. Γιατί, τι θα λέγατε αν πχ. τα παραπάνω τα διαβάζατε πριν δύο με τρία χρόνια, πριν δηλαδή η παγκόσμια κρίση φωτογραφίσει τόσο το ευρωπαϊκό αδιέξοδο, όσο και τον ελληνικό και πιο αδύναμο κρίκο;
(Κ.Γέρος)

Ποια είναι τα όρια επέκτασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ποιες οι δυνάμεις που καθορίζουν αυτή τη διαδικασία;

Απάντηση σε ερώτημα της ελλ. έκδ. του περιοδικού Monthly Review, Νο. 42 (107), Ιούνιος 2008

Θεόδωρος Μαριόλης
Δεν είναι δυνατόν να αναλύσουμε, εδώ, το «γιατί», αλλά να επισημάνουμε, απλώς, ότι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης φέρουν τη σφραγίδα του νεοφιλελευθερισμού και είναι (i) το αδύνατον άσκησης εθνικής εμπορικής πολιτικής (δασμολογικής και μη), (ii) οι σημαντικοί περιορισμοί στην άσκηση εθνικής δημοσιονομικής πολιτικής, (iii) η ανυπαρξία Κοινοτικού Προϋπολογισμού με ενεργό αναδιανεμητικό ρόλο, (iv) η απελευθέρωση της κίνησης των χρηματικών κεφαλαίων, (v) η σταθεροποίηση των συναλλαγματικών ισοτιμιών και, εν συνεχεία, η εισαγωγή ενιαίου νομίσματος, και (vi) το εγχείρημα της πλήρους «απελευθέρωσης» και «ενοποίησης» των εθνικών αγορών εργασίας. Δεδομένων αυτών, και βάσει της οικονομικής θεωρίας, έπεται, λοιπόν, ότι η προώθηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης οδήγησε, καταρχάς και βαθμιαία, στην αδυναμία άσκησης αυτόνομης εμπορικής, συναλλαγματικής, νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής. Έτσι, υπέταξε τον ευρωπαϊκό καταμερισμό-συνδυασμό εργασίας στη – χωρίς μεσολαβήσεις – δράση του «νόμου του συγκριτικού πλεονεκτήματος» και επιφόρτισε τις εθνικές εισοδηματικές πολιτικές με το ρόλο διαφύλαξης της απρόσκοπτης λειτουργίας του (εξέλιξη η οποία ήταν, βεβαίως, προς το συμφέρον των περισσότερο ανεπτυγμένων ευρωπαϊκών οικονομιών και προήγαγε, συνεπώς, την ανισόμετρη ανάπτυξη του συστήματος στο σύνολό του). Όμως, με την εισαγωγή ενιαίου νομίσματος και, κυρίως, με την «ενοποίηση των απελευθερωμένων αγορών εργασίας», η ολοκλήρωση θα οδηγήσει, τελικά, στη μετατροπή του προαναφερθέντος νόμου στο αντίθετό του, ήτοι σε αυτόν του «απολύτου πλεονεκτήματος», πράγμα που δεν συνεπάγεται παρά την ανάπτυξη έντονων (και μη αντιστρέψιμων) πολώσεων στην παραγωγή και κατανομή του εισοδήματος μεταξύ χωρών και περιφερειών και, άρα, την αντικειμενική αδυναμία συγκρότησης ενός υπερεθνικού δημοσιονομικού συστήματος, το οποίο (θα) διαθέτει σημαντικές ανοχές ως προς τη σχετική αυτονομία των εθνικών δημοσιονομικών πολιτικών. Είναι δυνατόν να λεχθεί, επομένως, ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση τείνει να οξύνει, στον υπερθετικό βαθμό, την αντίφαση ανάμεσα στην τάση διεθνοποίησης των «οικονομιών της αγοράς» και την εθνική συγκρότησή των, δηλ. τη βασική αντίφαση, στο διεθνές επίπεδο, του υφιστάμενου συστήματος παραγωγής. Υπ’ αυτήν την έννοια, το αληθινό όριό της είναι η ίδια.

Σχόλια
  1. Ο/Η κακό συναπάντημα λέει:

    Δεν θα σωθούμε από τους «αστούς οικονομολόγους» που κάνουν προφητείες για μια καπιταλιστική ολοκλήρωση και τα οριά της. Η Ε.Ε. είναι πάνω απ’ όλα μια «πολιτική επιλογή» ως στρατηγική επιλογή των κυρίαρχων ευρωπαϊκών κεφαλαίων που προσπαθούν να ρυθμίσουν τις μεταξύ τους αντιθέσεις και να αποκτήσουν συγκριτικά πλεονεκτήματα απέναντι σε άλλα ανταγωνιστικά κεφάλαια. Όμως η «παγμοσμιοποίηση» ανέτρεψε αυτούς τους σχεδιασμούς γιατί διεύρυνε τις αγορές και την διακίνηση των κεφαλαίων. Επομένως μερίδες των ευρωπαϊκών κεφαλαίων που πόνταραν την καπιταλιστική ολοκλήρωση της Ε.Ε. τώρα αδιαφορούν ή είναι ακόμα και εχθρικά σε μιά τέτοια προοπτική γιατί βρήκαν καλύτερες συνθήκες για την αύξηση των κερδών τους, από αυτές που τους εξασφάλιζαν οι συνθήκες του Μααστριχ και της Λισσαβώνας. Και είπαν «Μπάι ωραία μου Ευρώπη»…

    Όσο για το κείμενο του Θ. Μαριόλη, απουσιάζει παντελώς οποιαδήποτε αναφορά στην ταξική πάλη και στην σημασία της που έχει στον προδιορισμό και στην εξέλιξη τέτοιων πολιτικών εγχειρημάτων όπως είναι η Ε.Ε. Διαπνέεται από μια πλήρως αντιμαρξιστική αντίληψη για τις «νομοτέλειες της οικονομίας» που είναι αυθύπαρκτες και έξω από την αταξική πάλη, στο απυρόβλητο των αστικών επιστημονικών οικονομικών θεωριών. Και με βάσει αυτές τις νομοτέλειες προσπαθεί να μας εξηγήσει τις αντιφάσεις και τα όρια της Ε.Ε. ! Το μόνο ενδιαφέρον που μπορεί να έχει ένα τέτοιο κείμενο είναι για αστούς πανεπιστημιακούς οικονομολόγους που ομφαλοσκοπούν γύρω από την αστική επιστήμη τους.

  2. Ο/Η ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ λέει:

    …η ΕΕ είναι συνέχεια της ΕΟΚ , ΠΟΥ ΗΤΑΝ ΜΙΑ ΚΑΤΕΞΟΧΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΟΥ ΨΥΧΡΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ , και ειχε σχέση και με τις φιλοδοξίες ΓΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΓΕΡΜΑΝΩΝ να «αυτονομηθούν» απέναντι σε ΗΠΑ και ΕΣΣΔ…ΤΟ «ΠΟΛΙΤΙΚΟ» στοιχείο ειναι φανερό οτι ατόνησε τις τελευταίες δεκαετίες σε οφελος του «οικονομικού-διαχειριστικού»…
    Το μέλλον της ΕΕ ΕΊΝΑΙ «ΑΝΟΙΧΤΟ» -αναλόγως των ποικίλων ανταγωνισμών που αναπτύσσονται στην περιοχή και εξαρταται και απο την «ικανότητα-διαχειριστική αλλά και στρατηγική επαρκεια » των ποκίλων ηγετικών ομάδων και της ποικίλης
    » ΑΡΙΣΤΕΡΆς» ΠΡΟΦΑΝΏς…Π.Χ. ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΧΡΗΣΙΜΟΤΕΡΟΣ Ο ΑΓΩΝΑΣ ΕΝΤΟΣ ΕΕ Ή ΕΙΝΑΙ Η ΕΞΟΔΟΣ…ΓΙΑ ΤΟ ΟΠΟΙΟ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΜΟΥ ΩΣ ΠΟΛΙΤΗ ( ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΕΝΤΟΣ ΕΕ ΠΑΛΗΣ )ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΚΑΙ ΜΕΡΙΚΗ ΑΚΟΜΗ …

  3. Ο/Η geros λέει:

    Το ζήτημα που θίγεται εδώ ειναι πολύ απλό: Η απελευθέρωση των δυνάμεων της αγοράς που ενίσχυσε η ΟΝΕ, μέσω και της κατάργησης ολων των εθνικών προστατευτικών πολιτικών, οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε σημαντικές πολώσεις την Ε.Ε., κύρια ανάμεσα στον βορρά και τον νότο. Η πόλωση αυτή δεν μπορεί να εντείνεται επ’άπειρο, ουτε ειναι πια διαχειρίσιμη. Η κρίση της ευρωζώνης είναι μια δομική κρίση που την «προφήτευε» η ίδια η ίδρυσή της. Οτι εύκολα αποδεικνύεται αυτό απο την οικονομική ματιά των πραγμάτων, η οτι είναι σχεδόν αυτονόητο για το οποιοδήποτε εγχειρίδιο περιφερειακής οικονομικής, η περιφερειακής ανάπτυξης, δείχνει οτι ορισμένοι στην αριστερά δεν θέλουν να καταλάβουν τα προφανή. Η διάλυση της ΟΝΕ, η η αποχώρηση της Ελλάδας απο το ευρώ μπορεί να προκύψει τόσο από την αντικειμενική φορά των πραγμάτων, οσο και απο την ένταση της ταξικής πάλης. Ενα είναι βέβαιο, δεν υπάρχει καμία δυνατότητα διόρθωσης, όσο διατηρείται το «κοινό»νόμισμα. Αν τα παραπάνω ειναι «αστικά» η «μαρξιστικά», ουδεμία σημασία έχει, σημασία έχει, αν είναι αληθινά.

    • Ο/Η κακό συναπάντημα λέει:

      1. Η προσέγγιση αυτή στην πραγματικότητα αναμασάει την λαθεμένη θέση ότι ο «καπιταλισμός θα πέσει από τις ίδιες του τις αντιθέσεις»

      2. Η ίδια ακριβώς αντίληψη είναι αυτή που μιλάει «για αντικειμενική φορά των πραγμάτων» και «ένταση της ταξικής πάλης» ως διακριτά θέματα. Υπάρχουν δηλαδή οι «αντικειμενικοί νόμοι της οικονομίας» από την μία και τα «ταξικά συμφέροντα» από την άλλη…

      Δυστυχώς gero,
      οι καπιταλιστές δεν κάνουν τόσο τραγικά οικονομικά λάθη στην πολιτική τους, ώστε τα στρατηγικά τους σχέδια να κινδυνεύουν να καταστραφούν από «οικονομικά λάθη». Γνωρίζουν κάτι που πολλοί αριστεροί τον τελευταίο καιρό το έχουν ξεχάσει: Την προτεραιότητα της πολιτικής πάνω στην οικονομία.

  4. Ο/Η Γιώργος από Αιγάλεω λέει:

    Πολύ ωραία γράφεις «gero».Θεωρείς ότι στην ίδια τη βάση της νομισματικής ενοποίησης ενυπάρχει ο διχασμός λόγω κοινωνικών συμπεριφορών (και άρα κάθε άλλο παρά για ενοποίηση πρόκειται);

  5. Ο/Η geros λέει:

    Σίγουρα δεν πρόκειται για «ενοποίηση», αλλά για το αντιθετό της, που δημιουργεί κερδισμένους και χαμένους, η καλύτερα για μια ενότητα που προάγει την ανισότητα και τέλος μια μορφή νέας αποικιοκρατίας.
    Σε συνεντευξή του ο Σημίτης δηλώνει αύριο οτι αν το πρόγραμμα σταθερότητας αποτύχει, τότε η Ελλάδα θα βγεί απο την ευρωζώνη, μάλιστα προδιαγράφει και το μέγεθος της υποτίμησης κατά 30%. Τα σχόλια περιττεύουν….
    Βέβαια δεν περιμέναμε τον Σημίτη, ο Κρούγκμαν βλεπει το παραπάνω ως πιθανότερο σενάριο. Ο S. Amin προτρέπει τήν ελληνική κυβέρνηση να κάνει το ιδιο, παίρνοντας ομως μέτρα για την είσοδο-έξοδο συναλλάγματος για λόγους προστασίαςκλπ

    • Ο/Η κακό συναπάντημα λέει:

      Όταν μιλάμε για χαμένους ή κερδισμένους θα πρέπει να προσδιορίζουμε το υποκείμενο, δηλαδή σε ποίους αναφερόμαστε. Άλλα είναι τα συμφέροντα της αστικής τάξης και άλλα τα συμφέροντα του εργαζόμενου λαού. Αν δεν κάνω λάθος στην χώρα μας δεν έχουμε λαϊκή δημοκρατία στην οποία ο λαός είναι στην εξουσία. Επομένως δεν πιστεύω ότι έχει κοινά συμφέροντα η αστική τάξη και ο κόσμος της εργασίας απέναντι στην Ε.Ε. και στην ΟΝΕ. Εξάλλου να μην ξεχνάμε ότι μέτρα όπως οι πτωχεύσεις κρατών που θεωρούνται καταστροφικές καταλήξεις για την οικονομία μιας χώρας σχεδόν πάντα δεν είναι καταστροφικά για τις αστικές τους τάξεις αλλά το αντίθετο.

      Το να φύγουμε λοιπόν από την ΟΝΕ και μάλιστα με υποτίμηση 30% όταν το λέει ο Σημίτης ως λύση, τότε θα πρέπει να μας πιάνει ανατριχίλα όταν και η δική μας αριστερά προτείνει τα ίδια πράγματα. Γι αυτό είναι στο περιθώριο και μέσα από μια τέτοια κρίση δεν μπορεί να αποκτήσει την εμπιστοσύνη των λαϊκών μαζών…

      • Ο/Η syrizitis λέει:

        καλέ μου σύντροφε δεν προσέχεις και βιάζεσαι. Ο Σημίτης το σενάριο της αποχώρησης το βλέπει καταστροφικό, όπως και σύσσωμη η αστική τάξη, η κυβέρνηση, ΝΔ, ΛΑΟΣ, τραπεζίτες, βιομήχανοι κλπ. Επομένως θα πρέπει να ανησυχήσεις γιατί όντως δεν έχουμε κοινά συμφέροντα οι εργαζόμενοι με τις προαναφερθείσες ευαγείς κοινωνικές κατηγορίες.

  6. Ο/Η Γιάννης Κ. λέει:

    Κώστα ποιά είναι η γνώμη σου για τις απόψεις Λαπατσιώρα-Μηλιού;

  7. Ο/Η geros λέει:

    Γιάννη είναι μεγάλη η συνεντευξή τους. Αλλά γενικά απο όλες τις τοποθετήσεις τους, νομίζω οτι δεν αποδέχονται την δομική κρίση της ευρωζώνης και τις δραματικές συνέπειες που επιφέρει το κοινό νόμισμα κύρια για τους εργαζόμενους των χωρών του νότου.
    Το ελληνικό πρόβλημα, η ελληνική ιδιαιτερότητα, η δικιά μας περίπτωση καθρεφτίζεται στην παραγωγική αποδιάρθρωση της χώρας που φωτογραφίζεται στα ισοζύγια. Οταν εχεις τέτοια ελλείμματα στα ισοζύγια τότε η ανεργία ανεβαίνει και το έλλειμμα καλύπτεται με εξωτερικό δανεισμό. Ειναι κάτι που στις χθεσινές εφημερίδες τόνιζε και ο Λαφονταίν ως πρόβλημα της Ελλάδας. Κατά την γνώμη μου η λύση δεν είναι η άυξηση των μισθών στην Γερμανία, λύση που απλώς μπορεί χρονικά να επιβραδύνει την πόλωση της Ηπείρου. Η ΟΝΕ, και το κοινό νόμισμα οξύνουν τις περιφερεικές ανισότητες ανεξάρτητα απο τις οικονομικές πολιτικές(εκτατικές η περιοριστικές). Η λύση για τους λαούς, τουλάχιστον του Νότου ειναι η διάλυση της ΟΝΕ, η αν αυτό δεν είναι εφικτό η μονομερής έξοδος κάθε χώρας απο αυτήν, που βέβαια το πιθανότερο ειναι μια τέτοια «μονομερής» στάση να συμπαρασύρει ολη την ζώνη του ευρώ. Νομίζω οτι οποιος δεν θέλει να εξηγήσει τα τρομερά ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσων συναλλαγών που δημιουργήθηκαν στην εποχή της ΟΝΕ, κρύβει το πραγματικό πρόβλημα της χώρας. Σήμερα πιστεύω, οτι και η ελληνική πολιτική ελίτ θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει την ευρωζώνη. Ερχεται μια μεγάλη κρίσιμη στιγμή οπου το πρόγραμμα του ΔΝΤ-Ε.Ε. θα «κολήσει», και εκεί πρέπει να έχει ηδη διαμορφωθεί μια μεγάλη αριστερά που θα τους στριμώξει. Αλλιώς η΄πιθανή στάση πληρωμών του ελληνικού κράτους -που θα γίνει εντός της ΟΝΕ- θα οδηγήσει στο πλήρες ξεπούλημα και του λαού και των υποδομών και των τραπεζών και των πάντων αυτης της χώρας. Η έξοδος θα γίνει μετά, αφού ο συσχετισμός της διαπραγμάτευσης του χρέους θα έχει παιχτεί. Δεν ειναι εφικτή μια λογική διαπραγμάτευση του χρέους χωρίς να εχεις βγεί απο την ΟΝΕ, γιατί δεν μπορείς να έχεις διαπραγματευτική δύναμη αμα εισαι πλήρως εξαρτημένως απο την Ε.Κ.Τ και τους πιστωτές σου.

  8. Ο/Η Γιάννης Κ. λέει:

    συμφωνώ απόλυτα μαζί σου Κώστα. Δυστυχώς, νομίζω οτι μια μερίδα αριστερών είναι ακόμα εγκλωβισμένη στον «ευρωπαϊσμό», κι απ’ ότι φάνηκε τελικά, αυτή η μερίδα είναι πολύ μεγαλύτερη απο την ανανεωτική πτέρυγα του ΣΥΝ. Μικροαστοί και μεσοαστοί διανοούμενοι που εν τέλει αποτελούν και τα κοινωνικά στρώματα που κυρίως στηρίζουν τον ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ είναι δέσμιοι της ιδεοληψίας του ευρωπαϊσμού. Το ζήτημα είναι ταξικό τελικά…

    • Ο/Η κακό συναπάντημα λέει:

      Ακριβώς!

      Μικροαστοί και μεσοαστοί διανοούμενοι που εν τέλει αποτελούν και τα κοινωνικά στρώματα που κυρίως στηρίζουν το ΚΚΕ είναι δέσμιοι της ιδεοληψίας του αντιευρωπαϊσμού. Το ζήτημα είναι ταξικό τελικά…

  9. Ο/Η Γιώργος από Αιγάλεω λέει:

    syrizitis :καλέ μου σύντροφε δεν προσέχεις και βιάζεσαι. Ο Σημίτης το σενάριο της αποχώρησης το βλέπει καταστροφικό, όπως και σύσσωμη η αστική τάξη, η κυβέρνηση, ΝΔ, ΛΑΟΣ, τραπεζίτες, βιομήχανοι κλπ. Επομένως θα πρέπει να ανησυχήσεις γιατί όντως δεν έχουμε κοινά συμφέροντα οι εργαζόμενοι με τις προαναφερθείσες ευαγείς κοινωνικές κατηγορίες.

    Αλαβάνος και Τσίπρας σε ποια κοινωνική κατηγορία ανήκουν;

  10. Ο/Η dimitris t λέει:

    κακό συναπάντημα :το αντίθετο του ευρωπαϊσμού…

    Συμφωνώ, γλωσσολογικά είναι το αντίθετο του ευρωπαϊσμού, αυτό που δεν καταλαβαίνω είναι τι είδους κατηγόρια είναι ο αντιευρωπαϊσμός που χρησιμοποιούν τόσο συστηματικά μερικοί; Ποια είναι δηλαδή η ιδεοληψία των αντιευρωπαϊστών;;;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s