Η αποσύνθεση της ζώνης του ευρώ (ΖΕ) των 17 – Πλησιάζοντας στην δραχμή

Posted: 05/12/2011 by Β.Χ. in Κρίση-Οικονομία
Ετικέτες: , ,

Παπουλής Κώστας

-Γενικά: Τα κύματα του σεισμού της  παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης του 2008, που είχε ως επίκεντρο τις ΗΠΑ, δόνησαν την ΖΕ, μεταφέροντας το επίκεντρο καταρχάς στην Ελλάδα και ευρύτερα στα PI(I)GS. Στην πραγματικότητα, διεγέρθηκαν τα τεράστια ρήγματα, που έχει δημιουργήσει η συνθήκη του Μάαστριχτ και το ευρώ, που μέχρι χθες, έμοιαζαν κρυφά.  Η Ελλάδα,  έγινε ο πυροκροτητής της κρίσης της ΖΕ, που με την σειρά της, απειλεί να βυθίσει σε μεγάλη περιπέτεια την Γηραιά Ήπειρο, απειλώντας και το σύνολο του πλανήτη. Αυτό σημαίνει, πως η εξέλιξη, θα οδηγήσει σε μία άλλη μορφή την ευρωζώνη. Είναι πιθανό, το σενάριο μιας διάλυσης, περισσότερο πιθανό, το σενάριο μιας πιο περιορισμένης ΖΕ. Είναι βέβαιο όμως, από τις οικονομικές και πολιτικές συνθήκες που κυριαρχούν στην Ευρώπη, ότι για να γίνουν δομικές αλλαγές, που θα σώσουν το «κοινό» νόμισμα, και για να συμπεριλάβουν αρχικά και τις 17 χώρες, το κέντρο, θα επιβάλλει σιδερένια δεσμά στην περιφέρεια. Η Ελλάδα είτε εκδιωχθεί για να καθησυχαστούν οι αγορές  και να αποτελέσει την αφετηρία της συρρίκνωσης, είτε καταρρεύσει απότομα, είτε διαλυθεί η ευρωζώνη, είτε μπει και διά του «νόμου» των «νέων» ευρωπαϊκών συνθηκών, στον θάλαμο της νεκροζώντανης οικονομίας και κοινωνίας, πλησιάζει με μαθηματική ακρίβεια στην δραχμή, στην τελευταία περίπτωση, διά της εις άτοπον εναλλακτικής λύσης.

Με αυτή την έννοια, η συζήτηση για την έξοδο από το ευρώ, δεν είναι μόνο μια πολιτική εκλογή, που έρχεται  ως συνέπεια της επιλογής της στάσης πληρωμών έναντι του εξωτερικού χρέους, ή μιας πολιτικής για την ανάκαμψη της οικονομίας,   αλλά η  δεσπόζουσα πιθανότητα, που προκύπτει από την αντικειμενική φορά των πραγμάτων. Άρα το πρόγραμμα για την αποχώρηση, έχει τεράστια σημασία, μέσα σε ένα συνολικό εναλλακτικό σχέδιο,  ώστε αυτή να μην γίνει με άτακτο και ανεξέλεγκτο τρόπο, ούτε κάτω από τον έλεγχο των πιστωτών και του Βερολίνου, αλλά να συνοδευτεί, με την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας και της δημοκρατίας.

Ειδικά για την ζώνη του ευρώ: Αν η ευρωζώνη δεν υπήρχε, τότε η ταχύτητα της κρίσης ίσως είχε ανακοπεί, με μεθόδους ΗΠΑ. Όμως, η ιστορία δεν γράφεται με αν.  Τώρα η καρδιά της κρίσης, είναι η ΖΕ, και από την μορφή που θα πάρει η τελευταία, θα εξαρτηθεί η ένταση και το μέγεθος της συνέχειας.

Είναι μάλλον κοινοτοπία, να διατυπώσει κανείς τώρα, ότι οικονομίες που λειτουργούν σε θεμελιωδώς διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης και ανταγωνισμού, δεν ταιριάζουν σε μια νομισματική ένωση1. Αντίθετα οι ανισότητες και οι αποκλίσεις εντείνονται, με λογικό αποτέλεσμα την διάλυση, ή την  συρρίκνωση, σε όσους μπορούν να συγκροτήσουν μια βέλτιστη νομισματική περιοχή. Ακόμη και ορθόδοξοι οικονομολόγοι, προειδοποιούσαν για τα σαθρά θεμέλια της νομισματικής ένωσης  και έβλεπαν ως ένα από τα βασικά ελαττώματα την έλλειψη ενός διορθωτικού μηχανισμού, ενός συστήματος μεταβιβαστικών πληρωμών, από τις ισχυρές οικονομίες προς τις αδύναμες, ίσως τελικά έναν ομοσπονδιακό προϋπολογισμό. Είναι κάτι που δεν υπήρξε, γιατί άλλοι ήταν οι στόχοι της δημιουργίας του ευρώ, και που δεν θα υπάρξει ποτέ. Αλλά ακόμη και ένα τέτοιο σύστημα να είχε δημιουργηθεί, δεν σημαίνει ότι δεν θα οδηγούσε σε τεράστιες στρεβλώσεις, αν δεν συνδυαζόταν, με ένα παραγωγικό σχεδιασμό (που όμως αντιβαίνει την στοχοθεσία του ελεύθερου εμπορίου που προάγει το ευρώ και η «παγκοσμιοποίηση», άρα ανέφικτος) για τον Νότο. Οι καθαρές μεταβιβαστικές πληρωμές θα ήταν σταθερά μονόδρομες (από τις ανεπτυγμένες χώρες και περιφέρειες στις υποβαθμιζόμενες). Επειδή θα απαιτείτο, η Ελλάδα να έχει σταθερά απλωμένο το χέρι στην Γερμανία, το «αριστερό» αίτημα  ένας τέτοιου δημοσιονομικού φεντεραλισμού, ανάγεται στην σφαίρα της ουτοπίας.

Τον ρόλο όμως του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού, τον έπαιξε προσωρινά, ο εξωτερικός δανεισμός της περιφέρειας, που «έκρυψε» τα πολεμικά ελλείμματα των ισοζυγίων τρεχουσών συναλλαγών της, που οφείλονταν στις τεράστιες διαφορές ανταγωνιστικότητας με το κέντρο. Έτσι, φτάσαμε στην υπερχρέωση της τελευταίας, και  στην συνεπακόλουθη αδυναμία εξυπηρέτησης των εξωτερικών χρεών της.

 Tέλος, ενώ η κρίση έχει συμμετρική μορφή, οι οικονομίες είναι ανόμοιες και δεν βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση (ακόμη και όσο αφορά σε βασικά μακροοικονομικά μεγέθη). Καθίσταται έτσι, ιδιαίτερα προβληματική, αν όχι αδύνατη, η διαχείριση της κρίσης    μέσω μιας ενιαίας δέσμης μέτρων, και αναδεικνύεται το έλλειμμα των εθνικών οικονομικών πολιτικών, ιδιαίτερα στην περιφέρεια, που δέχεται το ισχυρό πλήγμα.2  

Άρα, μπορούμε να ισχυριστούμε, ότι οι ισχυρές δονήσεις που σημειώνονται στην ΖΕ, αυτή την περίοδο, έχουν ως κύρια αιτία, περισσότερο την ίδια.   

-Οι συνέπειες για τον Nότο : α) H Ελλάδα και η περιφέρεια,  βρέθηκαν σε ελεύθερο εμπόριο3, «πρόσωπο με πρόσωπο», στον ανταγωνισμό τους με την Γερμανία και τις άλλες ισχυρές οικονομίες, με οδυνηρές εξελίξεις για την παραγωγική τους βάση. Ο υψηλότερος πληθωρισμός της περιφέρειας, ενέτεινε την αδυναμία της, απέναντι στο κέντρο. β) Το σκληρό ευρώ και η αλματώδης ανατίμησή του, έναντι του δολαρίου κλόνισε την ανταγωνιστικότητά τους έναντι των χωρών εκτός ευρωζώνης. γ) Η νομισματική πολιτική της Ε.Κ.Τ.,  με τα χαμηλά επιτόκια, που ήταν αντίθετη με τον οικονομικό κύκλο της περιφέρειας,  σε συνδυασμό με τον «φτηνό» εξωτερικό δανεισμό και το ανταγωνιστικό έλλειμμα, οδήγησε σε βαθιά στρέβλωση τις οικονομίες των PIGS, σε φούσκες ακινήτων κ.λπ. δ) Η κατάργηση της ικανότητας εκτύπωσης χρήματος, ένα ουσιαστικό εργαλείο νομισματικής πολιτικής, οδήγησε τις αδύναμες ευρωπαϊκές οικονομίες στις αγκαλιές των αγορών και τελικά στην χρεοκοπία. Γνωρίζουμε, ότι ιδίως σε συνθήκες ύφεσης, η  δυνατότητα βραχυχρόνιας νομισματικής χρηματοδότησης του δημόσιου ελλείμματος σε λογικά ποσοστά, δεν οδηγεί σε σημαντικές πληθωριστικές πιέσεις, αλλά στην ανάκαμψη. Τελικά, η κατάργηση του εκδοτικού προνομίου, κτύπησε και τον πυρήνα.

Η παράδοση του εθνικού ελέγχου της νομισματικής πολιτικής είχε δραματικές συνέπειες για τη περιφέρεια, ενίσχυσε σημαντικά την δύναμη του  χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, ενώ ωφέλησε και το παραγωγικό κεφάλαιο του κέντρου, ιδιαίτερα την Γερμανία. Συμπερασματικά, αν τα PI(I)GS δεν εισέρχονταν στην ΖΕ, θα ήταν αρκετά προφυλαγμένα από τις συνέπειες της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης, και δεν θα ζούσαμε την  Ελληνική τραγωδία. ¨Η όπως ομολόγησε ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας,  Giouliano Amato : «έχουμε αρχίσει να κοιτάμε έξω, τις άλλες ελεύθερες χώρες να κάνουν ότι θεωρούν σωστό για τις οικονομίες τους  και τα νομίσματα τους και νιώθουμε για αυτές, έναν ανομολόγητο φθόνο».

-Η επόμενη μέρα: Είναι τέτοιες οι αντιφάσεις των συμφερόντων, ανάμεσα στα έθνη, στο παραγωγικό και χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, όσο και ανάμεσα σε μερίδες των τελευταίων, που δεν αποκλείεται η διάλυση της ΖΕ, αφού η ασταθής ισορροπία της έχει ήδη κλονιστεί.  Επειδή όμως μια τέτοια κατάσταση, αδυνατίζει την ιμπεριαλιστική συμμαχία, ενώ συγχρόνως μπορεί να πυροδοτήσει την μητέρα των κρίσεων για το ευρωπαϊκό κέντρο, είναι πιθανότερος ο συμβιβασμός, χωρίς να εξασφαλίζεται, ότι μπορεί να ελεγχτεί η  δυναμική της αποσύνθεσης της ΖΕ.

Η διεθνοποίηση των χρεών μέσω της εκτύπωσης χρήματος, σημαίνει συγχρόνως και «κοινωνικοποίηση» εκείνου του τμήματος της γερμανικής αποταμίευσης που χρηματοδότησε τα ελλείμματα του Νότου. Σημαίνει ακόμη την υποχώρηση του ευρώ, έναντι του δολαρίου στην ιεραρχία των αποθεματικών νομισμάτων. Το ευρωομόλογο από την άλλη, χωρίς να δίνει μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη λύση, επιβαρύνει σημαντικά την Γερμανία. Επίσης η αγορά ομολόγων, από την ΕΚΤ γίνεται ουσιαστικά πάλι από  την Γερμανία. Είναι φυσικό η Μέρκελ να διαπραγματεύεται, απαιτώντας σκληρά ανταλλάγματα, μέσω της αλλαγής των ευρωπαϊκών συνθηκών.

Τα τελευταία σημαίνουν για τον Νότο την μετατροπή του σε αποικία του Βερολίνου, την φτωχοποίηση του και ερήμωση του, προς όφελος του κέντρου. Μια «δομική» λύση για το σημερινό σύνολο της ευρωζώνης σημαίνει στην καλύτερη περίπτωση, έναν νεκροζώντανο οικονομικά και κοινωνικά Νότο. Όμως, ίσως είναι πιο πιθανή η κατάρρευση μίας, μίας των χωρών της περιφέρειας με πρώτη υποψήφια την Ελλάδα, οπότε αυτόματα θα αρχίσει η διαδικασία σαλαμοποίησης της ευρωζώνης. Σε ποια χώρα θα σταματήσει, δεν μπορεί να προβλεφτεί κατηγορηματικά.

Όσον αφορά την Ελλάδα, η αναζήτηση πρωτογενών πλεονασμάτων και ανάπτυξης συνάμα, σε συνθήκες της μεγαλύτερης ύφεσης στην μεταπολεμική της ιστορία, συνιστά μεγάλο παράδοξο για την οικονομική θεωρία, που ίσως θα απασχολήσει τους ιστορικούς των οικονομικών στο μέλλον, για την επιστημονική φαντασία της εποχής. Συνεπώς, δύναται να λεχθεί, ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να ακολουθήσει τις εξελίξεις  στο πλαίσιο των μνημονίων, πόσο περισσότερο σε μια πιο σκληρή ΖΕ, άρα πλησιάζει-ανεξάρτητα από πολιτικές βουλήσεις- στην δραχμή. 

Mία ελεγχόμενη έξοδος αρχικά της Ελλάδας, θα ήταν η καλύτερη λύση για την ευρωζώνη. Γιατί δρομολογεί κατεύθυνση προς μια ομοιογενή νομισματική περιοχή, σώζει την Ε.Ε. και ενισχύει το ευρώ.  Το ζήτημα είναι πόσο μπορεί να ελεγχθεί αυτή η διαδικασία σταδιακής συρρίκνωσης της ΖΕ.

 Καθώς στην Ελλάδα το οικονομικό και κοινωνικό αδιέξοδο, συμπληρώνεται με την απειλή μιας αριστερής απάντησης-άσχετα με την τραγική κατάσταση των «ηγετικών» ομάδων της   Αριστεράς-, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε το «συναινετικό» διαζύγιο,  μέσω μιας «δεξιάς λύσης». Βέβαια το παραπάνω παραμένει θεωρητική υπόθεση, μια που μέχρι στιγμής το σύνολο σχεδόν του αστικού πολιτικού κόσμου, αλλά και σημαντικά τμήματα της λεγόμενης Αριστεράς, ορκίζονται πίστη και θυσίες στο ευρώ. Αυτή η γενική ιδέα, της άνευ όρων παραμονής στο ευρώ, όσο κυβερνάει, μπορεί να οδηγήσει στην ανεξέλεγκτη πτώση και  στην  χαοτική έξοδο από την ΖΕ, βάζοντας την πατρίδα μας στον δρόμο της Αργεντινής.

Η ιστορική στιγμή μοιάζει με την στάση πληρωμών της Ελλάδας του1932, την αποδέσμευση της από τον χρυσό κανόνα, την υποτίμηση και την γοργή ανάκαμψή της. Ελάχιστοι παρατηρητές, τότε πίστευαν, ότι η Ελλάδα θα τα καταφέρει, σε συνθήκες απόλυτης κάμψης της διεθνούς οικονομίας. Η γεωργική και η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκαν ταχύτατα και μόνον η ΕΣΣΔ και η Ιαπωνία ξεπέρναγαν  το ρυθμό της βιομηχανικής ανάπτυξης της Ελλάδας.

 Ακόμη και μέσα σε κατάσταση αποσύνθεσης της ανοιχτής  διεθνούς οικονομίας,  υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες και βαθμοί ελευθερίας,   για χώρες, που θα περιορίσουν την εξάρτησή τους και θα ακολουθήσουν ανορθόδοξες οικονομικές πολιτικές, στην κατεύθυνση της οικονομικής αυτοδυναμίας αλλά όχι της αυτάρκειας.

Καθήκον της αριστεράς είναι η συγκρότηση λαϊκού κινήματος, σε αμφίδρομη σχέση με ένα συνολικό πολιτικό πρόγραμμα που θα εμπεριέχει την αποδέσμευση από την ΖΕ. Ένα πολιτικό πρόγραμμα που πρέπει να είναι σαφέστατο και συγκεκριμένο, ώστε να γίνει συνείδηση στον λαϊκό παράγοντα, ανάμεσα στα άλλα, ότι το ευρώ είναι ένας μηχανισμός, για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων των μεγάλων επιχειρήσεων και τραπεζών του κέντρου, του ιμπεριαλισμού της Γερμανίας, της Γαλλίας, και των δορυφορικών τους χωρών και τίποτα άλλο.

1,2: Αναλυτικά βλ: Θ. Μαριόλης : «Η ζώνη του ευρώ και η διεθνής οικονομική κρίση», 2009, κεφ. 4 στο : «Ελλάδα, Ευρωπαϊκή Ένωση και οικονομική κρίση», εκδ. Ματura, Aθήνα, 2011.

3: Δεν μπορώ να μην αναφέρω, ότι πριν αρκετά χρόνια, κόντρα στην γενική ευφορία της εισόδου στο ευρώ, είχε προβλεφτεί με σαφήνεια, ότι οι λιγότερο προηγμένες οικονομίες -σαν την Ελλάδα-, που βρίσκονται στο εσωτερικό υπερεθνικών ενώσεων-ιδιαίτερα στην ΟΝΕ-, «είτε θα  μετατρέπονται  σε σχετικά παρακμασμένες  περιφέρειες των υπερεθνικών ενώσεων….η θα προστρέχουν αργά ή γρήγορα στο δανεισμό από την παγκόσμια τράπεζα και την επίβλεψη του ΔΝΤ…: «Ο Νέος διεθνής, καταμερισμός της εργασίας», 1999, του Θ. Μαριόλη, οπ.π., κεφ 1, σελ 21,22.

Advertisements
Σχόλια
  1. Ο/Η Γιάννης Κ. λέει:

    Πολύ σωστός Κώστα. Απορώ πως μπορεί να υπάρχουν ακόμα αριστεροί (δεν μιλάω φυσικά για τη Δημ. Αρ.) που υπερασπίζονται το ευρώ.

  2. Ο/Η Ψ-στέργιος λέει:

    Θα θελα να τονίσω στην εξαιρετική αυτή ανάλυση το νόημα της φράσης, «Μια «δομική» λύση για το σημερινό σύνολο της ευρωζώνης σημαίνει στην καλύτερη περίπτωση, έναν νεκροζώντανο οικονομικά και κοινωνικά Νότο».
    Αυτό ειναι πράγματι το άμεσο συνεπαγόμενο στο σχέδιο της Ευρωπαικής ελίτ στην κατεύθυνση της προσπάθειας για παραμονή όλων των χωρών στη ΖΕ. Αμεση συνέπεια είναι δηλαδή η «επαναφορά» μετά απο χρόνια (αναλόγως και της κάθε περίπτωσης) των Νότιων χωρών σε ισορροπημένα ισοζύγια αλλά με πολύ χαμηλότερο προιόν, διαλυμένη απασχόληση και ακόμα πιο στρεβλή παραγωγική βάση, όπως αυτή θα διαμορφωθεί από τις δυνάμεις της αγοράς (πάντα αναλόγως της κάθε περίπτωσης της χώρας). Είναι ένα σχέδιο για το οποίο η ελληνική ελίτ (και η ιρλανδική,πορτογαλλική κλπ κλπ) δεν έχει κανένα πρόβλημα αφού οι εθνικές οικονομίες της απασχόλησης και της ανάπτυξης έχουν πλέον έρθει σε δεύτερη μοίρα με πρώτη προτεραιότητα την μεγιστοποίηση του ποσοστού κέρδους των διεθνικών ομίλων (όσο και αν μοιάζει αντιφατικό, ισχύει, είναι σημείο των διεθνοποιημένων καιρών μας, βλέπε και http://bit.ly/gWorzQ !).Αυτό θα προσπαθήσουν να καταφέρουν με νύχια και με δόντια και το μόνο που θα τους αποτρέψει θα είναι η ένταση των κοινωνικών αγώνων,που θα οδηγήσει αναγκαστικά στο σπάσιμο του γόρδιου δεσμού του ευρώ. Εκεί ισως θα πρέπει να αναζητηθεί ένας διεθνισμός άλλου τύπου από τον δήθεν διεθνισμό της άποψης που λέει να παραμείνουμε στο ευρώ ώστε να είμαστε ευρωπαίοι, λες και τα ράσα κάνουν τον παπά!
    Είμαι σίγουρος επίσης ότι δεν είναι καθόλου παράδοξο που θέλουν να πετύχουν τέτοια πρωτογενή πλεονάσματα, ανεξαρτήτως του αν μπορούν! Γιατί δεν υπάρχει άλλος τρόπος αλλαγής της δυναμικής του χρέους (εκτός βέβαια από το κούρεμα, πάντα υπό τον έλεγχο και τις συνθήκες που θέτουν οι ευρωπαίοι) αφού το snowball effect (ανάπτυξη μικρότερη από επιτόκια) συσσωρεύει χρέος ενώ οι αποκρατικοποιήσεις (από την αριθμητική σκοπιά της συμβολής στη μείωση του χρέους αφού έτσι και αλλιώς είναι ζημιογόνες για το λαό) είναι για ένα κομμάτι ψωμί!. Σχετικά με την ελληνική κρίση του 1932, διαβάστε εδώ http://mpra.ub.uni-muenchen.de/31746/1/MPRA_paper_31746.pdf σε αυτό το πάρα πολύ ενδιαφέρον κείμενο τί μας διδάσκει η ιστορία του 1932 (όσοι βιάζονται, ας πάνε στις σελίδες 14 έως και 17!). Ακρως διδακτικό!

    Ηθελα επίσης να προσθέσω ότι δεν έχω πειστεί ή εν πάσει περιπτώσει δεν είμαι σίγουρος για το αν η διάλυση της ευρωζώνης είναι κοντά (δεν θα στοιχηματίζα ούτε σε αυτό, ούτε στο αντίθετο). Δεν σας κάνει εντύπωση π.χ που τα σπρεντ Ιταλίας, Ισπανίας και Βελγίου πήγαν εκεί που πήγαν και το ευρώ είναι πάλι στο 1,3.?! Παρεμβαίνει λίγο η FED με τα swap, λίγο η EKT, είναι και οι ΗΠΑ που κάθε λίγο και λιγάκι τυπώνουν δολλάρια με αποτέλεσμα η ισοτιμία ευρώ-δολλαρίου να παραμένει σαν (λέω σαν!) στάσιμη εδώ και καιρό! Χώρες π.χ. σαν την Ιταλία, Ισπανία μπορεί να κερδίσουν χρόνο και με την βοήθεια και της παρέμβασης της ΕΚΤ στις αγορές ομολόγων, ή και με τη βοήθεια ενός ευρωομολόγου (αφού πρώτα εξασφαλιστεί θεσμικά σε ευρωπαικό επίπεδο η απαραίτητη σιδερένια δημοσιονομική πειθαρχία, αλλιώς ευρομόλογο ΔΕΝ εκδίδουν) ώστε να καταφέρουν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του ευρώ. Τώρα για την Ελλάδα πράγματι πιθανόν να παιχτεί η τραγωδία του «εγώ θέλω το ευρώ, εκείνο δεν με θέλει…»
    Εσείς τι λέτε?

  3. Ο/Η ΕΟΣ λέει:

    Τι έγινε;

    Μήπως ο συντάκτης του κειμένου αρκετά καθυστερημένα πήρε χαμπάρι ότι η έξοδος της χώρας από την ΟΝΕ και την ΕΕ αν θα γίνει, θα γίνει επειδή το θέλουν τα διευθυντήρια της ΕΕ και του ΔΝΤ και όχι γιατί το επέβαλε το λαϊκό κίνημα με την λαμπρή καθοδήγηση της αντικαπιταλιστικής αριστεράς του “όχι στο Ευρώ και την ΕΕ”.

    Η παρακάτω φράση αποτελεί μια έμμεση αυτοκριτική:
    Με αυτή την έννοια, η συζήτηση για την έξοδο από το ευρώ, δεν είναι μόνο μια πολιτική εκλογή, που έρχεται ως συνέπεια της επιλογής της στάσης πληρωμών έναντι του εξωτερικού χρέους, ή μιας πολιτικής για την ανάκαμψη της οικονομίας, αλλά η δεσπόζουσα πιθανότητα, που προκύπτει από την αντικειμενική φορά των πραγμάτων

    Αυτό το “αντικειμενική φορά των πραγμάτων” είναι όλα τα λεφτά!

    Λες και δεν υπάρχει ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ, αλλά οι εξελίξεις διέπονται από ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ, όπως αυτούς που περιγράφει στα “μοντελάκια” και στις “μαθηματικές εξισώσεις” ο Θ. Μαριόλης. Ακριβώς αυτός είναι ο σκληρός πυρήνας της κυρίαρχης ιδεολογίας που αρνείται την πρωτοκαθεδρία της ταξικής πάλης στην κοινωνία και την οικονομία.

    Υπάρχει λοιπόν μια “αντικειμενική φορά των πραγμάτων” η οποία προσδιορίζει την φυσική εξέλιξη της κοινωνίας και της οικονομίας: Είναι ο καπιταλισμός και οι αξίες του!

    Στο κείμενο όμως αιωρείται και κάποια πιθανότητα – ασήμαντη κατά τον συγγραφέα, γιαυτό δεν ασχολείται καθόλου με αυτή – και η δυνατότητα της εξέλιξης κόντρα στην “αντικειμενική φορά των πραγμάτων”. Ακριβώς αυτή η πιθανότητα είναι το αντικείμενο της πολιτικής της Αριστεράς….

    • Ο/Η ntanos n. 2 λέει:

      ΤΑ ΡΑΜΟΛΙΜΕΝΤΑ ΔΕΝ ΑΞΙΖΟΥΝ ΤΗ ΣΥΜΠΟΝΙΑ ΚΑΝΕΝΟΣ

      Όταν τα βρίσκουν μπαστούνια, τα Χρουστσιοφικά ραμολιμέντα καταφεύγουν στην αγαπημένη τους τακτική. Ταμπέλες, με στόχο τη συκοφαντία: Ο Καθηγητής Θεόδωρος Μαριόλης είναι «αστός, αντιμαρξιστής και έχει μπερδέψει τα μαθηματικά με την οικονομία».

      Είναι να πιάνεις την κοιλιά σου από τα γέλια. Ειδικά στο άρθρο του σχετικά με το Μηλιό και άλλους (http://www.scribd.com/doc/69354874/mariolis-sxetika-me-ton-milio. Σελ. 141-142), ο Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας Μαριόλης μας δίνει ένα λαμπρό δείγμα προλεταριακής κριτικής νέου τύπου της Πολιτικής Οικονομίας. Εδώ μας λέει και πόσο «αστός και αντιμαρξιστής» είναι. Να το δείγμα, και υπάρχουν και τόσα άλλα κείμενά του που τα Χρουστσιοφικά ραμολιμέντα, εκτελώντας τις διαταγές που έχουν λάβει από το γνωστό Κέντρο, θέλουν να μην διαβάζονται:

      «Βέβαια, η μαρξική θεωρία είναι όντως μια Γενική Κριτική Θεωρία, όχι μόνον επειδή ασκεί, κατ’ αρχάς, εμπεριστατωμένη, εμμενή και θετική κριτική σε όλες τις υπόλοιπες θεωρίες, αλλά και επειδή αποδεικνύει, κατά την περαιτέρω ανάπτυξή της, ότι η καπιταλιστική πραγματικότητα λειτουργεί, κατ’ ανάγκην και συστηματικά, εις βάρος μιας ορισμένης, ιστορικά σημαντικής, κοινωνικής τάξης, ήγουν της εργατικής, πράγμα που σημαίνει ότι – θεωρούμενη από τη σκοπιά των συνολικών συμφερόντων αυτής της τάξης (και μόνον έτσι – βλ. και Engels, 1892, σσ. 477-8) – η εν λόγω θεωρία συγκροτεί, επίσης, μία βάσιμη κριτική και μία συγκεκριμένη πρόταση υπέρβασης της ίδιας της καπιταλιστικής πραγματικότητας. Σε τελική ανάλυση, επομένως, η μαρξική θεωρία είναι μία Γενική Κριτική Θεωρία, διότι, πρώτον, αποδεικνύει ότι η καπιταλιστική πραγματικότητα παρεμποδίζει, έστω και διαμέσου μόνον της ίδιας της αυθόρμητης λειτουργίας της, την κατανόησή της, και, έτσι, κατ’ αρχάς προάγει (η εν λόγω θεωρία) μία γενική και αφηρημένη αμφισβήτηση αυτής της πραγματικότητας (ή, τουλάχιστον, εγείρει ερωτήματα γύρω από τη φύση αυτής της πραγματικότητας, όπως επίσης και γύρω, τόσο από τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την κατανόησή της όσο και από το ρόλο κάθε αναπτυσσόμενης εντός της θεωρησιακής – ενατενιστικής δραστηριότητας), δεύτερον, ασκεί, περαιτέρω, διεξοδική κριτική σε όλες τις υπόλοιπες, σχετικές, θεωρίες (τις οποίες τελικά υπερβαίνει) και συμβάλλει, έτσι, καθοριστικά στην επιστημονική κατανόηση της καπιταλιστικής πραγματικότητας, τρίτον, αποδεικνύει την εν δυνάμει ύπαρξη ενός οριζόμενου από την ταυτότητα Είναι και Συνείδησης της εργατικής τάξης «fixed point», προς το οποίο αυτή η τάξη οφείλει, βάσει του ιδίου συμφέροντός της, να αυτοκινηθεί, ανατρέποντας, έτσι, την καπιταλιστική διάταξη του κόσμου (βλ. και Engels, 1888, σσ. 465-6, και, άρα, τέταρτον, προάγει μία μερική (ταξική) και συγκεκριμένη, τόσο από θεωρητική όσο και από πρακτική άποψη, κριτική αυτής της διάταξης.
      Τέλος, τόσο το γεγονός ότι η μαρξική θεωρία χρησιμοποιεί (αναδιορθώνοντάς το) τελικά και αυτό το ίδιο το πλέον εκλεπτυσμένο υλικό, όπως – αντιστοίχως – και τα όποια σημαντικά αναλυτικά εργαλεία, όλων των υπολοίπων θεωριών όσο και το γεγονός ότι προσφέρει τη βάση για να αποκτήσουν οι – ούτως ή άλλως – υφιστάμενες διεκδικήσεις μίας ορισμένης κοινωνικής τάξης συνείδηση του εαυτού τους και προοπτική, αποτελούν τη διακήρυξη της θεωρητικής και πρακτικής αλήθειας της».

      Αν και ο Μαρξ τόνιζε ότι δείγμα ωριμότητας μίας επιστήμης είναι ο βαθμός χρήσης των μαθηματικών που αυτή κάνει (στο κάτω-κάτω, γιατί ο Μαρξ έγραψε τα «Μαθηματικά Χειρόγραφα» και γιατί αναζητούσε, ακόμα και έως το 1873, τη βοήθεια Μαθηματικών, όπως του Samuel Moore, για να μοντελοποιήσει τη θεωρία του περί υφέσεων και κρίσεων;), ας γίνει μια παραχώρηση: Με μαθηματικά ή χωρίς αυτά, το θέμα είναι να βρίσκεις στόχο. Τα Χρουστσιοφικά ραμολιμέντα, όμως, δεν μπορούν να πετύχουν ούτε βαλσαμωμένο ελέφαντα. Αυτό τους πονάει. Αν και αυτήν την ώρα δεν θέλουν να είναι μόνοι, η εργατική τάξη και σύμμαχοί της έμαθαν, ειδικά τα τελευταία τρία χρόνια, καλά ένα πράγμα: δεν αξίζουν τη συμπόνια κανενός.

      • Ο/Η ΕΟΣ λέει:

        Μόνον ένας Μ@…ρξιστής του καφενείου θα μπορούσε να ξεστομίσει αυτή την παπάρα:

        Αν και ο Μαρξ τόνιζε ότι δείγμα ωριμότητας μίας επιστήμης είναι ο βαθμός χρήσης των μαθηματικών που αυτή κάνει»

        • Ο/Η ΕΟΣ λέει:

          Επίσης, τα Χρουστοφικά ραμολιμέντα είναι σαφώς πιο ακίνδυνα οταν έχουν οποιαδήποτε εξουσία από τα Σταλινικά γουρουνάκια…

          • Ο/Η Ι.Β.Σ. λέει:

            Σιγά μην σκίσεις κάνα καλσόν, και το Κέντρο σε κάνει νταντά. Έχει και αναδουλειές.

            «A science becomes developed only when it has reached the point where it can make use of mathematics», Κ. Marx.

            Τα «Μαθηματικά Χειρόγραφα» του Μαρξ βρίκονται εδώ, http://www.marxists.org/archive/marx/works/1881/mathematical-manuscripts/index.htm

            • Ο/Η ΕΟΣ λέει:

              Με το συμπάθιο,
              αλλά τα «μαθηματικά χειρόγραφα» του Marx, είναι απλά «χειρόγραφα»!

              Ποτέ δεν είχε πρόθεση ο ίδιος ο συγγραφέας τους να τα εκδώσει ως βιβλίο για να διαφωτίσει τους «μαρξιστές», γιαυτό και δεν το έκανε. Πρόκειται για ένα «παιδικό» κείμενο το οποίο δεν έχει την «αξία χρήσης» που προσπαθούν να του αποδώσουν αυτοί που το επικαλούνται…

            • Ο/Η ΕΟΣ λέει:

              Η προπαγάνδα αυτών των αντιλήψεων στηρίζεται στην γαμημένη την «αντικειμενική πραγματικότητα» και στους φυσικούς νόμους που την διέπουν και που μπορούν να διατυπωθούν με μαθηματικές συναρτήσεις. Είναι η αντίληψη που λέει ότι «έτσι κι αλλιώς η γη θα γίνει κόκκινη» ή προς το «επιστημονικότερον»είναι φυσική νομοτέλεια η κατάρρευση του καπιταλισμού από τις ίδιες; του τις αντιθέσεις.

              Αυτή ακριβώς είναι και η βάση του ρεφορμισμού και η άρνηση της επαναστατικής ανατροπής του καπιταλισμού και η άρνηση της ανάγκης της κομμουνιστικής οργάνωσης, άρνηση δηλαδή του Λενινισμού.

              Ο Μαρξ δεν διατύπωσε ποτέ κανένα θεώρημα για την ταξική πάλη με την μορφή μαθηματικής συνάρτησης, διότι η έκβασή της δεν μπορεί ποτέ να είναι δεδομένη εκ των προτέρων. Ο λεγόμενος «διαλεκτικός» υλισμός ( ούτε και ο «ιστορικός» ) που ασχολείται με αυτό ακριβώς το ζήτημα είναι σαφές ότι δεν διατυπώνεται με μαθηματικές σχέσεις. Επίσης, η συμβολή του Μάο που προσπάθησε να διατυπώσει με πιο συγκεκριμένο τρόπο ακριβώς αυτά τα θεωρητικά εργαλεία για τους μαρξιστές – λενινιστές (όπως στη μπροσούρα «για τις αντιθέσεις») δεν καταφεύγει ποτέ στην χρήση των μαθηματικών. Το ίδιο συμβαίνει και με τον Λένιν στα θεωρητικά του έργα. Μάλλον ήταν τσαρλατάνοι, σύμφωνα με αυτό το «τσιτάτο» του Μάρξ!..

              Από τους σύγχρονους μαρξιστές, εκείνος που έχει «κόλλημα» με τα μαθηματικά είναι ο Αλεν Μπαντιού και ενσωματώνει στοιχεία «μαθηματικής λογικής» – για να το πούμε κάπως
              απλοποιημένα – από την επιστήμη των μαθηματικών στις θεωρητικές του αναλύσεις. Από πολύ νωρίς, από την δεκαετία του 70 είχε κάνει κριτική για τον αντιμαρξιστικό και αντιεπιστημονικό τρόπο χρήσης των μαθηματικών (μαθηματικά μοντέλα κλπ) στη χρήση της πολιτικής οικονομίας και των κοινωνικών επιστημών.

              Η δήθεν «επιστημονική» αντίληψη του Μαριόλη (και όσων άλλων την αποδέχονται) ότι η πολιτική οικονομία είναι στην ουσία της «μαθηματική επιστήμη» είναι αντιμαρξιστική και αντιδραστική. Αυτή την άποψη δεν την αποδέχεται κανένας σοβαρός μαρξιστής και αστός οικονομολόγος. Με την χρήση των μαθηματικών προφανώς μπορούν να οριστούν και να περιγραφούν ορισμένοι οικονομικοί δείκτες και ορισμένα οικονομικά μεγέθη. Όμως οι σχέσεις που προσδιορίζουν την ταξική πάλη στην οικονομία και βάζουν την σφραγίδα τους στις εξελίξεις δεν μπαίνουν στα καλούπια κάποιων μαθηματικών συναρτήσεων και μάλιστα που να επιδέχονται μονοσήμαντες λύσεις, όπως αυτές που χρησιμοποιεί ο Μαριόλης.

              Είναι προφανές σε όποιον έχει στοιχειώδη σχέση με τον μαρξισμό ότι ότι θεωρητική μαλακία και να έχει διατυπώσει ο Γ. Μηλιός, αυτή δεν μπορεί να απαντηθεί μέσω μιας «μαθηματικής απόδειξης», διότι ούτε ο μαρξισμός, ούτε και η πολιτική οικονομία είναι «μαθηματικά»….

              • Ο/Η ntanos no.2 λέει:

                ΤΑ ΧΡΟΥΣΤΣΙΟΦΙΚΑ ΡΑΜΟΛΙΜΕΝΤΑ ΕΙΝΑΙ ΖΩΑ ΑΣΠΟΝΔΥΛΑ

                Όταν τα βρίσκουν μπαστούνια, τα Χρουστσιοφικά ραμολιμέντα το γυρνάνε σε άλλο «επιχείρημα».

                Το Κέντρο έδωσε νέα ντιρεκτίβα: «Αφού τα Μαθηματικά Χειρόγραφα υπάρχουν και αφού ο Μαρξ έδινε μεγάλη σημασία στα μαθηματικά, να γράψεις ό τι τα Μαθηματικά Χειρόγραφα είναι παιδικό κείμενο του Μαρξ»!

                Ο Μαρξ, αγαπημένο μου Πάνσοφο Κέντρο, γεννήθηκε το 1818 και απεβίωσε το 1883. Τα Μαθηματικά Χειρόγραφα αντιστοιχούν στην περίοδο 1863-1881 (και εκτείνονται σε 1000 περίπου χειρόγραφες σελίδες): ο Μαρξ είναι πάνω από 45 χρονών.

                «Έφηβος» θα πει το Κέντρο, «διότι οι κομμουνιστές είναι η νιότη του κόσμου» ή, γιατί το Κέντρο λέει ό,τι γουστάρει (σκοπός του δεν είναι η συζήτηση, αλλά η δολιοφθορά), «με τα Μαθηματικά ασχολήθηκε ο Μαρξ στα γεράματα, όπου είχε χάσει την επαναστατική ορμή της νιότης – άρα τα Μαθηματικά είναι αντιεπαναστατικά (ίσως να είχε πάθει και μαλάκυνση, και οι Σταλινικοί το κρύβουν, αφού έχουν θάψει τα αρχεία στη Σιβηρία – κάτι είχε υπαινιχθεί ο σοφολογιότατος Νέστορας της ελληνικής Αριστεράς, ο σύντροφος Λεωνίδας)».

                Στον ΙΙΙ τόμο του «Κεφαλαίου» (εκδόσεις Σ. Εποχή), σελίδα 94, υποσημείωση 10, υπάρχει μία παρέμβαση του Ένγκελς που λέει: «Στα χειρόγραφα (του Μαρξ, για το «Κεφάλαιο») υπάρχουν και άλλοι πολλοί διεξοδικοί υπολογισμοί σχετικά με τη διαφορά ανάμεσα στο ποσοστό υπεραξίας και το ποσοστό κέρδους (υ – κ), που παρουσιάζει λογιών-λογιών ενδιαφέρουσες ιδιομορφίες και που η κίνησή της αποκαλύπτει τις περιπτώσεις, που τα δύο ποσοστά απομακρύνονται το ένα από το άλλο ή προσεγγίζουν το ένα στο άλλο. Οι κινήσεις αυτές μπορούν να παρασταθούν επίσης με καμπύλες».

                Σε μία επιστολή του Μαρξ στο Ένγκελς, στις 11/1/1858 («ήταν μπούλης ο Μαρξ», θα πει το Πάνσοφο Κέντρο στον Οπαδό-Κλακαδόρο (ΕΟΣ) να γράψει) αναφέρονται: «In elaborating the PRINCIPLES OF ECONOMICS I have been so damnably held up by errors in calculation that in DESPAIR I have applied myself to a rapid revision of algebra., I have never felt at home with arithmetic (ίσως εννοεί τη «Θεωρία Αριθμών», στριφνός και θεμελιώδης κλάδος των μαθηματικών, ή ότι, γενικά, δεν του είναι οικεία τα μαθηματικά, αφού είχε άλλη παιδεία). But by making a detour
                via algebra, I shall quickly get back into the way of things».
                (http://www.marxists.org/archive/marx/works/1858/letters/58_01_11.htm).

                Άρα, ο Μαρξ ήθελε, πάση θυσία, να μελετήσει τα μαθηματικά (όπως και έκανε – τα «Μαθηματικά Χειρόγραφα» είναι οι σημειώσεις του, επί 2 δεκαετίες) προκειμένου να ολοκληρώσει, με εμπεριστατωμένο τρόπο, τις οικονομικές μελέτες του, δηλαδή το «Κεφάλαιο».

                Μόνο κάτι έλληνες μεγαλοκόπανοι, χαϊδοκώληδες των βορείων προαστίων, πλασάρονται ως γίγαντες του μαρξισμού έχοντας εντρυφήσει στις περιπέτειες του θρυλικού «Τιραμόλα». Τα χρόνια πέρασαν, τα μαλλιά τους άσπρισαν, αλλά αυτοί δεν αποχωρίζονται το αγαπημένο τους ήρωα, τον Τιραμόλα (γεννήθηκαν και την ίδια περίοδο). Με τσακισμένη τη σπονδυλική στήλη, σέρνονται εδώ και εκεί, βγάζουν σάλια, πετάνε κάνα ευφυολόγημα που το ακούν οι ίδιοι, εισπράττουν κάνα ψίχουλο, ψάχνουν παρεούλα. Έκαναν μεγάλο κακό στο ελληνικό κίνημα, σε δύο γενιές. Αδιόρθωτο κακό έκαναν στον εαυτό τους. Δεν αξίζουν τη συμπόνια κανενός.

                • Ο/Η Ψ-στέργιος λέει:

                  «Τα χρόνια πέρασαν, τα μαλλιά τους άσπρισαν, αλλά αυτοί δεν αποχωρίζονται το αγαπημένο τους ήρωα, τον Τιραμόλα (γεννήθηκαν και την ίδια περίοδο)»
                  Χα χα χα χα χα χα χα χα χα!!!! Ντάνο το λέγειν σου (εκτός από το βαθύ νόημά του, και την απίστευτα ψαγμένη βιβλιογραφία) έχει και γαμώ τις πλάκες! Σου βγάζω το καπέλο!
                  Και πράγματι σκοπός τους δεν φαίνεται να είναι η συζήτηση αλλά η δολιοφθορά! Και ποιοί βγάζουν γλώσσα για έλλειψη υποκειμένου της ιστορίας! Οι αλτουσεριανοί! Τι περνάμε και δεν το μαρτυράμε θεούλη μου! Το μόνο που θα θελα να πω για να καθησυχάσω τους φίλους (αριστερούς) αναγνώστες, που ασχολούνται και με τα μαθηματικά, είναι ότι, δόξα τω Μαρξ και όχι μόνο, η χρήση των μαθηματικών και η ύπαρξη οικονομικών νόμων-νομοτελειών ΔΕΝ εμποδίζουν και ΔΕΝ αναιρούν την ταξική πάλη, διότι αυτή πολύ απλά δρα μέσα στο πλαίσιο της αντικειμενικής πραγματικότητας, όχι σε κάποιο μεταφυσικό υπερπέραν, π.χ το κόμικ του Τιραμόλα! Χωρίς σωστή και επαναστατική θεωρία, δεν υπάρχει σωστή και συνειδητοποιημένη/επαναστατική πράξη, πάντα θα σπάμε τα μούτρα μας, Και εδώ ταιριάζει για τα καλά αυτό που λέει ο Ντάνος ότι: «Έκαναν μεγάλο κακό στο ελληνικό κίνημα, σε δύο γενιές. Αδιόρθωτο κακό έκαναν στον εαυτό τους.»
                  Ας κάνουμε μια φαντασία και ας προσομοιάσουμε την ΟΝΕ με ένα δοχείο ορισμένης αντοχής που περιέχει αέριο σε πίεση P και θερμοκρασία T. Aν υποθέσουμε ότι θερμαίνουμε το δοχείο, (δηλ. ένταση της ταξικής πάλης) τότε σύμφωνα με την καταστατική PV=znRT (το z μπαίνει για μη ιδανικά αέρια, έτσι για να μην μου πείτε ότι τα εφαρμόζω σε ιδανικές καταστάσεις!) το δοχείο θα σπάσει, δεν θα καταργηθεί η καταστατική!! Το καταλαβαίνουμε?? Η ΟΝΕ είναι ένας χώρος κλειδωμένων ισοτιμιών, όπου «κλείστηκαν» χώρες άνισης ανταγωνιστικότητας. Να σκεφτούμε ειδικά για τις χώρες του «Νότου» που το ‘χουν ανάγκη, ότι τους αφαιρέθηκε οποιαδήποτε άμυνα εν μέσω ύφεσης (δασμοί, υποτίμηση, ποσοστώσεις κλπ κλπ), τους αφαιρείται η δυνατότητα νομισματικής πολιτικής, η δυνατότητα δημοσιονομικής πολιτικής (σύμφωνο σταθερότητας, μνημόνια) τους επιβάλλεται συγκεκριμένο ποσοστό κέρδους ειδικά στα διεθνώς εμπορεύσιμα προιόντα, τι μένει? ΤΙΠΟΤΑ εκτός από πτώση μισθών, κλεισίματα και ανεργία! Είτε η ταξική πάλη θα ενταθεί υπερβολικά και η εργατική τάξη θα συνειδητοποιήσει και θα πάρει στα χέρια της την κατάσταση οδηγώντας σε έξοδο από το ευρώ ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΥΣ ΒΑΘΜΟΥΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ σαν μια πρώτη αρχή, είτε σε κάποια φάση τα νούμερα δεν θα βγουν με τίποτα, μα με τίποτα ώστε να οδηγηθούμε στην έξοδο από το ευρώ από τους έξω. Οι αριστεροί πρέπει να επιθυμούμε το πρώτο και όχι το δεύτερο που ενέχει τον κίνδυνο για απουσία ορθής και προετοιμασμένης πολιτικής διαχείρισης με αποτέλεσμα χαοτικές καταστάσεις…
                  [ΣΣ.Για δείτε και εδώ τι λέει εδώ σχετικά με τους οικονομικούς νόμους και την ταξική πάλη ακριβώς πάνω σε αυτό το ζήτημα της ΟΝΕ και ενάμισι χρόνο ακόμα και ο ευρωαριστερός, αλτουσεριανός κ.Ιωακείμογλου, παρόλο που βέβαια δεν θέτει θέμα εξόδου από ευρώ! http://bit.ly/rDUU4s%5D

              • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

                Ι. ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΜΕΤΡΑΕΙ ΤΑ ΑΣΤΡΑ

                1. Οι σχέσεις ανάμεσα στη μαρξιστική και τη σραφφαϊανή θεωρία προσδιορίστηκαν με μοναδικό τρόπο στο ως άνω άρθρο του Καθηγητή Μαριόλη «Αριστερές Παραμυθίες» (υποσημείωση [1]): «μαρξιστική και σραφφαϊανή, όπου η πρώτη είναι, όπως δύναται να αποδειχθεί, ειδική περίπτωση της δεύτερης στο ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ επίπεδο, δεδομένου ότι υφίστανται προτάσεις της δεύτερης, οι οποίες είναι αδύνατον να ελεγχθούν στο πλαίσιο της πρώτης, ενώ ΟΛΕΣ οι προτάσεις της πρώτης μπορούν να ελεγχθούν στο πλαίσιο της δεύτερης (και αποδεικνύονται άλλες αληθείς και άλλες ψευδείς)».

                2. Σε μία άλλη, προγενέστερη ψευδο-απάντηση του ψευδομάρτυρα ΟΠΑΔΟΥ-Κλακαδόρου (ΕΟΣ) γίνεται αναφορά στις ΜΗ σχέσεις του Λένιν με τα μαθηματικά. Για κακή τους τύχη (του ΟΠΑΔΟΥ και του Πάνσοφου Κέντρου), στην ίδια με παραπάνω υποσημείωση, στο άρθρο του Καθηγητή Μαριόλη, αναφέρεται ως πρωτοπόρα στη θεωρία της αναπαραγωγής του κεφαλαιοκρατικού συστήματος η εργασία του Λένιν «Απ’ αφορμή το λεγόμενο πρόβλημα των αγορών», και η διερεύνησή της από τον Voronin, A. Y. (1989) Analysis of the dynamics of expanded reproduction of intensive type using a two-commodity model, Journal of Mathematical Sciences, 45, pp. 1295-1302. Διάβασα αυτά τα κείμενα και συνειδητοποίησα τα εξής: ο Λένιν (σε ηλικία μόλις 23 χρονών και ενώ είχε σπουδάσει νομικά) είχε μελετήσει και χρησιμοποιούσε καντάρια μαθηματικά προκειμένου να λύσει ένα θεμελιώδες θεωρητικό και πρακτικο-πολιτικό πρόβλημα.

                3. Σε αυτήν, την ίδια με προηγουμένως, ψευδο-απάντηση του ΟΠΑΔΟΥ-Κλακαδόρου (ΕΟΣ) γίνεται αναφορά στις ΜΗ σχέσεις του Μάο με τα μαθηματικά. Από ό,τι είναι γνωστό ο Μάο δεν είχε ασχοληθεί με τα μαθηματικά, αλλά κυρίως με τη φιλοσοφία, την πολιτική επιστήμη και την ιστορία (αν και οι κομμουνιστές όπως ο Μάο δεν είναι ούτε ξερόλες ούτε μπορόλες, μην είσαι ποτέ σίγουρος για το τι έχουν μελετήσει και τι όχι: η ταπεινότητα δεν σημαίνει άγνοια). Είναι επίσης γνωστό ότι ο ίδιος είχε παραδεχθεί με πόνο καρδιάς, στον περιβόητο «Λόγο που εκφωνήθηκε στη συνδιάσκεψη του Λιουσάν» (23/7/1959), την άγνοιά του (έως και τον Αύγουστο του 1958) για τα οικονομικά προβλήματα του σοσιαλιστικού σχεδιασμού και, γενικά, της οικοδόμησης του σοσιαλισμού. Ορισμένα, όμως, γραπτά του της αμέσως επόμενης περιόδου, και ιδίως οι επισημάνσεις του πάνω, πρώτον, στη σχέση ύψους κατανάλωσης-ρυθμού επισώρευσης («το πρόβλημα του επιπέδου της συσσώρευσης» γράφει ο Μάο – βλέπε το Παράρτημα 1, στο άρθρο του Μαριόλη) και, δεύτερον, στις αναλογίες, στους βραχυχρόνιους και μακροχρόνιους ρυθμούς μεγέθυνσης και στις σχετικές τιμές των τομέων Ι (μέσων παραγωγής)-ΙΙ (μέσων κατανάλωσης), ελαφριάς-βαριάς βιομηχανίας και βιομηχανίας-γεωργίας, αποδεικνύουν ότι ο Μάο μελέτησε, στη συνέχεια, σε βάθος τους νόμους της αναπαραγωγής του καπιταλιστικού και του σοσιαλιστικού συστήματος. Και αυτά δεν είναι δυνατόν να τα μελέτησε από τα τεύχη του «Τιραμόλα», όπως διάφοροι νεοέλληνες γίγαντες του μαρξισμού, αλλά από πηγές σαν και αυτές που αναφέρει ο Μαριόλης στο άρθρο του: τον Λένιν, τον Fel’dman και τον Mahalanobis.

                4. Και, τώρα, ορισμένα πράγματα που δεν είναι τόσο γνωστά. Μήπως γνωρίζει ο ΟΠΑΔΟΣ (και το Πάνσοφο Κέντρο) τα εξής:

                4.1. Γιατί έχει προταθεί (από μη κινέζους φυσικούς, μάλιστα) η ονομασία «μαόνιο» για ένα υπό ανακάλυψη υπο-ηλεκτρονιακό σωματίδιο; Μήπως τυχόν ο Μάο είχε, ξεκινώντας από τις έρευνές του στην υλιστική διαλεκτική, ασχοληθεί με τη «Φυσική των Σωματιδίων»;

                4.2. Τι πήγε και έκανε ο επάρατος Piero Sraffa στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας; Αναψυχή;

                4.3. Τι πήγαινε και έκανε η επάρατη Joan Robinson, μαθήτρια και στενή συνεργάτης του Piero Sraffa, στην ΕΣΣΔ και στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας; Στην Ινδία; Αναψυχή, παρέα με τον Mahalanobis;

                4.4. Είναι αλήθεια ότι στην Joan Robinson δεν δόθηκε το βραβείο Nobel στα Οικονομικά επειδή, όχι μόνον δημοσίευσε πλήθος επαινετικών μελετών για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση στη ΛΔ Κίνας, αλλά και πήρε ανοικτά θέση υπέρ της «Πολιτιστικής Επανάστασης»;

                ΙΙ. ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΥΛΙ
                1. Ας πάρουμε μόνο τα κείμενα του Μαριόλη που έχουν αναρτηθεί εδώ (στην ΠΑΣΑ), εδώ και δύο χρόνια. Σε όλα αναφέρεται η «Ομάδα Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών»- «Study Group on Sraffian Economics». Ο ΟΠΑΔΟΣ το ανακάλυψε μόνο στο τελευταίο («Αριστερές Παραμυθίες») και άρχισε το θόρυβο (για να μην πω τίποτε χειρότερο αλλά πιο ρεαλιστικό). Αγαπημένο μου και Πάνσοφο Κέντρο, αφού χρησιμοποιείς κλακαδόρους με τέτοια αντανακλαστικά, μην απορείς που έμεινες εσύ, ο ΟΠΑΔΟΣ και ο Κούκος.

                2. Κατά τον ΟΠΑΔΟ, ο Μαριόλης είναι «σραφαϊκός οικονομολόγος». Ο Μαριόλης δεν έχει πει ή γράψει κάτι τέτοιο. Μάλιστα όσοι έχουμε παρακολουθήσει τις παραδόσεις του στην «Πολιτική Οικονομία», στην «Ιστορία των Οικονομικών Θεωριών», στο «Διεθνές Εμπόριο», στη «Διεθνή Μακροοικονομική», στη «Θεωρία της Γενικής Ισορροπίας», στη «Θεωρία των Κυκλικών Διακυμάνσεων» και, παλαιότερα, στη «Θεωρία της Μεγέθυνσης», στη «Μικρο-οικονομική» και στην «Ανάλυση Εισροών-Εκροών», το ξέρουμε από πρώτο χέρι. Αυτό που γράφεται σε διάφορες εκδοχές των βιογραφικών, που υπάρχουν σε βιβλία του, είναι ότι «οι δημοσιεύσεις του αφορούν σε διάφορα πεδία της Πολιτικής Οικονομίας, αλλά έχουν ως ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΒΑΣΗ τη σραφφαϊανή θεωρία» ή ότι «επιχειρεί να συνθέσει αυτό που αποδεικνύεται στέρεο και γόνιμο στις αναλύσεις των Marx, Keynes και Sraffa».

                3. Ως ιθαγενής, ο ΟΠΑΔΟΣ όταν διαβάζει «Ομάδα (Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών)» δεν μπορεί να σκεφτεί τίποτε άλλο παρά «Ποδοσφαιρική Ομάδα». Έτσι, και για να τρομοκρατήσει άλλους ιθαγενείς μικροαστούς με το ότι ο Μαριόλης είναι βουτηγμένος μέχρι το λαιμό στον σραφφαϊανισμό, ενδεχομένως και στον τζόγο, ξεφουρνίζει την τιτάνια ανακάλυψή του: «Ο Μαριόλης είναι ΒΑΣΙΚΟ στέλεχος της Ομάδα Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών».
                Μα αρχικόπανέ μου, οι «Ομάδες Μελέτης» («Study Groups» λέγονται στα ξένα), δεν έχουν, σαν τις ποδοσφαιρικές ομάδες, βασικούς και αναπληρωματικούς. Ούτε στελέχη. Έχουν μέλη, δηλαδή θέσεις σκληρής και ισότιμης εργασίας.

                4. Αλλά όταν είσαι κόπανος τέτοιου βεληνεκούς δεν είσαι μόνον κόπανος αλλά και καντέμης: Ο Μαριόλης δεν είναι μόνο μέλος της «Ομάδα Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών», αλλά, σύμφωνα με το βιογραφικό του, που βρίσκεται στην Ιστοσελίδα του και το οποίο μας είπε ότι μελέτησε ο κόπανος-καντέμης-ΟΠΑΔΟΣ, είναι ο ιδρυτής της Ομάδας (2006).
                Λαμβανομένων υπόψη και των όσων μπουρδολογιών ξεφούρνισε σχετικά με τα «Μαθηματικά Χειρόγραφα» του Μαρξ, ας μην μιλάμε, πλέον, για ΟΠΑΔΟ αλλά για ΜΕΓΑΛΟ ΓΚΑΦΑΤΖΗ!

                5. Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ σου λέει, ως αριστερός Επιθεωρητής Ζακ Κλουζώ, το εξής: Εάν κάποιος είναι μέλος (θα τσιρίξει τώρα: «Όχι μέλος, ιδρυτής!») της «Ομάδας Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών», δεν μπορεί παρά να είναι οπαδός του Sraffa και «σραφαϊκός οικονομολόγος». Καταρχάς, ας μην κρίνει από την αφεντιά του: δεν είναι όλοι οι άνθρωποι οπαδοί. Κατά δεύτερον, να μελετήσει τον Sraffa, τον βίο, το έργο και την επιστημονική παράδοσή του, για να καταλάβει ότι «Sraffa/Sraffian Economics» και «Οπαδός» είναι έννοιες ασύμβατες. Κατά τρίτον, η «Ομάδα» δεν ονομάζεται «Ομάδα Σραφφαϊανών Οικονομολόγων», αλλά «Ομάδα Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών». Η περίφημη ομάδα «Circus», η οποία ιδρύθηκε από τον Piero Sraffa, απαρτιζόταν από τους J. M. Keynes, Sraffa, Joan Robinson, Roy Harrod, Richard Kahn, James Meade και Austin Robinson, και συζητούσε με τον Keynes τα ευρήματά του, όσο αυτός ετοίμαζε (1931-1935) τη «Γενική Θεωρία της Απασχόλησης του Τόκου και του Χρήματος», ήταν ομάδα κεϋνσιανών ή σραφφαϊανών οικονομολόγων, ή, μήπως, τίποτε από τα δύο;
                Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ, μελετητής αριστερών ιθαγενών κυριακάτικων φύλλων, θα αδυνατεί να καταλάβει τη διαφορά. Ας δώσουμε άλλο ένα παράδειγμα: μία «Ομάδα Μελέτης Σχετικιστικής Φυσικής» δεν απαρτίζεται κατανάγκην από Φυσικούς που αποδέχονται το έργο του Einstein. Μπορεί να περικλείει και τέτοιους, κάλλιστα, όμως, μπορεί να περικλείει και άλλους, οι οποίοι εμπνέονται από τη «Σχολή της Κοπεγχάγης» αλλά θεωρούν κρίσιμη για τη γενική ανασύνθεση, συνολοκλήρωση και εκ νέου ανάπτυξη της σύγχρονης Φυσικής την εξαντλητική μελέτη της Σχετικιστικής Φυσικής. Αλλά ας υποθέσουμε ότι μία ωραία πρωία η εν λόγω Ομάδα καταλήγει, μέσα από την έρευνα, στο συμπέρασμα ότι η Σχετικιστική Φυσική δεν μπορεί να παίξει έναν τέτοιο ρόλο ή, ακόμα, ότι είναι εκ θεμελίων προβληματική. Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ νομίζει, όπως έχει δει τα είδωλά του να κάνουν αμέτρητες φορές (και το κατάπιε ο ίδιος – την πρώτη φορά δύσκολα, αλλά μετά όλο και πιο άνετα: για τη «δυστυχισμένη συνείδηση» δεν έχει γράψει μόνον ο Hegel, έχει γράψει και ο επάρατος Γιάννης Χοντζέας και μάλιστα για αυτήν του αριστερού), αλλά για απείρως πιο ασήμαντα ζητήματα, περί του τριγώνου Ομόνοια-Εξάρχεια-Κολωνάκι, ότι θα τα «κουκουλώσουν». Κι όμως οι «Ομάδες Μελέτης», όταν είναι ό,τι λέει το όνομά τους, δεν θα το κάνουν, αλλά θα ανακοινώσουν αυτό ακριβώς που η έρευνά τους βρήκε. Οι «Ομάδες Μελέτης» δεν είναι αριστερά παραμάγαζα παρακεντέδων.

                6. Ως υπερθετικά πραγμοποιημένη-ψευδής συνείδηση, κάθε οπαδός δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί ότι μπορεί να υπάρχουν άλλοι άνθρωποι που δεν έχουν δόγματα, ιδεοληψίες και θρησκείες να υπερασπιστούν, αλλά ότι υπερασπίζονται την ελεύθερη έρευνα ελευθέρων ανθρώπων. Και ειδικά όσον αφορά όλους όσοι, διεθνώς, δουλεύουν επί των σραφφαϊανών οικονομικών, δεν υπάρχει κανένας που να προσκυνάει ή να αναφέρεται σε δόγμα.

                IΙΙ. ΝΑ’ ΤΑΝ ΤΟ ΒΙΟΛΙ ΠΟΥΛΙ

                Ευτυχώς για την ανθρωπότητα και δυστυχώς για σένα, ΜΕΓΑΛΕ ΓΚΑΦΑΤΖΗ: το βιολί δεν είναι πουλί. Περιμάζεψε αυτούς των οποίων η ζωή δεν παρά «η ζωή αυτού είναι ήδη νεκρό και κινείται καθαυτό» (Hegel, Realphilosophie), τους «Τιραμόλες» σας, και σε άλλη παραλία.

                • Ο/Η ΕΟΣ λέει:

                  Δυστυχώς, υπάρχουν και «Λιακόπουλοι» με αριστερό προσωπείο και βρίσκονται ανάμεσά μας!

                  • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

                    Ευτυχώς που το Πάνσοφο Κέντρο ξέπεσε και αναγκάστηκε να χρησιμοποιεί ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΔΕΣ χωρίς προσωπείο.

                  • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

                    ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤΟ «ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΜΕΤΡΑΕΙ ΤΑ ΑΣΤΡΑ»

                    1. Σύνοψη των στραπάτσων του ΟΠΑΔΟΥ (ΕΟΣ)-ΜΕΓΑΛΟΥ ΓΚΑΦΑΤΖΗ: Αφού έφαγε τα μούτρα του με τα «Μαθηματικά Χειρόγραφα» του Μαρξ, ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ ξανοίχτηκε στον Λένιν και τον Μάο. Το αποτέλεσμα; Νέα κλοτσοπατινάδα.

                    2. Η κωμωδία που μας προσφέρει το Πάνσοφο Κέντρο μπορεί να φαίνεται βαρετή, σαν τελικό θέαμα, αλλά δεν είναι ακριβώς μόνον αυτό.

                    Τι έβαλαν τον ΜΕΓΑΛΟ ΓΚΑΦΑΤΖΗ να κάνει;
                    Στην αρχή να τσαμπουνήσει κάτι για τα «Μαθηματικά Χειρόγραφα» του Μαρξ. Τα βρήκαν μπαστούνια.

                    Στη συνέχεια, ως ξερόλες και μπορόλες αριστεροί, του είπαν:
                    «Μάζεψέ τα και στρίψε το στο τσάμικο. Στα τεύχη του «Τιραμόλα» δεν έχουμε διαβάσει ότι οι Λένιν και Μάο έχουν ασχοληθεί με τα μαθηματικά, οπότε γράψε αυτό, πρόσθεσε και τις γνωστές αρλούμπες που γράφεις πάντα, όποιο και να είναι το θέμα, δηλαδή τις αρλούμπες περί ταξικής πάλης, πολιτικής, τιμονιού, ρεζέρβας, λεβιέ ταχυτήτων, αντίθεσης υπαίθρου-ζούγκλας και χειμώνα-καλοκαιριού, και όλα μέλι γάλα».
                    Ατύχησαν και πάλι. Και μάλιστα παταγωδώς.

                    3. Πρέπει όμως να παραδεχθούμε ότι εκτός από ξερόλες και μπορόλες αριστεροί είναι και κοινότατοι μπαγαπόντηδες. Διότι τι «μεσολαβεί», ιστορικά και βιβλιογραφικά, μεταξύ Μαρξ και Λένιν; Μα φυσικά ο Ένγκελς, δηλαδή, για το ζήτημα που μιλάμε, το «Αντι-Ντύριγκ» (1878) και το «Διαλεκτική της Φύσης» (1883). Βέβαια, τα τεύχη του «Τιραμόλα» δεν το γράφουν, αλλά σίγουρα το έχουν ακούσει σε κάποιο καφενείο του τριγώνου Ομόνοια-Εξάρχεια-Κολωνάκι.

                    4. Και τι περιέχουν το «Αντι-Ντύριγκ» και το «Διαλεκτική της Φύσης»; Εκτενέστατο υλικό από τις μελέτες (επί δεκαετιών) του Ένγκελς στα Μαθηματικά, στη Φυσική και στη Χημεία (και όχι μόνο).

                    Να οι τίτλοι από ορισμένες ενότητες μόνον του «Διαλεκτική της Φύσης» (για να μην χάνουμε χρόνο):
                    Βασικές Μορφές Κίνησης
                    Μέτρο Κίνησης – Έργο
                    Παλιρροϊκή Τριβή, Καντ και Τόμσον-Τάιτ για την Περιστροφή της Γης και την Σεληνιακή Έλξη.
                    Θερμότητα
                    Ηλεκτρισμός
                    Μαθηματικά
                    Μηχανική και Αστρονομία
                    Φυσική
                    Χημεία
                    Βιολογία

                    (Τα δύο έργα βρίσκονται εδώ:
                    http://www.marxists.org/archive/marx/works/1883/don/index.htm, http://www.marxists.org/archive/marx/works/1877/anti-duhring/index.htm.
                    Για την αλληλογραφία Μαρξ-Ένγκελς πάνω στις φυσικές επιστήμες και τα μαθηματικά, βλέπε:
                    http://www.marxists.org/archive/marx/letters/subject/science.htm, http://www.marxists.org/archive/marx/works/subject/science/index.htm).

                    5. Και γιατί ο Ένγκελς «έφαγε» χρόνια και χρόνια με αυτά τα αντικείμενα (και μάλιστα αλληλογραφούσε συστηματικά με τον Μαρξ, πάνω σε αυτά, για να τον ενημερώνει για την πορεία των ερευνών του και να ακούει τη γνώμη του);
                    Σίγουρα όχι για να μάθει πώς στρίβει το τιμόνι και πώς δουλεύει το διαφορικό του υπερηχητικού οχήματος της ταξικής πάλης που έχουν κατασκευάσει, πάνω σε πακέτο «Άσσο Κασετίνα», οι ΠΑΝΣΟΦΟ ΚΕΝΤΡΟ & ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ COMPANY.

                    6. Άλλη μία φορά:
                    Ευτυχώς για την ανθρωπότητα και δυστυχώς για σένα, ΜΕΓΑΛΕ ΓΚΑΦΑΤΖΗ: το βιολί δεν είναι πουλί. Περιμάζεψε αυτούς των οποίων η ζωή δεν παρά «η ζωή αυτού που είναι ήδη νεκρό και κινείται καθαυτό» (Hegel, Realphilosophie), τους «Τιραμόλες» σας, και σε άλλη παραλία.

      • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

        Σε ένα άρθρο του Καθηγητή Μαριόλη, «Αυτοματοποίηση της Παραγωγής και Οικονομική Κρίση: Οι Έωλες Απόψεις των «Gruppe Krisis» και Anselm Jappe», που έχει αναρτηθεί στην ΠΑΣΑ (https://dosepasa.wordpress.com/2011/05/22/255/), βρίσκουμε άλλο ένα λαμπρό δείγμα προλεταριακής κριτικής νέου τύπου. Στο άρθρο αναφέρεται το «Study Group on Sraffian Economics» και στο δείγμα ο επάρατος Piero Sraffa, αλλά ο ΟΠΑΔΟΣ(ΕΟΣ)-ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ-ΑΡΙΣΤΕΡΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΖΑΚ ΚΛΟΥΖΩ δεν το πήρε πρέφα. Ή μήπως δεν ασχολήθηκε επειδή το αντικείμενο του άρθρου δεν υπάγεται στις ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ που έχει αναλάβει αυτό το ΛΑΓΩΝΙΚΟ, δηλαδή στο να συκοφαντεί τις αναλύσεις του Μαριόλη (και τον ίδιο) που αναφέρονται σε Ευρωπαϊκή Ένωση-Ελλάδα; Μία σύντομη στατιστική έρευνα, προάγει το δεύτερο.

        Το δείγμα είναι το ακόλουθο:
        «Γενικά, δεν έχει, ίσως, προσεχθεί όσο θα έπρεπε ότι, εκτός από τις ασυνέπειες που ήδη επισημάναμε (και από αυτές που δεν απαιτήθηκε να επισημάνουμε, εδώ), ακόμα και η έννοια «εργασιακή αξία», αυτή καθαυτή, δεν έχει νόημα όταν το πραγματικό ωρομίσθιο είναι εξωγενώς καθορισμένο ή, σε πιο γενικούς όρους, όταν η εργασιακή δύναμη δεν συνιστά τον ενεργό-υποκειμενικό παράγοντα του συστήματος παραγωγής. Στο 2ο κεφάλαιο του βιβλίου του ο Sraffa (1960) τονίζει: «Μέχρι αυτό το σημείο [όπου, ας σημειωθεί, η εν λόγω έννοια δεν εμφανίζεται καθόλου στο κείμενό του – Θ. Μ.] θεωρήσαμε ότι οι μισθοί αποτελούνται από τα αναγκαία μέσα συντήρησης των εργατών και άρα ότι εισέρχονται στο σύστημα με την ίδια σημασία που έχουν τα καύσιμα για τις μηχανές και οι τροφές για τα ζώα. Πρέπει τώρα να λάβουμε υπόψη μας την άλλη άποψη των μισθών, αφού, εκτός του στοιχείου της συντήρησης, που πάντα υπάρχει, μπορούν να περιλαμβάνουν ένα μερίδιο του πλεονάζοντος προϊόντος. Λόγω αυτού του διπλού χαρακτήρα του μισθού θα ήταν πρόσφορο, όταν φτάσουμε στην εξέταση της διανομής του πλεονάσματος μεταξύ καπιταλιστών και εργατών, να διαχωρίσουμε τα δύο συστατικά μέρη του μισθού και να θεωρήσουμε μόνο το πλεονάζον τμήμα ως μεταβλητό. Ενώ τα αγαθά, που είναι απαραίτητα για τη συντήρηση των εργατών, θα συνεχίζουν να εμφανίζονται μαζί με τα καύσιμα κ.λπ.., μεταξύ των μέσων παραγωγής. Εντούτοις, σε αυτό το βιβλίο δεν θα παραποιήσουμε την παραδοσιακή έννοια του μισθού και θα ακολουθήσουμε τη συνηθισμένη πρακτική της μεταχείρισης όλου του μισθού ως μεταβλητής ποσότητας (pp. 9-10). […] [Επομένως – Θ. Μ.] [η] ποσότητα εργασίας που απασχολείται σε κάθε τομέα πρέπει τώρα να παρασταθεί ρητά, αντικαθιστώντας τις αντίστοιχες ποσότητες των μέσων συντήρησης. (p. 10)» (πρόσθετη έμφαση – έτσι, η έννοια «εργασιακή αξία» εμφανίζεται, εκ των πραγμάτων και για πρώτη φορά, σε μία από τις αμέσως επόμενες σελίδες του βιβλίου: βλ. p. 12). Σχετικά με ένα σύστημα, όπου το πραγματικό ωρομίσθιο καθορίζεται εξωγενώς, ένας από τους πιο σημαντικούς συνεχιστές του έργου του Sraffa σημειώνει: «Η εργασία λογίζεται απλά ως ένα ακόμα εμπόρευμα. Όπως και κάθε άλλο εμπόρευμα, χρειάζεται ορισμένες εισροές (εμπορεύματα κατανάλωσης επιβίωσης […]) και παράγει ορισμένες εκροές (υπηρεσίες εργασίας). Ένα τέτοιο οικονομικό σύστημα θα μπορούσε, προφανώς, να θεωρηθεί ότι αναφέρεται σε μία κοινωνία σκλάβων, με τους εργάτες να είναι σκλάβοι και κατά συνέπεια μέσα παραγωγής, όπως ακριβώς και τα ζώα που μεταφέρουν ή έλκουν φορτία […]. Το ίδιο, όμως, σχήμα έχει θεωρηθεί ότι αναφέρεται και σε μία δυϊκή οικονομία, στην οποία η υπό ανάλυση παραγωγική διαδικασία είναι εκείνη του βιομηχανικού τομέα της οικονομίας, ο οποίος μπορεί να απορροφά εργασία σε απεριόριστες ουσιαστικά ποσότητες (από τον μη βιομηχανοποιημένο τομέα, ο οποίος θεωρείται αυτάρκης), με ωρομίσθιο που προσδιορίζεται αυστηρά σε φυσικούς όρους.» (Pasinetti, [1977] 1991, σελ. 230 – πρόσθετη έμφαση. Για την περαιτέρω θεωρητική ανάλυση αυτού του συστήματος, βλ. Μαριόλης, 2010, Δοκίμιο 6).
        Κατά τον Ντεμπόρ ([1978] χ.χ.), το κατεξοχήν κοινό της μοντέρνας «κοινωνίας του θεάματος» προσδιορίζεται ως ακολούθως: «Πρόκειται για μισθωτούς φουκαράδες που περνιούνται για ιδιοκτήτες, για παραμυθιασμένους αδαείς που περνιούνται για μορφωμένοι, για νεκρούς που νομίζουν ότι ψηφίζουν (σελ. 7). […] Ωστόσο, αυτοί οι προνομιούχοι εργαζόμενοι της ολοκληρωμένης εμπορευματικής κοινωνίας, διαφέρουν από τους σκλάβους στο ότι οφείλουν να μεριμνούν οι ίδιοι για την συντήρησή τους. Η κατάστασή τους μπορεί να συγκριθεί μάλλον με την δουλοπαροικία, επειδή είναι προσκολλημένοι αποκλειστικά σε μιαν επιχείρηση και στην επιτυχή της πορεία, αν και δίχως αμοιβαίο όφελος και, προπάντων, επειδή είναι αναγκασμένοι να κατοικούν σ’ ένα και μοναδικό χώρο: το ίδιο κύκλωμα κατοικιών, γραφείων, αυτοκινητοδρόμων, θερέτρων και αεροδρομίων, πάντα πανομοιότυπων. Αλλά μοιάζουν επίσης με τους σύγχρονους προλετάριους ως προς το αβέβαιο των αποδοχών τους, που αντιφάσκει με την προγραμματισμένη ρουτίνα των εξόδων τους και το γεγονός ότι είναι αναγκασμένοι να εκμισθώνουν τον εαυτό τους στην ελεύθερη αγορά, δίχως να κατέχουν κανένα από τα εργαλεία της εργασίας τους: επειδή έχουν ανάγκη από χρήματα. Είναι αναγκασμένοι ν’ αγοράζουν εμπορεύματα και τους έχουν φέρει σε σημείο να μην μπορούν να διατηρήσουν επαφή με οτιδήποτε δεν είναι εμπόρευμα. Αλλά εκεί που η οικονομική τους κατάσταση προσιδιάζει ακριβέστερα στο ιδιότυπο σύστημα δουλοπαροικίας, την «πεονία», είναι ότι δεν τους παραχωρείται πια ούτε η πρόσκαιρη διαχείριση του χρήματος γύρω από το οποίο περιστρέφεται όλη η δραστηριότητά τους. Προφανώς, δεν μπορούν παρά να το ξοδεύουν, αφού το λαμβάνουν σε πολύ μικρή ποσότητα για να το συσσωρεύσουν. Τελικά, όμως, υποχρεώνονται να καταναλώνουν επί πιστώσει, αλλά η πίστωση που τους παρέχεται παρακρατείται από τον μισθό τους κι έτσι για να την εξοφλήσουν πρέπει να δουλέψουν ακόμα περισσότερο. Καθώς ολόκληρη η οργάνωση της διανομής των αγαθών είναι συνδεδεμένη με την οργάνωση της παραγωγής και του Κράτους, τους ροκανίζουν ανενόχλητα το μερίδιο που τους αναλογεί, τόσο σε τροφή όσο και σε χώρο, ποσοτικά και ποιοτικά. Αν και τυπικά παραμένουν ελεύθεροι εργαζόμενοι και καταναλωτές, δεν μπορούν να απευθυνθούν αλλού, γιατί παντού τους εμπαίζουν (σσ. 9-10)». Εάν αυτά είναι βάσιμα και εάν είναι επίσης βάσιμο ότι «[η] επιλογή είναι πάντοτε μόνο μεταξύ της Coca-Cola και της Pepsi, της πανούκλας και της χολέρας, της ξεδιαντροπιάς και της βλακείας, του Κολ και του Σρέντερ» (Gruppe Krisis et al., 2010, σελ. 54), ότι «μέσα στο θέαμα [όπου εκπληρώνεται απόλυτα η αρχή του φετιχισμού του εμπορεύματος] ο αισθητός κόσμος αντικαθίσταται από μία επιλογή εικόνων, η οποία υπάρχει πάνω από αυτόν και, την ίδια στιγμή, κατορθώνει να αναγνωρίζεται ως το κατεξοχήν αισθητό» (Debord [1967] 1971, p. 23), ότι «το ενσωματωμένο θέαμα είναι πιο ολοκληρωμένο από τα προηγούμενα συστήματα, αφού διαπερνά ολόκληρη την κοινωνία, την προσαρμόζει στις δικές του ανάγκες και καταστρέφει και τα τελευταία υπολείμματα αυτόνομης πραγματικότητας από τον συνδικαλισμό και τα περιοδικά μέχρι τις πόλεις και τα βιβλία» (Jappe, 2007, σελ. 24), ότι «[τ]α άτομα, απομονωμένα και χωρίς ανεξάρτητη πρόσβαση στον κόσμο, μπορούν να πεισθούν για οτιδήποτε, αφού ούτως ή άλλως δεν υπάρχει πια δυνατότητα επαλήθευσης» (ibid.), και, τέλος, ότι «[τ]ο προλεταριάτο και η αστική τάξη δεν μπορούν να είναι κάτι άλλο πέρα από ζωντανά εργαλεία του μεταβλητού και του σταθερού κεφαλαίου: είναι οι κομπάρσοι και όχι οι σκηνοθέτες της οικονομικής και της κοινωνικής ζωής» (Jappe, 1998, σελ. 52 – πρόσθετη έμφαση), τότε μήπως στην «κοινωνία του θεάματος» δεν αντιστοιχεί καν (ή, έστω, αντιστοιχεί σε όλο και πιο ασήμαντο βαθμό) η έννοια «εργασιακή αξία»; Παράλληλα, τι ακριβώς εννοείται, και υπάρχει κάποια σχέση με τα προηγηθέντα, όταν γράφεται ότι: «Αν προχωρήσουμε βαθύτερα, σ’ αυτόν τον κόσμο που επισήμως ξεχειλίζει από σεβασμό για όλες τις οικονομικές αναγκαιότητες, ποτέ κανείς δεν ξέρει πόσο κοστίζει πραγματικά οποιοδήποτε προϊόν: στην πραγματικότητα, το πιο σημαντικό μέρος του πραγματικού κόστους δεν υπολογίζεται ποτέ και το υπόλοιπο κρατιέται μυστικό.» (Ντεμπόρ, 1988, σελ. 51);
        Ακόμα και αν οι ασυνέπειες της προαιώνιας εργασιακής θεωρίας της αξίας είτε δεν αποτελούσαν κοινό τόπο στην παγκόσμια βιβλιογραφία (εδώ και 40 χρόνια, τουλάχιστον) είτε δεν είχαν καν εντοπισθεί, το ρεύμα του «Gruppe Krisis» (και όχι μόνον αυτό) θα όφειλε, σε συμφωνία με τις ίδιες τις θεωρητικές αφετηρίες του, να εμμείνει στα προαναφερθέντα ερωτήματα προτού χρησιμοποιήσει την εν λόγω θεωρία για τον εντοπισμό του πιθανού «εσωτερικού ορίου» του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής.»

  4. Ο/Η A.B. λέει:

    Στραβά αρμενίζουμε ή είναι στραβός ο γιαλός;

    Σε έρευνα της εταιρείας GPO για την εκπομπή ΑΝΑΤΡΟΠΗ του MEGΑ ,τα ποσοστά των κομμάτων διαμορφώνονται ως εξής : (Στην παρένθεση η διαφορά με την προηγούμενη δημοσκόπηση της ίδιας εταιρείας). Είναι η πρώτο γκάλοπ του Δεκεμβρίου.

    Ν.Δ 21,5 % (-0,8)
    ΠΑ.ΣΟ.Κ 15,3 % (-0,2)
    Κ.Κ.Ε 10,0 % (+0,2)
    ΛΑ.Ο.Σ. 7,1 % (-0,8)
    ΔΗΜ.ΑΡΙΣ . 6,3 % (+3,6)
    ΣΥ.ΡΙΖ.Α 6,1 % (+1,3)
    ΟΙΚΟΛ.ΠΡΑΣ. 3,0 % (+0,6)
    ΔΗΜ.ΣΥΜΜΑΧ. 2,3 % (+0,3)
    Π.ΑΡΜΑ.Π. 0,8 % (-0,8)
    ΛΕΥΚ-ΑΚΥΡ/ΑΠΟΧΗ 17,5 % (-2,2)
    ΑΝΑΠΟΦΑΣΙΣΤΟΙ 10,1 % (-1,2)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s