“Το κοινωνικό κράτος”: Μια αντίφαση εν τοις όροις… (του Γιάννη Κ.)

Posted: 06/08/2011 by Β.Χ. in Προσωπικότητες και στοχαστές
Ετικέτες: , ,

1. Το κράτος μπορεί ποτέ να είναι “κοινωνικό”;

Είναι φυσιολογικό τον τελευταίο ενάμισυ χρόνο να ασχολούμαστε όλοι κυρίως με την κρίση, το χρέος κλπ. αφού αυτό είναι το επείγον ζήτημα που επηρρεάζει τις ζωές όλων. Ωστόσο, στο βαθμό που η κρίση είναι παγκόσμια, και συνδέεται με την αρχιτεκτονική της παγκόσμιας οικονομίας και κοινωνίας, βοηθάει να βγούν στην επιφάνεια και ζητήματα που δεν συνδέονται άμεσα με την οικονομική της, την άμεση, έκφραση, αλλά και με την ίδια την δομή του καπιταλιστικού συστήματος. Ένα τέτοιο ζήτημα είναι και το ζήτημα του κράτους.

Το κράτος στον καπιταλισμό είναι ένας μηχανισμός που βοηθάει στην διαιώνιση και αναπαραγωγή της κυριαρχίας των ιδιοκτητών του κεφαλαίου, της βιομηχανίας, των μεγάλων επιχειρήσεων. Βασική ωστόσο προϋπόθεση βιωσιμότητας του καπιταλιστικού κράτους είναι η επιβολή της ιδεολογίας πως το ίδιο, δεν είναι ένα εργαλείο κυριαρχίας των κεφαλαιοκρατών, αλλά ένα εργαλείο της κοινωνίας για την εξασφάλιση της ισορροπίας και ισονομίας μεταξύ των μελών της. Η συναίνεση σε αυτή την ιδεολογία, είναι τελικά όρος ύπαρξης του κράτους και άρα και του ίδιου του καπιταλισμού.

Είναι αλήθεια πως το κράτος ως μηχανισμός δεν ανακαλύφθηκε απο τους καπιταλιστές. Υπήρχε και πριν τον καπιταλισμό σε διάφορες ιστορικές μορφές. Ωστόσο με τον καπιταλισμό συντελέστηκε μια σημαντική αλλαγή στον ρόλο και τον χαρακτήρα του κράτους σε σχέση με τις προκαπιταλιστικές μορφές. Η αλλαγή αυτή ήταν ότι διαχωρίστηκε η οικονομία από την πολιτική διακυβέρνηση. Πριν απο τον καπιταλισμό οι ηγεμόνες των κρατών στην ουσία έλεγχαν και την οικονομία και την ιδιοκτησία την οποία διαμοίραζαν μέσα από ένα δίκτυο τίτλων ιδιοκτησίας (τίτλοι που σε πολλές χώρες έχουν επιβιώσει ως σήμερα ως τίτλοι ευγενείας). Ο διαχωρισμός ιδιοκτησίας και διακυβέρνησης, δηλαδή στην ουσία οικονομίας και πολιτικής, έκανε το κράτος έναν πανίσχυρο και σχετικά αυτόνομο μηχανισμό.

Η αλλαγή αυτή στον καπιταλισμό ήταν απαραίτητη λόγω των σχέσεων εργασίας. Η ελεύθερη μισθωτή εργασία επέτρεπε στους καπιταλιστές να διαχειρίζονται τους εργάτες, να τους προσλαμβάνουν και να τους απολύουν ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησής τους. Έτσι οι πρώην δουλοπάροικοι έγιναν μισθωτοί εργάτες και οι πρώην ιδιοκτήτες τους έγιναν καπιταλιστές. Η σχέση εξάρτησης που είχαν οι πρώην δουλοπάροικοι με τα αφεντικά τους μετατράπηκε σε σχέση υποταγής στο απρόσωπο κράτος και τους νόμους. Αυτό το χαρακτηριστικό του νέου έθνους κράτους, δημιούργησε την ψευδαίσθηση στους υποταγμένους πως δεν ήταν πιά δούλοι, ενώ η ανάπτυξη της ταξικής πάλης και η σταδιακή απόκτηση κάποιων περιορισμένων δικαιωμάτων εκπροσώπησης των καταπιεσμένων σε κάποια όργανα του κράτους δημιούργησε την πλαστή εικόνα του κράτους ως ουδέτερου μηχανισμού ανάμεσα σε εργοδότες και εργάτες. Αυτήν την εικόνα την ενίσχυσε βέβαια και ο εθνικισμός και η πατριδολαγνία που το ίδιο το κράτος δίδασκε πια στα σχολεία του και σε όλους τους άλλους ιδεολογικούς μηχανισμούς του, αλλά και η τεράστια ανάπτυξη των ενδιάμεσων στρωμάτων της υπαλληλίας και της γραφειοκρατίας που δεν ήταν πιά ούτε εργάτες ούτε εργοδότες, αλλά κρατικοί λειτουργοί.

Όλη αυτή η δομή των σύγχρονων κρατών στήριζε και στηρίζει με τεράστια αποτελεσματικότητα τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, κυρίως λόγω της ιδεολογίας που κρύβει την εκμεταλλευτική του φύση. Η ιδεολογία αυτή είναι ακριβώς η έννοια του κράτους ως ουδέτερου μηχανισμού, ως εγγυητή της ειρήνης, της ασφάλειας και της προόδου όλων των πολιτών του. Στο βαθμό που ένα τέτοιο κράτος υπάρχει ή δείχνει να υπάρχει, η συναίνεση είναι εξασφαλισμένη και η διαιώνιση του καπιταλισμού σίγουρη. Αυτό το κράτος ονομάστηκε στον εικοστό αιώνα και “κοινωνικό κράτος”, αναπτύχθηκε κυρίως στην Δυτική Ευρώπη και στην Βόρεια Αμερική και θεωρήθηκε ως μοντέλο επιτυχίας του καπιταλισμού, και ως τέτοιο έπρεπε να αντιγραφεί σε όλον τον υπόλοιπο κόσμο. ‘Ομως είναι αυτό το κράτος υπαρκτό; ή είναι μια ιδεολογική κατασκευή συναίνεσης;

Η αλήθεια είναι πως κοινωνικό κράτος δεν μπορεί να υπάρξει, γιατί το κράτος δημιουργήθηκε για να εξουσιάζει την κοινωνία κι όχι για να την υπηρετεί. Δεν υπήρξε ποτέ στην ιστορία “λαϊκό” κράτος, κι εκεί που πήγε να δημιουργηθεί, στον “υπαρκτό σοσιαλισμό” κατέληξε σε δικτατορία του κόμματος κατά του λαού. Τι συμβαίνει λοιπόν στην Δυτική και Βόρεια Ευρώπη; Τι κράτος είναι αυτό; δεν είναι κοινωνικό; Η αλήθεια είναι πως όσοι έχουμε ζήσει στην Δυτική και Βόρεια Ευρώπη γνωρίζουμε πολύ καλά πως δεν υπάρχει πιο καταπιεστικό κράτος απο το λεγόμενο “κοινωνικό κράτος” της Ευρώπης. Όλα ελέγχονται από τους νόμους και τις διατάξεις και στην παραμικρή τους λεπτομέρεια και η πειθαρχία που ζητιέται απο τους πολίτες είναι απίστευτη. Η συμμετοχή των πολιτών στην διοίκηση και την διακυβέρνηση είναι απειροελάχιστη κι όλα ελέγχονται απο τους πολιτικούς και τους γραφειοκράτες. Η διαφορά με τον υπόλοιπο κόσμο δεν είναι η καταπίεση ή η δημοκρατία, αλλά η υλική ευημερία. Με δυό λόγια οι υπήκοοι των προηγμένων κρατών εξαγοράζονται από το κράτος και τους εργοδότες, με δόλωμα υψηλά εισοδήματα και πληθώρα καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών, για να υφίστανται την καταπίεση του κράτους αδιαμαρτύρητα.

Το μυστικό σε όλη αυτή την συνθήκη, μπορεί να βρεθεί μόνο αν δούμε την εικόνα ολόκληρου του κόσμου, κι όχι ενός μεμονωμένου κράτους ή μιας περιοχής. Στην ουσία τα λεφτά που βάζουν οι Ευρωπαίοι καπιταλιστές για να εξαγοράσουν τους δικούς τους λαούς, δεν τα βάζουν απο την τσέπη τους. Αυτά βγαίνουν από την υπερεκμετάλλευση και την υπεραξία που βγαίνει απο την καταλήστευση των μη δυτικών λαών. Ο έλεγχος της τεχνολογίας, των μεταφορών, των όπλων και η παράδοση της αποικιοκρατίας, επιτρέπει σε βορειοευρωπαίους και βορειοαμερικάνους, να καταληστεύουν όλον τον υπόλοιπο κόσμο, κι ένα κομμάτι αυτής της ληστείας το δίνουν για την συντήρηση του δικού τους “κοινωνικού κράτους” δηλαδή για την εξαγορά των συνειδήσεων των δικών τους λαών.

Με αυτή την έννοια δεν μπορεί να υπάρχει “κοινωνικό κράτος” σε μια περιοχή του πλανήτη αν δεν υπάρχει πείνα και λεηλασία σε μιαν άλλη περιοχή. Κι ακόμα παραπάνω, “κοινωνικό κράτος” δεν σημαίνει λιγότερη, αλλά περισσότερη καταπίεση, αφού αυξάνει ο έλεγχος και η επιτήρηση, η αστυνομοκρατία και η νομολαγνεία, μαζί με τα εισοδήματα. Γι αυτό άλλωστε και μέσα στην ακμή του το “κοινωνικό κράτος” βίωσε τις τεράστιες εξεγέρσεις του 1968 στην δύση και του 1989 στην ανατολή της Ευρώπης! Γι αυτό και στην Σκανδιναυία έχουμε το μεγαλύτερο ποσοστό αυτοκτονιών στον κόσμο, και γι αυτό στην ήρεμη και ευημερούσα Νορβηγία είχαμε πρόσφατα το φρικιαστικό φονικό τόσων ανθρώπων. Η καταπίεση σε αυτές τις κοινωνίες είναι πολύ μεγαλύτερη απότι εμείς οι νότιοι μπορούμε να φανταστούμε. Εν κατακλείδι δεν υπάρχει “κοινωνικό κράτος” παρά μόνον (κάποια) κράτη με (κάποιες) κοινωνικές παροχές απαραίτητες για τον έλεγχο των καταπιεσμένων (και της αγοράς εργασίας στις μητροπόλεις του καπιταλισμού). Ο καταπιεστικός χαρακτήρας του κράτους όμως, είναι παντού ίδιος, και σύμφητος με αυτό.

2. Η ψευδαίσθηση των καταπιεσμένων

Αυτή η ειδική ιστορική συνθήκη ωστόσο των κρατών του αναπτυγμένου καπιταλισμού, δημιουργεί μια πολύ ισχυρή ψευδαίσθηση για τους καταπιεσμένους με μια διπλή μορφή. Η πρώτη μορφή αφορά τους γηγενείς Ευρωπαίους και Αμερικάνους, που πιστεύουν οτι το κράτος τους είναι δίκαιο απο την φύση του, αγνοώντας την εκμετάλλευση των άλλων λαών και τον απάνθρωπο και εξουσιαστικό χαρακτήρα των νόμων του, μπουκωμένοι από την κατανάλωση και τα υψηλά τους εισοδήματα. Η δεύτερη μορφή αφορά στους “απέξω”, τους μή δυτικούς, ή τους περιφερειακούς της δύσης, οι οποίοι είτε δεν βλέπουν οτι η καθυστέρηση και υπανάπτυξη στα δικά τους κράτη είναι αποτέλεσμα του παγκόσμιου καταμερισμού εργασίας και του ιμπεριαλισμού, είτε η καταπίεση, η ανομία και υπερεκμετάλλευση στα δικά τους κράτη είναι τόσο μεγάλη που η δύση μοιάζει γι αυτούς με παράδεισο. Όλοι αυτοί κατα ειρωνικό τρόπο, βλέπουν το δυτικό κράτος σαν μοντέλο που πρέπει να μιμηθούν. Ωστόσο η αρχιτεκτονική του σύγχρονου κόσμου δεν επιτρέπει την παράλληλη ανάπτυξη όλων των κρατών. Η ιστορία το δείχνει αυτό: Στην Σομαλία πέθαναν απο πείνα 29.000 παιδιά τους τελευταίους 3 μήνες. Η αξία της τροφής που πετιέται από τα πολυτελή εστιατόρια του Λος Αντζελες σε μιά μέρα, θα αρκούσε για να σώσει τις ζωές όλων αυτών των παιδιών. Το ίδιο και οι ασφάλειες ζωής ενός χρόνου που δαπανώνται για τα σκυλάκια (ναι τα σκυλάκια) των πλουσίων και μεσοαστών του Λονδίνου.

Αυτή η αρχιτεκτονική του κόσμου δεν θα ήταν δυνατή χωρίς το κράτος. Αν οι καπιταλιστές δεν είχαν το κράτος, την αστυνομία, αλλά κυρίως την κυβέρνηση, την εφορία, τους δικαστές, τους δήμους και τα υπουργεία, πως αλήθεια θα κουμάνταραν όλα αυτά τα εκατομμύρια των υπηκόων; πως θα ρύθμιζαν την εργασία και ποιός θα πλήρωνε τους ανέργους; Ποιός θα προστάτευε τα σύνορα από τα εκατομύρια των απελπισμένων; και ποιός θα επέβαλε δασμούς και προστατευτικά μέτρα στα προίόντα των επιχειρήσεων; Το κράτος ως μηχανισμός αναδιανομής, ελέγχου και επιτήρησης, και μάλιστα το “δυτικό” το “πολιτισμένο” και το “κοινωνικό” κράτος (γιατί τα άλλα είναι συνήθως προτεκτοράτα και άτυπες αποικίες του), είναι το θεμέλιο και η ραχοκοκκαλιά αυτής της αρχιτεκτονικής του κόσμου.

3. Ο αυτοεγκλωβισμός της αριστεράς στην λατρεία του “κοινωνικού κράτους”.

Η αριστερά εγκλωβίστηκε σε δυό ιδεολογήματα του δεκάτου ενάτου αιώνα τα οποία ο Μάρξ και ο Λένιν εξέλαβαν σαν αντικειμενική, “επιστημονική” αλήθεια, ενώ ήταν και τα δύο επινοήσεις του φιλελεύθερου αστισμού. Το ένα ιδεολόγημα ήταν η έννοια της “προόδου” και της γραμμικής αντίληψης της ιστορίας. Σύμφωνα με αυτό το ιδεολόγημα το αστικό κράτος ήταν “επίτευγμα” και “πρόοδος”, και με αυτή την έννοια η υπέρβαση του καπιταλισμού έπρεπε να διατηρήσει στοιχεία του αστικού κράτους. Αυτή ήταν μια σοβαρή αντίφαση στο έργο του Μάρξ ο οποίος έπεσε θύμα της κουλτούρας της εποχής του που θεωρούσε τον διαχωρισμό οικονομίας και πολιτικής ως το μεγαλύτερο επίτευγμα της. Ο Λένιν επίσης ασπάστηκε αυτήν την αστική ιδέα, στον βαθμό που θεώρησε πως μόνο με την καθοδήγηση επαγγελματιών πολιτικών επαναστατών μπορούσε να εγκαθιδρυθεί ο σοσιαλισμός. Το “κράτος” του προλεταριάτου ήταν το αποτέλεσμα αυτής της διαστροφής, με τα γνωστά ιστορικά αποτελέσματα.

Το δεύτερο ιδεολόγημα ήταν αυτό της “επιστημονικής” αιτιοκρατίας ή αλλιώς του θετικισμού. Σύμφωνα με αυτό, και η κοινωνία, όπως και η φύση διέπεται απο σχέσεις σταθερής αιτιότητας, δηλαδή νόμους που ισχύουν παντού και πάντα, ανεξάρτητους από την βούληση των ανθρώπων. Η εφαρμογή αυτών των νόμων στην πράξη θα ήταν λοιπόν το καθήκον της επανάστασης, κι ένα όργανο, το “προλεταριακό” κράτος θα χρειαζόταν ως εργαλείο γι αυτήν την εφαρμογή. Οι νόμοι όμως που “ανακάλυψαν” οι Μαρξ και Λένιν, δεν ήταν τίποτα άλλο απο την ιστορική πραγματικότητα μέσα στην οποία οι ίδιοι ζούσαν. Στον καπιταλισμό οι παραγωγικές δυνάμεις καθορίζουν και τις παραγωγικές σχέσεις. Οι Μαρξ και Λένιν προέβαλαν αυτήν την πραγματικότητα σε ολόκληρη την παγκόσμια ιστορία και δεν είδαν πως σε προκαπιταλιστικές κοινωνίες οι παραγωγικές σχέσεις καθόριζαν τις παραγωγικές δυνάμεις και γι αυτό άλλωστε η ανάπτυξη των δεύτερων ήταν πολύ αργή.

Απόρροια του δεύτερου ιδεολογήματος ήταν η απώλεια της δυνατότητας να αλλάξει η επανάσταση όπου τουλάχιστον πέτυχε να καταλάβει την εξουσία αμέσως τις παραγωγικές σχέσεις, όπως πρότειναν οι Μπακούνιν και Κροπότκιν, να καταργηθεί δηλαδή αμέσως η μισθωτή εργασία. Αντί να γίνει αυτό, θεωρήθηκε οτι πρέπει πρώτα να ωριμάσουν οι ¨αντικειμενικές συνθήκες” δηλαδή να “τελειοποιηθεί” η παραγωγή των αγαθών σε ποσότητα και ποιότητα κι ύστερα να αλλάξουν οι σχέσεις. Και ποιός άλλος θα αναλάμβανε την διεύθυνση αυτής της τελειοποίησης απο “τον μηχανισμό που κληρονομήσαμε απο τους καπιταλιστές” δηλαδή το κράτος; Έτσι απο τις ελπίδες για σοσιαλισμό και ελευθερία φτάσαμε στον κρατικό καπιταλισμό και το “κοινωνικό κράτος” του υπαρκτού σοσιαλισμού με το καταπιεστικό κράτος να στέλνει δίκαιους και άδικους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Σιβηρίας και να πνίγει στο αίμα τις εξεγέρσεις στην Ουγγαρία, στην Πράγα και αλλού. Θυμηθείτε εδώ τι είπαμε για το “κοινωνικό κράτος”. Κοινωνικό κράτος υπάρχει μόνο σε βάρος άλλων κρατών. Γι αυτό κι απο ένα σημείο και πέρα το Σοβιετικό κράτος έγινε ιμπεριαλιστικό για να μπορέσει να επιβιώσει και να θρέψει την γραφειοκρατία του.

4. Η μόνη δυνατή υπέρβαση του καπιταλισμού

Απο την λογική του παρόντος σημειώματος βγαίνουν κάποια συμπεράσματα: 1. Το κράτος είναι εργαλείο αναπαραγωγής του καπιταλισμού, και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για άλλη μορφή κοινωνικών σχέσων. 2. Οποιαδήποτε πολιτειακή μορφή επιλεγεί για μια κοινωνία υπέρβασης του καπιταλισμού θα πρέπει να περιλαμβάνει την αλλαγή των παραγωγικών σχέσεων και όχι μόνο της ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής. Η ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής από έναν συλλογικό αντί για ατομικό ιδιοκτήτη αποδείχτηκε ιστορικά οτι δεν αλλάζει απο μόνη της τις παραγωγικές σχέσεις. 3. Η μορφή που μέσα απο τους κοινωνικούς αγώνες φαίνεται να εξασφαλίζει ουσιαστική κοινωνική αλλαγή είναι αυτή της αυτο-οργάνωσης, της τοπικοποίησης, της άμεσης δημοκρατίας, ή της αναρχικής συνομοσπονδίας, σε κάθε περίπτωση μια μορφή που αποφεύγει επαγγελματίες πολιτικούς, εκπροσώπους, οργανωμένες θεσμικές πρωτοπορίες, συγκεντρωτισμό και κεντρική διεύθυνση. Οποιαδήποτε άλλη μορφή έχει δοκιμαστεί από την Ιστορία κι έχει αποτύχει. Γι αυτό κι ο καπιταλισμός δεν κινδυνεύει απο αυτήν…Το “κοινωνικό κράτος” είναι μια αντίφαση εν τοις όροις. Κάποιος θα είναι ή με την κοινωνία ή με το κράτος. Αν θέλουμε να απαλλαγούμε απο τον καπιταλισμό θα πρέπει να απαλλαγούμε κι από το κράτος.

Γιάννης Κ.

Από:http://antisomata.wordpress.com

Advertisements
Σχόλια
  1. Ο/Η GEROS λέει:

    Α) ο Τσόμσκι λέει: «Το κράτος είναι ένα κλουβί, ενα κλουβί που σε συνθήκες καπιαταλισμού μας προστατεύει απο τα αγρια θηρία της αγοράς». Κατά την γνώμη μου το εθνικό κράτος σηματοδοτεί την αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία, οπως και με τα μέσα οικονομικής πολιτικής προστατεύεει την οικονομία του , άρα και την εργασία απο την ζούγκλα της αγοράς και της παγκοσμιοποίησης.
    Το μοναδικό σήμερα παράδειγμα κοινωνικής αλλαγής που έχουμε, είναι οι κυβερνήσεις και τα κινήματα της Λ. Αμερικής, που συνιστούν ενα ρήγμα στην παγκοσμιοαποίηση υπερ των λαών της.
    Β) Οι αναρχικοί έκαναν ένα μεγάλο σφάλμα (όπως δείχνει και ο Μπούκτσιν στον κομμουναλισμό) ταύτισαν το κράτος με την πολιτική και τους απαραίτητους πολιτικούς θεσμούς που χρειάζονται να οικοδομηθούν για να αυτοκυβερνηθεί ο λαός. Ο Μπακούνιν ήταν εναντίον στους θεσμούς, και γι αυτό ο Κ. Καστοριάδης που πίστευε στους θεσμούς και στην εξουσία τους απέναντι στο άτομο, δεν δήλωνε αναρχικός.
    Γ) Απο τα δύο παραπάνω συνάγω οτι πρέπει να βγούμε απο αυτήν την προαιώνια «αντικρατική» ιδεολογία των αναρχικών. Ενα βήμα στην Ελλάδα, θα ήταν η απαραίτητη ρήξη με την παγκοσμιοποίηση (που σε χώρες σαν την δικιά μας είναι απαραίτητη, για να εφαρμοστούν κοινωνικές πολιτικές), δηλαδή η αποχώρηση απο ευρώ και Ε.Ε. και η δημιουργία μιας αυτοδύναμης(που θα στηρίζεται στην πλήρη απασχόληση των τοπικών πόρων) οικονομίας αλλά μη αυτάρκης . Αυτή είναι η προυπόθεση για χώρες χαμηλής οικονομικής ανάπτυξης για να έχουν κοινωνικό κράτος. Συγχρόνως, το πολιτικό τμήμα του κινήματος που επιδιώκει την αυτοδιέυθυνση θα πιέζει και θα δημιουργεί πολιτικούς θεσμούς άμεσης και πρόσωπο με πρόσωπο δημοκρατίας . Δηλαδή, βλέπω ένα μικτό μοντέλο δημοκρατίας-κράτους, που κάποια στιγμή η πλάστιγα θα γείρει ουσιαστικά προς την δημοκρατία.

    Υ.Γ: Αν συγκρίνουμε την κομμουνιστική Κεράλα (των Ινδιών-που έχει τύχει να επισκεφτώ) με τις υπόλοιπες Ινδίες, θα διαπιστώσουμε οτι αποτελεί την Σκανδιναβία των Ινδιών. Δείχνει, οτι ακόμη και οι τελευταίες οικονομικά χώρες , στο βαθμό που βάλουν φραγμούς στο ελεύθερο εμπόριο, μπορούν να ζήσουν ανθρώπινα.

    • Ο/Η enosy λέει:

      1. Να μην ξεχνάμε τα ..βασικά:

      Τα καπιταλιστικά κράτη είναι «εθνικά». Δεν υπάρχει καπιταλιστικό κράτος που δεν είναι εθνικό. Επίσης δεν έχουν καμία σχέση με προκαπιταλιστικές μορφές εξουσίας και διακυβέρνησης. Ο κύριος ρόλος τους είναι να εξασφαλίσουν τους γενικούς όρους αναπαραγωγής της οικονομίας και της κοινωνικής συνοχής, πράγμα που κινδυνεύει πρώτα απ’ όλα από τον ίδιο τον ανταγωνισμό ανάμεσα στους κεφαλαιοκράτες. Χωρίς το κράτος δεν θα μπορούσε να υπάρξει καπιταλισμός ούτε μια μέρα. Γι αυτό οι κομμουνιστές βάλουν τον στόχο του κράτους πρώτα από το κεφάλαιο (κάτω το κράτος και το κεφάλαιο).

      2. Το δίλημμα σε καμία περίπτωση δεν είναι όπως το βάζει ο geros, δηλαδή να διαλέξουμε ανάμεσα στην παγκοσμιοποίηση και το εθνικό κράτος. Η παγκοσμιοποίηση περιγράφεται σαν το νέος δαίμονας που μας απειλεί με καταστροφή και θα πρέπει να περιχαρακωθούμε στα «πάτρια εδάφη». Τα πράγματα είναι όμως πιο απλά και έχουν «όνομα»: Η σημερινή κρίση του καπιταλισμού είναι δύσκολο να διαχειριστεί από τους πολιτικούς μηχανισμούς γιατί το χρηματοπιστωτικό σύστημα έχει αποκτήσει μια «πολιτική αυτονομία» και έχει διεθνοποιηθεί με όρους που δεν επιτρέπουν σε κρατικές ή διακρατικές παρεμβάσεις στο χώρο της οικονομίας να είναι αποτελεσματικές και εφαρμόσιμες. Το πολιτικό πρόσωπο αυτής της κρίσης εκδηλώνεται ως την κρίση χρέους των κρατών, δηλαδή ως κρίση μεταξύ των δύο πιο βασικών πυλώνων του καπιταλισμού: Των κρατών και των αγορών(χρηματοπιστωτικού συστήματος).

      3. Η κρίση αυτή του καπιταλισμού είναι υπερεθνική και οι λύσεις που μπορούν να δοθούν δεν μπορεί παρά να είναι ανάλογες. Εθνικές απαντήσεις δεν υπάρχουν στα πλαίσια του νεοφιλελευθερισμού (που είναι ακριβώς αυτή η πολιτική που έδωσε αυτά τα πολιτικά προνόμια στο κεφαλαιο) παρά μόνον από τα καπιταλιστικά κράτη που δεν είχαν ακολουθήσει αυτή την πολιτική , όπως τα κράτη του κρατικού καπιταλισμού (Κίνα κλπ).

  2. Ο/Η Γιάννης Κ. λέει:

    Ο Γέρος και η ΕΟΣ αναπαράγουν μια ενδοαριστερή αντίθεση, που η δική μου παρέμβαση φιλοδοξούσε να υπερβεί, την αντίθεση πατριωτισμού-διεθνισμού. Θεωρώ αυτή την αντίθεση παρωχημένη. Στην ουσία είναι μια αντίθεση που υπαγορεύεται απο την αστική ιδεολογία και η αριστερά τσιμπάει το δόλωμα.

    Η αριστερά ερίζει πάνω στην διαχείρηση ενός κόσμου που έχει δομηθεί με βάση τον ανταγωνισμό του κεφαλαίου, με βάση την «ανάπτυξη», την κατανάλωση, την «πρόοδο»…Ενός κόσμου που μετράει την «επιτυχία» του ή την «αποτυχία» του με ποσοστά αύξησης του ΑΕΠ…Ένας τέτοιος κόσμος, όντως , δεν μπορεί να υπάρξει ούτε χωρίς το κράτος, ούτε χωρίς τους διεθνείς οργανισμούς που διαιτητεύουν ανάμεσα στα κράτη…

    Το θέμα όμως είναι να φανταστούμε έναν άλλον κόσμο, κι όχι να διαχειριστούμε απλά τον υπάρχοντα…(δυστυχώς οι αριστεροί το μόνο που φαντάζονται είναι το δεύτερο…)

    • Ο/Η GEROS λέει:

      Κανείς δεν είπε να μην φτειάξουμε μια οικονομία που δεν θα στηρίζεται στην αύξηση του ΑΕΠ. Αλλά μια οικονομία που να στηρίζεται στις ανθρώπινες ανάγκες, όπως θα τις ορίσει η κοινωνία.
      Αλλά , είναι δυνατόν μια τέτοια οικονομία να έχει νόμισμα το ευρώ, και κεντρική τράπεζα την ΚΕΤ;
      Αρα: οτι και να θες να φτειάξεις στην Ελλάδα σημαίνει ρήξη, με το διεθνές σύστημα. Εκτός αν πιστέυει κανείς, μόνο στην παγκόσμια επανάσταση που ως δια μαγείας θα λάβει χώρα συγχρόνως σε όλο τον κόσμο. ΅Επειδή ακριβώς, οι κοινωνικές ανατροπές δεν συγχρονίζονται, και οι συνθήκες σε κάθε χώρα είναι διαφορετικές, όποιος θέλει να αλλάξει την οικονομία, είτε θέλει να εφαρμόσει αριστερή σοσιαλδημοκρατική πολιτική, είτε να εγκαθιδρύσει την αναρχία στην Ελλάδα πρέπει να αποκτήσει την οικονομική κυριαρχία, αρα τα μέσα της οικονομικής πολιτικής, νόμισμα κ,λπ.
      Είναι πιθανόν, αλλά οχι βέβαιο, να ακολουθήσουν και α΄λλες χώρες του Ευρ. Νότου ενα τ’εοιο πράδειγμα. Αν αυτό ε΄’ιναι πατριωτισμός, τότε ακόμη και ο Λατούς που πρότεινε στην Ελλάδα να αθετήσει το χρέος, να φύγει απο το ευρώ-απαραίτητη προυπόθεση και για αυτόν- και να δημιουργήσει ένα οικονομικό μοντέλο αποανάπτυξης, είναι έλληνας πατριώτης.
      Σήμερα διεθνιστής είναι αυτός που αντιπαρατίθεται στην ολοένα επεκτεινόμενη κυριαρχία του χρηματωπιστωτικού και μονοπωλιακού βιομηχανικού κεφαλαίου, δηλαδή όσοι είναι ενάντια στην παγκοσμιοποίση που ρημάζει τους λαούς, ιδίως αυτούς που οι οικονομίες τους δεν μπορούν να σταθούν στον ελεύθερο ανταγωνισμό.
      Η αποψη του Γιώργου και του ΣΥΝ, οτι το πρόβλημα είναι παγκομιο και παγκόσμια θα είανι η λύση παραπέμπει είτε στην παγκο΄σμια επανάσταση -φαντασίωση παλαβών τροτσκιστών-, ειτε σε μια παγκόσμια ρύθμιση σαν αυτ’η που ονειρευόταν ο Κλίντον. Επίσης δεν κατανοεί οτι εχουμε να κάνουμε με ισχυρά-οικονομικά-ιμπεριαλιστικά κράτη -Γερμανία- και ανίσχυρες οικονομίες όπως η ελληνική. Το πρόβλημα δεν είναι καθόλου κοινό. Αλλωστε η λύση που έχει δωθεί,( Ιταλία, σύμφωνο για το ευρώ) είναι η λεηλασία των καθυστερημένων οικονομιών και η λιτότητα όσον αφορά τα PIIGS.
      Διεθνισμός δεν είναι ο κοσμοπολιτισμός, και απορώ με τον Γιάννη που κάνει αυτήν την σύγχιση.
      Δυστυχώς σε αυτην την σύγχιση βρίσκονται και πολλά απο τα καλύτερα κομμάτια του ελευθεριακού χώρου, οπως η Α.Κ.

      • Ο/Η Γιάννης Κ. λέει:

        πότε είπα εγώ για διεθνισμό και κοσμοπολιτισμό ρε φίλε; Εγώ είπα μόνο οτι με εργαλείο το κράτος δεν χτίζεις τίποτα άλλο απο καπιταλισμό…Ούτε καν το συζητάτε αυτό ούτε στο Μέτωπο ούτε στον ΣΥΝ ούτε πουθενά. Για σας το κράτος είναι αναπόφευκτο…εντάξει δεν συμφωνούμε, αλλά να μην διαστρεβλώνουμε…

  3. Ο/Η Μπορεί και να βοηθήσει λέει:

    Πλήθος πόλεμος και δημοκρατία στην εποχή της Αυτοκρατορίας
    Συγγραφείς: Michael Hardt – Τόνι Νέγκρι

    Περιγραφή:
    Στο διεθνές μπεστ-σέλερ τους «Αυτοκρατορία», ο Μάικλ Χαρντ και ο Αντόνιο Νέγκρι παρουσίασαν μια μεγαλόπνοη ενοποιημένη θεώρηση ενός κόσμου όπου οι παλιές μορφές ιμπεριαλισμού δεν λειτουργούν πια και τα έθνη-κράτη, ακόμη και τα πιο ισχυρά, είναι αναγκασμένα να παραχωρήσουν μεγάλο μέρος της κυριαρχίας τους σ ένα υπερεθνικό, πολυδιάστατο δίκτυο εξουσίας, την Αυτοκρατορία.

    Τι γίνεται όμως σε μια εποχή «αμερικανικής αυτοκρατορίας»; Πολλοί λένε πως ο μονομερής πόλεμος των ΗΠΑ κατά της τρομοκρατίας αποδεικνύει ότι ο παλαιάς σχολής ιμπεριαλισμός παραμένει ακμαίος. Στο «Πλήθος», ο Χαρντ και ο Νέγκρι υποστηρίζουν ακριβώς το αντίθετο: οι θλιβερές αποτυχίες των αμερικανικών σχεδίων επιβεβαιώνουν ότι η χρήση εργαλείων μιας προηγούμενης ιστορικής φάσης για την αντιμετώπιση σύγχρονων προβλημάτων είναι ακριβώς η συνταγή για αυξανόμενη σύγκρουση, ανασφάλεια και αστάθεια. Ο μόνος τρόπος να διατηρήσουν οι πλούσιοι και ισχυροί τα συμφέροντά τους και να εγγυηθούν την παγκόσμια τάξη είναι η εγκαθίδρυση μιας ευρύτατης συνεργασίας των κυρίαρχων δυνάμεων σε μια νέα μορφή Αυτοκρατορίας. Όμως μια τέτοια αυτοκρατορική ειρήνη δεν είναι διόλου η λύση για την τεράστια πλειονότητα του κόσμου: εδραιώνεται πάνω σε μια οικουμενική κατάσταση βίας που διαποτίζει σιγά-σιγά όλες τις όψεις της κοινωνίας, παροξύνοντας τις ιεραρχίες και υπονομεύοντας τις παραδοσιακές δυνατότητες δημοκρατικών ανταλλαγών.

    Μήπως ο φόβος έχει γίνει η μόνιμη συνθήκη της ζωής μας και η δημοκρατία ένα ανέφικτο όνειρο; Κατά τους συγγραφείς, ένας τέτοιος πεσιμισμός είναι εντελώς εσφαλμένος. Αποικίζοντας και διασυνδέοντας περισσότερα πεδία της ζωής σε όλο και μεγαλύτερο βάθος, η Αυτοκρατορία δημιουργεί μάλλον τη δυνατότητα ενός νέου είδους δημοκρατίας. Συγκλίνοντας σε μια οικουμενικά διαδικτυωμένη κοινότητα, ποικίλες ομάδες και άτομα μπορούν να συνδυαστούν σε ρευστές μήτρες αντίστασης: έχοντας πάψει να είναι οι σιωπηλές, καταπιεσμένες «μάζες», μπορούν να σχηματίσουν ένα πλήθος ικανό να χαράξει έναν δημοκρατικό εναλλακτικό δρόμο στη σημερινή παγκόσμια τάξη.

  4. Ο/Η GEROS λέει:

    Για να κλείσω, το να είσαι εναντίον των εθνικών οικονομικών πολιτικών στην σημερινή εποχή που μπορούν να προστατεύσουν τους λαούς απο το διεθνοπιημένο κεφάλαιο, είναι σαν να είσαι εναντίον των συνδικάτων, που προσπαθούν να κάνουν το ίδιο.(παρόλο που χωρίς το (πρώτο δεν μπορούν)

  5. Ο/Η Γιάννης Κ. λέει:

    δεν μπορείς να έρθεις σε ρήξη με τίποτα, αν δεν έρθεις σε ρήξη με την καπιταλιστική ιδιοκτησία, την μισθωτή εργασία και το κράτος ως μηχανισμό διεύθυνσης της κοινωνίας, ρε Κώστα…Σέβομαι τις αντιλήψεις για βελτιώσεις μέσα στο σύστημα. Δεν τις μηδενίζω. Αυτό που λέω, Κώστα, είναι να μην βαφτίζουμε αυτές τις αντιλήψεις «αντικαπιταλιστικές». Για να συννενοούμαστε…Η αριστερά της αντιπροσώπευσης και της διαχείρησης δεν είναι, ούτε μπορεί να γίνει αντικαπιταλιστική…

  6. Ο/Η ΕΟΣ λέει:

    Ο GEROS γράφει:

    μια οικονομία που να στηρίζεται στις ανθρώπινες ανάγκες, όπως θα τις ορίσει η κοινωνία.

    Αυτό όμως μπορεί να γίνει μόνον με κοινωνική επανάσταση. Όμως μέχρι να γίνει αυτή η επανάσταση η Αριστερά οφείλει με τις προτάσεις της να στηρίζει την βελτίωση της θέσης του κόσμου της εργασίας μέσα στο καπιταλιστικό σύστημα. Ούτε τον χαρακτήρα της «ανάπτυξης» μπορεί να αλλάξει, ούτε να κάνει πιο «παραγωγικό» τον καπιταλισμό…

    Στον καπιταλισμό επίσης, όταν πράγματι προωθείται η «ανάπτυξη», αυτό δεν σημαίνει ότι βελτιώνεται και η θέση του κόσμου της εργασίας. Όταν για παράδειγμα αυξάνει το ΑΕΠ, τότε σίγουρα ότι αυξάνονται τα κέρδη των καπιταλιστών.

    Οι σχέσεις μεταξύ των οικονομιών μεταξύ των καπιταλιστικών χωρών δεν καθορίζονται κύρια από τις νομισματικές πολιτικές. Η πολιτική που προτείνει ο GEROS με την επιστροφή στην δραχμή και την υποτίμηση του εθνικού νομίσματος είναι μια πολιτική που βολεύει τις εθνικές αστικές τάξεις (μια ματιά εδώ είναι αρκετά διαφωτιστική: Αν φύγουμε από την ΟΝΕ και την ΕΕ, κινδυνεύουμε να πάθουμε ότι έπαθε η Ελβετία!). Εξάλλου η Αριστερά ΠΑΝΤΑ κατήγγειλε τις πολιτικές υποτίμησης του νομίσματος – και σε εποχές μάλιστα που ο συσχετισμός για τον κόσμο της εργασίας ήταν καλύτερος – ότι είναι πολιτικές αναδιανομής που φορτώνουν τα βάρη στην μισθωτή εργασία γιατί υποτιμούν την αγοραστική της δύναμη.

    Επίσης ο GEROS έχει την λαθεμένη άποψη ότι η θέση για παραμονή της χώρας μας στην Ε.Ε. και στο ευρώ είναι στρατηγική επιλογή της αστικής τάξης και των διευθυντηρίων της Ε.Ε. Όμως δεν εκτιμά καθόλου τον χαρακτήρα που έχουν σήμερα οι ενδοαστικές αντιθέσεις, αντιθέσεις που εκδηλώνονται ανάμεσα στους δύο πιο βασικούς πυλώνες του καπιταλισμού, τα κράτη και το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η επιστροφή στα «εθνικά νομίσματα» ανάλογα με τα χαρακτηριστικά που παίρνουν αυτές οι αντιθέσεις τελικά δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι αποτελούν μια εναλλακτική λύση για τον καπιταλισμό (μια ματιά εδώ: Η Γερμανία σκέπτεται σοβαρά την επιστροφή στο εθνικό νόμισμα)

  7. Ο/Η GEROS λέει:

    Δεν σου έγραψα εγώ οτι το κράτος δεν πρέπει να καταστραφεί. Απλώς μπλέξαμε την συζήτηση, Αυτο΄που σου έγραψα, εξ΄αρχής, είναι οτι σε συνθήκες καπιταλισμού, το κράτος και τα οικονομικά του εργαλεία είναι χρήσιμο όπως τα συνδικάτα. Εχω ένσταση στο ζήτημα του κοινωνικού κράτους.
    όπως το διαπραγματεύσαι. Πιστεύω οτι στην Ελλάδα είναι εφικτό, κάτω απο μία συγκεκριμένη πολιτική που θα επιβάλλει ένα λαίκό κίνημα, τύπου «ΕΑΜ». Στο βαθμό που αυτό αναπτυχτεί, τότε είναι εφικτό μια ριζοσπαστική μειοψηφία να θέσει ζητήματα αυτοδιέυθυνσης κ.λπ, η και κατά υην ανάπτυξη αυτο΄θ του κινήματος, μπορεί να διαμορφωθεί μία ριζοσπαστική πτέρυγα κ.λπ που να βαθύνει την ρήξη , και να προτείνει εναλλακτικά μοντέλα. Δεν πιετεύω οτι η σύγκρουση με την μισθωτή εργασία . το κράτος, κλπ μπορεί να δωθεί κατά μέτωπο. Δεν θα ακολουθήσει η κοινωνία.

  8. Ο/Η Γιάννης Κ. λέει:

    Kώστα νομίζω πως τα γεγονότα στην Αγγλία δικαιώνουν εν μέρει τις θέσεις μου. Το κράτος είναι εργαλείο ρύθμισης της αγοράς εργασίας σε όφελος των κεφαλαιούχων. Ακόμα και το κοινωνικό κράτος είναι κάτι τέτοιο. Δεν διαφωνώ οτι πρέπει να υπάρχουν διεκδικήσεις, αλλά είναι αυταπάτη να πιστεύουμε οτι οι διεκδικήσεις για «μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη» θα χτίσουν συνειδήσεις που θα αμφισβητούν τον καπιταλισμό. Η ταπεινή μου γνώμη είναι πως μάλλον τον ενισχύουν…Σημασία έχει να γίνει δυνατό ένα άλλο μοντέλο κοινωνίας μέσα απο πρωτοβουλίες αυτο-οργάνωσης κι όχι μέσα από την κατάληψη της κρατικής εξουσίας.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s