Μπροστά στο σταυροδρόμι: Εξέγερση ή ενσωμάτωση; Οι τρείς δρόμοι μετά το Σύνταγμα

Posted: 20/06/2011 by Β.Χ. in Παρεμβάσεις, Πολιτική
Ετικέτες:

Του Γιάννη Κ.

Στο ερώτημα εξέγερση ή ενσωμάτωση, στην σημερινή συγκυρία, πρέπει κανείς να προσδιορίσει τι ακριβώς εννοεί με τον όρο εξέγερση. Ποιά είναι τα βασικά αιτήματα μιας εξέγερσης, και κάτω από ποιές συνθήκες μια εξέγερση μπορεί να θεωρηθεί οτι πετυχαίνει τους στόχους της; Κατ’ αρχήν, να πούμε οτι η εξέγερση είναι ήδη σε εξέλιξη στις πλατείες, παρόλο που έχει έναν, ακόμα, και κατα βάση, ειρηνικό χαρακτήρα. Εξέγερση πρακτικά σημαίνει την κινητοποίηση των πολιτών, πέρα από τα συνήθη θεσμικά-εκλογικά μέσα, με σκοπό την ανατροπή είτε μιας πολιτικής, είτε ενός θεσμικού πλαισίου κανόνων , είτε μιας κυβέρνησης, είτε ενός ολόκληρου πολιτικού, κοινωνικού και οικονομικού συστήματος. Οι παρούσες κινητοποιήσεις στις πλατείες, έχουν αυτό το χαρακτηριστικό, δηλαδή την επιδίωξη της ανατροπής, οπότε είναι στην ουσία εξέγερση, ανεξάρτητα απο την κριτική που τους απευθύνουν διάφοροι επικριτές απο δεξιά κι απο αριστερά.

Απο το τί επιδιώκει όμως να ανατρέψει η εξέγερση των πλατειών εξαρτάται και η επιτυχία ή η ενσωμάτωση αυτού του κινήματος. Θα πρέπει να το τονίσουμε αυτό, γιατί η επιτυχία ή η ενσωμάτωση θα κριθεί με βάση τα αιτήματα που θέτουν οι ίδιοι οι εξεγερμένοι κι όχι φυσικά οι επικριτές τους. Απο ότι φαίνεται ως τώρα λοιπόν, το αίτημα που συσπειρώνει τους περισσότερους, αν όχι όλους, στις πλατείες, άνω, κάτω, αριστερά και δεξιά, είναι η ανατροπή του μνημονίου. Φυσικά σε αυτό το γενικό αίτημα, υπάρχουν διαφοροποιήσεις ως προς το πώς θα επιτευχθεί, και κυρίως τι θα το αντικαταστήσει (θα μιλήσω παρακάτω γι αυτό), αλλά στην ουσία το αίτημα είναι αυτό. Το αίτημα για την αλλαγή του πολιτικού συστήματος, πέρα απο το ότι είναι πολύ θολό και γενικό, είναι και στην ουσία, παράγωγο του αιτήματος για ανατροπή του μνημονίου. Ο κόσμος δηλαδή χρεώνει στο πολιτικό σύστημα το οτι φτάσαμε στο μνημόνιο, και δεν εμπιστεύεται, οι δυνάμεις που δημιούργησαν το πρόβλημα, οτι μπορούν και να το λύσουν. Όμως οι λύσεις για το πολιτικό σύστημα είναι θολές, δεν υφίσταται κάποιο κοινό αίτημα που να τους ενώνει όλους. Αυτό που φαίνεται να επικρατεί σαν άποψη είναι κυρίως να απαλλαγούμε απο το μνημόνιο, κι ύστερα απο το πολιτικό προσωπικό που το στηρίζει. Δεν είναι καθόλου σαφές και καθαρό οτι ο κόσμος, στο σύνολό του, διεκδικεί και ριζική αλλαγή του θεσμικού πλαισίου του πολιτικού συστήματος.

Με αυτή την έννοια επιτυχία αυτού του κινήματος θα είναι η ανατροπή του μνημονίου (1, 2, Μεσοπρόθεσμο κλπ.) και να φύγει η τρόϊκα, και αποτυχία θα είναι η συνέχιση της κηδεμονίας της τρόϊκας με την μια ή την άλλη μορφή. Απο αυτό προκύπτει και η όλη δυσκολία του εγχειρήματος. Στην ουσία ολόκληρο το πολιτικό σύστημα πλήν της αριστεράς, είναι υπέρ των στόχων του μνημονίου, και διαφοροποιούνται μόνο στο “μίγμα της πολιτικής”. Και στην αριστερά την ίδια όμως υπάρχουν διαφοροποιήσεις για την ΕΕ, το Ευρώ κλπ. Στην ουσία αυτό το κίνημα, δεν “εκπροσωπείται” πολιτικά, και γι αυτό και οι φωνές για αυτο-οργάνωση, αυτονομία και άμεση δημοκρατία, έχουν ένα σχετικά σημαντικό βάρος στο εσωτερικό του.

Η κοινωνική και πολιτική γεωγραφία της πλατείας

Σε μια έρευνά της η Κάππα Research ανακάλυψε πως η πολιτική σύνθεση της πλατείας είναι 22% ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ, 14% ψηφοφόροι της ΝΔ, 16% “αριστεροί”, και 22% δεν ανήκουν σε κανένα κόμμα, ενώ οι υπόλοιποι δεν απάντησαν. Βέβαια αυτή η έρευνα μόνο έγκυρη δεν μπορεί να είναι, αφού εξαρτάται απο την ημέρα, την ώρα, το μέρος της πλατείας (και πολλά άλλα) που διεξήχθη κλπ. Όμως είναι αρκετά ενδεικτική. Στην πλατεία το πλήθος είναι πολιτικά και κοινωνικά πολύμορφο. Ένα μέρος του σίγουρα θα ήταν ικανοποιημένο με μια επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου τύπου Σαμαρά, ή μια σωτήρια επέμβαση σχετικής μείωσης των συνεπειών του, τύπου Βενιζέλου. Ακόμα και οι αριστεροί του ΣΥΝ που τώρα μετέχουν, σε μια ενδεχόμενη επαναδιαπραγμάτευση εντός ΕΕ και Ευρώ, από μια κεντροαριστερή κυβέρνηση (“αριστερό” κομμάτι του ΠΑΣΟΚ+ΣΥΝ+ΔΗΜΑΡ) δεν θα είχαν σοβαρές αντιρρήσεις. Αυτές οι λογικές όμως οδηγούν στην ενσωμάτωση. Κι όχι μόνον αυτό, αλλά αυτές οι λογικές τείνουν να χρησιμοποιούν και την πλατεία σαν διαπραγματευτικό όπλο απέναντι στην τρόϊκα, για την επίτευξη καλύτερων όρων σε μια διαπραγμάτευση.

Οι πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις της πλατείας που δεν οδηγούν σε ενσωμάτωση στην ουσία είναι τριών ειδών: Πρώτον είναι οι ριζοσπαστικοποιημένοι εργαζόμενοι και μικροαστοί (κυρίως επαγγελματίες και έμποροι που έχουν γονατίσει απο τις τράπεζες) πρώην (ΝΔ και ΠΑΣΟΚ) ή νυν (ΛΑΟΣ) συντηρητικοί πολιτικά, που συσπειρώνονται στην Σπίθα, στους 300 και στον χώρο γύρω απο τον Καζάκη. Ο Καζάκης είναι μια μοναδική περίπτωση αγκιτάτορα που έχει οργώσει όλη την Ελλάδα, κι έχει πείσει πολύ κόσμο για την αναγκαιότητα διαγραφής του χρέους κι εξόδου απο την Ευρωζώνη. Η δυναμική του Ε.ΠΑ.Μ που πάει τώρα να δημιουργήσει με σκοπό να διεμβολίσει την “αριστοκρατική” και εθνικιστική Σπίθα, μένει να δούμε πόσο μεγάλη θα είναι. Η ουσία πάντως είναι πως στο βαθμό που οι αντι-ιμπεριαλιστές πατριώτες του Καζάκη συμφωνούν σε κοινωνική δικαιοσύνη, αναδιανομή, και δημοκρατικές αλλαγές στο σύστημα, μπορεί ναι μεν να μην είναι επαναστάτες με την αριστερή έννοια, αλλά στις παρούσες συνθήκες και με δεδομένα τα σενάρια ενσωμάτωσης που είπαμε παραπάνω, είναι αντι-συστημική δύναμη. Οι άνθρωποι αυτοί βέβαια, βλέπουν την λύση στην δημιουργία ενός πολιτικού φορέα που θα τους εκφράσει. Ο Καζάκης τους δίνει τώρα αυτόν τον φορέα. Είναι αμφίβολο αν θα πετύχει το εγχείρημα, αλλά έχει ενδιαφέρον.

Η δεύτερη δύναμη κατά της ενσωμάτωσης είναι οι αριστεροί της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, του Μετώπου ΑΑ, του Λαφαζάνη, κι άλλων μικρότερων κομμουνιστικών ομάδων, μαζί βέβαια με το ΚΚΕ, το οποίο όμως δεν μετέχει στην πλατεία. Όλες αυτές οι ομάδες έχουν σαφή αντι-μνημονιακή, αντι-ΕΕ και αντι-καπιταλιστική κατεύθυνση. Είναι βέβαιο οτι με την παρούσα πόλωση είναι αδύνατο να μετέχουν σε σενάρια ενσωμάτωσης. Από την άλλη όμως, διαπνεόμενες απο μια λογική αντιπροσώπευσης και (λενινιστικής) πρωτοπορείας, αυτές οι δυνάμεις εγκλωβίζονται στην κοινοβουλευτική διαδικασία, δηλαδή στις εκλογές. Βλέπουν τις πλατείες σαν μέσο πίεσης για να γίνουν εκλογές κι εκεί να πάνε και να αλλάξουν τους συσχετισμούς. Για να γινόταν έστω κάτι τέτοιο στην παρούσα συγκυρία, θα έπρεπε να συγκροτηθεί ένα ενιαίο μέτωπο με όλες αυτές τις δυνάμεις μαζί. Κάτι τέτοιο όμως προσκρούει πρώτον στην άρνηση του ΚΚΕ και δεύτερον στις πολιτικές θέσεις ενσωμάτωσης που έχει ο ΣΥΝ. Τώρα το αν οι υπόλοιποι κάνουν μια κίνηση διεμβολισμού, ανάλογη με αυτήν του Καζάκη στο άλλο κοινωνικό μπλόκ, είναι ευχής έργον, αλλά μάλλον δεν έχουν την πολιτική τόλμη να το κάνουν, κι αν την έχουν, έχουν αργήσει ήδη πάρα πολύ.

Η τρίτη δύναμη της πλατείας είναι οι μη ανήκοντες σε κανένα μπλόκ, αυτόνομοι, αμεσοδημοκράτες, αντεξουσιαστές, που κυρίως πλαισιώνουν την κατάληψη, την κατασκήνωση και την συνέλευση. Η δύναμη αυτή αποτελείται κυρίως απο νεολαία που διαπνέεται απο τα ιδανικά του Δεκέμβρη, της αυτονομίας και της αμεσοδημοκρατίας. Είναι ενάντια στην αντιπροσώπευση και δεν πιστεύουν οτι την λύση θα την δώσουν οι εκλογές. Κύρια αδυναμία αυτού του μπλόκ είναι πως το Σύνταγμα είναι μέν μια κατάληψη δημόσιου χώρου, αλλά δεν δημιουργεί κοινωνικό χώρο. Στην ουσία, η επιβολή απο τα κάτω θεσμών αυτο-οργάνωσης απαιτεί την δημιουργία κοινωνικών χώρων και την δικτύωση μεταξύ τους, κι όχι απλά και μόνο πολιτικές συνελεύσεις. Η αυτο-οργάνωση απαιτεί ομάδες που θα οργανώνουν ολόκληρη την ζωή τους, την παραγωγή, τις σχέσεις και την αναπαραγωγή, με βάση την αυτο-διαχείρηση κι όχι μόνο την κατάληψη χώρων και θεσμών που έτσι κι αλλιώς έχουν φτιαχτεί μέσω της, και για την, ανάθεση και την εκπροσώπηση. Με αυτήν την έννοια η συνέλευση είναι ένα πολιτικό εργαστήρι, αλλά όχι ακόμα ένα πολιτικό και κοινωνικό υποκείμενο. Βλέποντας και το πυροτέχνημα του ΓΑΠ για δημοψήφισμα για το Σύνταγμα κλπ., καταλαβαίνουμε πόσο εύκολο είναι να ενσωματωθούν στον συστημικό λόγο, γενικές αναφορές περι άμεσης δημοκρατίας, όταν αυτές δεν περιλαμβάνουν ζητήματα ιδιοκτησίας, παραγωγής και αυτοδιαχείρισης όλων των μορφών της κοινωνικής ζωής.

Παρόλες τις δυσκολίες και τις διαφορετικές αναφορές και στοχεύσεις, πιστεύω οτι οι τρείς αντι-συστημικές δυνάμεις της πλατείας, μπορούν να κινηθούν παράλληλα και να συγκλίνουν στον άμεσο στόχο, κι έτσι η μάχη με το σύστημα να είναι νικηφόρα. Για όσο διάστημα όλες αυτές οι δυνάμεις μοιράζονται τον ίδιο χώρο, θα μπορούν να ανταλάσσουν ιδέες, εμπειρίες και τουλάχιστον να κατανοούν η μιά την άλλη. Ό,τι κι αν γίνει τελικά, είναι καλό να γνωρίζουμε τις αδυναμίες και τις δυνατότητές μας, τις συμμαχίες μας και τους κινδύνους της ενσωμάτωσής μας στο σύστημα, μέσα είτε από την εμμονή μας σε βεβαιότητες, είτε από την μη κατανόηση του διπλανού μας. Και βέβαια να μην πιστέψουμε ξανά σε υποσχέσεις.

Από:http://antisomata.wordpress.com

Advertisements
Σχόλια
  1. Ο/Η Stamatis λέει:

    Ορίζεις λάθος το στόχο της πλατείας, γύρω από τα μνημόνια. Η ουσία της δημιουργίας της πλατείας είναι η γενικότερη αποδοκιμασίας του πολιτικού συστήματος που τα έφαγε και μας είπε ότι τα φάγαμε μαζί. Αυτή την παρωδία πολιτικής ζωής θέλει να ανατρέψει το κίνημα για Πραγματική Δημοκρατία ΤΩΡΑ! και τις αποφάσεις που παίρνει μέσα από το σύστημα που μας έφερε στην χρεοκοπία.

    Είναι πλέον βέβαιο, ότι το κίνημα έχει χάσει το δρόμο του και κοντεύει να ενσωματωθεί, όχι επειδή στρέφεται σε προσεγγίσεις που στην πρόθεσή τους δεν είναι ουσιώδης ο «στόχος» της πλατείας ενάντια στα μνημόνια, αλλά γιατί επικρατούν φωνές που, σαν τη δική σου, αλλοτριώνουν το κίνημα και το μήνυμα που μας ήρθε από την Ευρώπη και τους Ισπανούς.

    Το να μην πιστέψουμε ξανά σε υποσχέσεις, με το οποίο τελειώνεις το άρθρο, δεν είναι εφικτό μέσα από την άρνηση του μνημονίου και την λογική της ανατροπής του συστήματος χωρίς πρόταση. Αυτή η αδιέξοδη αριστερή προσέγγιση έχει αποτύχει πολλές φορές στο παρελθόν, αποδεικνύοντας ότι δεν έχει πλειοψηφία μεταξύ των Ελλήνων. Η συσπείρωση μακριά από κόμματα εξαρτάται κρίσιμα από την ύπαρξη αντιπρόταση.

    Σε παραπέμπω σε μια ειρηνική και ρεαλιστική αντιπρόταση: http://wp.me/pPn6Y-96m

  2. Ο/Η Γιάννης Κ. λέει:

    φίλε Σταμάτη με συγχωρείς αλλά αν δεν είχαμε το μνημόνιο στην πλατεία θα κατέβαιναν μόνο 100 άτομα. Δεν είμαστε Ισπανία. Την Ισπανία δεν την κυβερνά (ακόμα) το ΔΝΤ και η τρόϊκα.
    Εγώ δεν είπα οτι δεν υπάρχει και η τάση για την άμεση δημοκρατία και την πολιτειακή αλλαγή, όμως δεν μπορείς να αμφισβητήσεις πως μαζί με αυτήν συνυπάρχουν στην πλατεία και οι αριστεροί, και οι πατριώτες. Εκτός αν δεν τους θές αυτούς! Με ποιούς λοιπόν θα χτίσεις την άμεση δημοκρατία; μόνο με όσους συμφωνούν; Τότε τι είδους πολιτειακή αλλαγή θα είναι αυτή; Θεωρείς οτι το ρεύμα της άμεσης δημοκρατίας στην Ελλάδα είναι τόσο ισχυρό που η πλειοψηφία συμφωνεί; Μήπως ζείς λίγο στον κόσμο σου; Αν δεν πείσεις όσους διαφωνούν, πως θα προχωρήσεις;

    Για μένα το ζήτημα είναι η κάθε δύναμη να ξεπεράσει τον εαυτό της και να προσεγγίσει τον διπλανό χωρίς καχυποψία και προκατάληψη. Οι αριστεροί και οι πατριώτες να αμφισβητήσουν την πίστη τους στην πρωτοπορία και την αντι-προσώπευση, οι αμεσοδημοκράτες να πάρουν υπόψη τους και τις κοινωνικο-οικονομικές πλευρές της αυτο-κυβέρνησης κι όχι μόνο τις πολιτειακές. Μόνο με την υπέρβαση του εαυτού μας θα προσεγγίσουμε ο ένας τον άλλον. Σε ένα πράγμα συμφωνούμε όλοι: να φύγει η τρόϊκα. Σίγουρα δεν αρκεί, αλλά ας πατήσουμε σε αυτό, να πάμε πιο πέρα. Αλλιώς το σύστημα θα μας διασπάσει και θα μας νικήσει

  3. Ο/Η soulatsadoros λέει:

    Δηλαδή την Ισπανία την κυβερνάν οι Ισπανοι; Δηλαδή αν δεν υπήρχε το μνημόνιο δεν θα άξιζε να κατέβουν τόσοι; Η προσσέγγισξη χωρίς συγκεκριμένο άμεσο ταξικό στόχο μου φαίνεται υπέρ του δεόντος αίολη. Και το να φύγει το μνημόνιο για να έρθει κάτι λιγότερο κακό εμένα όχι απλά δεν με καλύπτει αλλά θα αγωνιστώ για να μην περάσει κάτι τέτοιο

  4. Ο/Η Γιάννης Κ. λέει:

    όταν όλο το πολιτικό σύστημα, πλην της αριστεράς είναι υπέρ των στόχων του μνημονίου, η αντίθεση σε αυτό είναι αντίθεση ταξική ρε σουλατσαδόρε…δεν είναι εθνική…καμμιά χώρα στον κόσμο δεν κυβερνιέται απο τον λαό της…τι σημαίνει αυτό; οτι οι συνθήκες είναι παντού ίδιες; Κάνετε πολλοί το λάθος να χρεώνετε την λαϊκή διαμαρτυρία είτε θετικά, είτε αρνητικά, σε μιά μόνο τάση του κόσμου… Αυτό που λέω εγώ, είναι οτι συνυπάρχουν πολλές διαφορετικές τάσεις, κι αυτό, επιτέλους, δεν είναι απαραίτητα κακό…Μπορεί να είναι καλό, αν αποφασίσουμε να προσεγγίσουμε ο ένας τον άλλον…Τι κερδίσαμε τόσα χρόνια με την πολυδιάσπαση και τους διχασμούς εντός της τάξης μας;

  5. Ο/Η Βαγγελιώ λέει:

    Γιάννη μια διευκρίνηση :
    Ούτε το Μέτωπο ΑΑ, ούτε η ΑΝΤΑΡΣΥΑ βλέπουν τις πλατείες «ως μέσο πίεσης για την άμεση διεξαγωγή εκλογών». Αίτημα άμεσης διεξαγωγής εκλογών έχουν το ΚΚΕ και ο ΣΥΝ που δεν έχουν καταλάβει και πολλά απο το μήνυμα των πλατειών και το μυαλό τους δεν μπορεί να πάει λίγο παραπέρα από το «δημοψήφισμα τώρα», «εκλογές τώρα»

  6. Ο/Η Γιάννης Κ. λέει:

    δεκτόν
    όμως θα ήθελα ειλικρινά να μάθω τι ακριβώς κάνουν το Μέτωπο ΑΑ και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ αυτή την εποχή και τι ακριβώς προτείνουν…

  7. Ο/Η kavouras λέει:

    πάντως κι εγώ θα ήθελα να μάθω τι είναι αυτό που προτείνει το Μέτωπο και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Και τι είναι αυτό που έχουν καταλάβει αυτοί που δεν το έχει καταλάβει το ΚΚΕ και ο ΣΥΝ.
    Είναι ένα σοβαρό ζήτημα το από δω και πέρα τι; αλλά και πως; και από ποιους;
    Λέει η «πλατεία». Να φύγει η τρόικα, να μην περάσει το μνημόνιο, να φύγει η κυβέρνηση. Αλλά αυτό το λέει η «πλατεία» στην οποία αν ψάξουμε θα βρούμε πολλές απαντήσεις για το μετά.

  8. Ο/Η Βαγγελιώ λέει:

    Το ΚΚΕ και ο ΣΥΝ δεν έχουν καταλάβει ότι οι πλατείες επισφραγίζουν το τέλος του μεταπολιτευτικού πολιτικού χάρτη. Δεν έχουν καταλάβει ότι καλώς ή κακώς, δίκαια ή άδικα τα αριστερά κόμματα είναι μέσα στο κάδρο της απαξίωσης του πολιτικού συστήματος. Δεν έκαναν τίποτα για να βγουν απο το κάδρο της απαξίωσης π.χ. να αποχωρήσουν απο τη Βουλή όπως πρότεινουν εδώ και καιρό κόσμος απο τη βάση της Αριστεράς, ο Αλέκος Αλαβάνος, ο Μίκης.
    Σε ότι αφορά το Μέτωπο ΑΑ, αποτελεί μια συσπείρωση αριστερών ανθρώπων εντός κι εκτός οργανώσεων, στη βάση της ιδέας ότι τα υπάρχοντα πολιτικά σχήματα δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες της ανατροπής της κυβέρνησης, τρόικας κλπ κλπ. Άρα έχουμε ανάγκη ένα πολύμορφο, πολύχρωμο πολιτικό υποκείμενο με μετωπικά και όσο το δυνατόν πιο δημοκρατικά χαρακτηριστικά. Ήδη δηλαδή προ πλατειών το ΜΑΑ προβληματίζόταν σε κατεύθυνση εναρμονισμένη με το μήνυμα των πλατειών και πρόβαλε συστηματικά το όραμα της κατάληψης από το λαό της πλ. Συντάγματος. Κατηγορήθηκε μάλιστα γι αυτό από κύκλους του ΣΥΝ (Φίλης) και όχι μόνον ως «Τ-αχρείο» !. Αναλυτικότερα οι θέσεις του ΜΑΑ υπάρχουν σε σημερινή ανάρτηση στην παρούσα ιστοσελίδα.
    Σε ότι αφορά την ΑΝΤΑΡΣΥΑ, δεν είμαι αρμόδια να απαντήσω, αλλά νομίζω ότι υπάρχουν προβληματισμοί σε μετωπική κατεύθυνση, απ’ όσο καταλαβαίνω από το ΠΡΙΝ και κάποιες δημόσιες τοποθετήσεις τους

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s