Αριστερές Παραμυθίες περί Κερδών-Μεγέθυνσης και η περίπτωση της Ελληνικής Οικονομίας

Posted: 07/12/2011 by Β.Χ. in Κρίση-Οικονομία
Ετικέτες: , , , ,

Αν θεωρώ πολύ ουσιαστικό αυτό το άρθρο του καθηγητή στο Πάντειο Θ. Μαριόλη, πέρα από τα συγκεκριμένα ζητήματα  που τονίζει, είναι γιατί αναδεικνύει και κάτι πιο γενικό. Για την ανάλυση της οικονομίας αλλά και της κοινωνίας, δεν αρκούν τα συνηθισμένα του «κοινού νου», οι προλήψεις της κοινής γνώμης ή και της αριστεράς. Πολλά από αυτά που φαντάζουν ως δεδομένα, αν αναλυθούν αρκετά επανεξετάζονται και αναιρούνται.

Στο Παράρτημα 2 του άρθρου αναλύεται ένα γεγονός εξαιρετικής σπουδαιότητας: η ελληνική οικονομία είναι «η μοναδική στη Ζώνη του Ευρώ, η οποία εμφανίζει αρνητική καθαρή αποταμίευση κατά μήκος όλης της δεκαετίας του 2000, με εξαίρεση το έτος 2001, όπου η καθαρή αποταμίευση είναι «ελάχιστα» θετική, ήτοι ίση με 293 εκατ. ευρώ (ή 1.8% των καθαρών επενδύσεων).»  Έτσι συμπεραίνεται, ότι οι απόψεις ορισμένων αριστερών οικονομολόγων σχετικά με τον – δήθεν (διότι δεν το ανέλυσαν ποτέ συγκεκριμένα)  – δυναμισμό της ελληνικής οικονομίας, κατά την    «χρυσή δεκαετία» της ΟΝΕ,  είναι κενές περιεχομένου.

Παρότι «τεχνικό» σε ορισμένα σημεία (κυρίως στο Παράρτημα 1), το άρθρο  διαβάζεται με λίγη προσπάθεια. Ακόμη ο αναγνώστης μπορεί να αποφύγει τα πολύ τεχνικά σημεία όπως και το συγκεκριμένο παράρτημα. Ο αρθρογράφος από επιστημονική πλευρά, χρησιμοποιεί την γενική (μαρξιστική και σραφφαϊανή) ανάλυση της διαδικασίας αναπαραγωγής του κεφαλαιοκρατικού συστήματος, την οποία εξειδικεύει για την περίπτωση της ελληνικής οικονομίας. Το άρθρο δημοσιεύτηκε στη Μαρξιστική Επιθεώρηση Praxis, τον περασμένο Οκτώβριο, και βρίσκεται επίσης, μαζί με άλλα σχετικά άρθρα του συγγραφέα, στην ιστοσελίδα του: www.theo-mariolis.gr//site.

Κ.Π. 

Αριστερές Παραμυθίες περί Κερδών-Μεγέθυνσης και η περίπτωση της Ελληνικής Οικονομίας

Θεόδωρος Μαριόλης

Αν. Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας, Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Εκδοχή του παρόντος παρουσιάστηκε σε συνάντηση του «Study Group on Sraffian Economics», τον Αύγουστο του 2011: Ευχαριστώ τους Κώστα Παπουλή, Νίκο Ροδουσάκη, Στέλιο Σφακιωτάκη και Γιώργο Σώκλη για σχόλια και προτάσεις. Περαιτέρω, ευχαριστώ τους Κώστα Λαπαβίτσα και Λευτέρη Τσουλφίδη για σχόλια, προτάσεις και συζητήσεις. Οι σημειώσεις δηλώνονται με [.], και βρίσκονται στο τέλος του κειμένου. Τέλος, προτείνεται η παράκαμψη του Παραρτήματος 1 κατά την πρώτη ανάγνωση του κειμένου.

1. Εισαγωγή

Κατά την άποψη της ύστερης γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας ισχύει η ακόλουθη πρόταση πολιτικής οικονομίας και, κατ’ επέκταση, οικονομικής πολιτικής: «Τα κέρδη του σήμερα είναι οι επενδύσεις του αύριο. Οι επενδύσεις του αύριο είναι η απασχόληση του μεθαύριο.» (Καγκελάριος Χέλμουτ Σμιτ). Ποια είναι η άποψη που κυριαρχεί στην αριστερά (όπως αυτοαποκαλείται); Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με σαφήνεια, αν και δύναται να λεχθεί ότι η αριστερά δεν αμφισβητεί, κατά βάση, την ισχύ της πρότασης. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις υποστηρίζει την αναδιανομή του εισοδήματος υπέρ των μισθωτών, είτε για λόγους ηθικούς-ανθρωπιστικούς (όταν τα «κέρδη είναι πολύ υψηλά») είτε γιατί θεωρεί ότι, όταν σημειώνεται μη επαρκής (για την εξάλειψη της ανεργίας) μεγέθυνση ή, ακόμα, ύφεση, η αύξηση των μισθών οδηγεί σε αύξηση της συνολικής «ενεργού ζητήσεως» (J. M. Keynes – Μ. Kalecki) και, έτσι, σε αύξηση των κερδών ανά μονάδα επενδεδυμένου κεφαλαίου (δηλ. του ποσοστού κέρδους), του ρυθμού μεγέθυνσης της οικονομίας και, τελικά, της απασχόλησης.

Σκοπός του παρόντος σημειώματος είναι η διασαφήνιση των σχέσεων μισθών-κερδών-μεγέθυνσης βάσει της «Θεωρίας της Αναπαραγωγής» του κεφαλαιοκρατικού συστήματος.[1]

2. Θετικά κέρδη και μηδενική μεγέθυνση

Η ύπαρξη θετικών κερδών διασφαλίζει, άραγε, τη μεγέθυνση του συστήματος;

Υποθέτοντας, προς όφελος των κρινόμενων απόψεων, ένα κλειστό κεφαλαιοκρατικό σύστημα χωρίς κρατικό τομέα, γαιοκτήμονες και τεχνολογική πρόοδο, και ότι οι μισθωτοί καταναλώνουν το σύνολο των μισθών, οι οποίοι καταβάλλονται εξολοκλήρου στην αρχή της περιόδου παραγωγής,[2] ας παραθέσουμε ορισμένους αναγκαίους ορισμούς (αναλυτικά, βλ. π.χ. Fujimori, 1982, ch. 1, και Valtukh, 1987, chs 2-3): Κέρδη (του συστήματος ή ενός τομέα αυτού) είναι το σε χρήμα (δηλ. σε τιμές) εκφρασμένο υπερπροϊόν του. Υπερπροϊόν είναι ό,τι απομένει από το καθαρό προϊόν μετά την αφαίρεση των συνολικών πραγματικών μισθών (ή, αλλιώς, του «αναγκαίου προϊόντος» –  K. Marx). Τέλος, καθαρό προϊόν είναι ό,τι απομένει από το ακαθάριστο προϊόν μετά την αφαίρεση των φθαρέντων μέσων παραγωγής (ή, αλλιώς, των αποσβέσεων).

Τα κέρδη συνιστούν το εισόδημα των κεφαλαιοκρατών και δαπανώνται, γενικά, για την αγορά (i) μέσων παραγωγής, και (ii) μέσων κατανάλωσης. Η σε χρήμα εκφρασμένη αξία αυτών των μέσων παραγωγής και εκείνου του τμήματος των μέσων κατανάλωσης που είναι αναγκαία για τη μίσθωση επιπρόσθετης εργασιακής δύναμης συνιστά τις καθαρές επενδύσεις του συστήματος (= ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου συν μεταβολές αποθεμάτων (ετοίμων και ημιτελών προϊόντων, πρώτων υλών κ.λπ.) μείον αποσβέσεις). H ανά περίοδο χρόνου μεταβολή του αποθέματος κεφαλαίου ισούται με το ύψος των καθαρών επενδύσεων της περιόδου και, συνεπώς, η ύπαρξη θετικών καθαρών επενδύσεων αποτελεί αναγκαία συνθήκη της μεγέθυνσης του συστήματος. Εάν οι καθαρές επενδύσεις είναι μηδενικές ή αρνητικές, τότε το απόθεμα κεφαλαίου παραμένει αμετάβλητο ή, αντιστοίχως, μειώνεται και, έτσι, η μεγέθυνση του συστήματος είναι, αντικειμενικά, αδύνατη. Με άλλα λόγια, λαμβάνει χώρα «απλή» ή, αντιστοίχως, «φθίνουσα αναπαραγωγή» (Marx). Εάν οι καθαρές επενδύσεις είναι θετικές, τότε το απόθεμα κεφαλαίου αυξάνεται και, έτσι, το σύστημα δύναται να μεγεθυνθεί ή, αλλιώς, δύναται να λάβει χώρα «διευρυμένη αναπαραγωγή». Το εάν πράγματι θα μεγεθυνθεί (και σε ποιο ποσοστό), καθορίζεται από το ύψος της «ενεργού ζητήσεως» για μέσα παραγωγής και κατανάλωσης.[3] Τέλος, εκείνα τα μέσα κατανάλωσης, τα οποία καταναλώνονται μόνον από τους κεφαλαιοκράτες (όχι, δηλαδή, και από τους μισθωτούς) καλούνται «εμπορεύματα πολυτελείας» (D. Ricardo) ή, εναλλακτικά, «μη αναπαραγωγικά εμπορεύματα» (Marx). Αντιθέτως, εκείνα τα μέσα κατανάλωσης, τα οποία καταναλώνονται από τους μισθωτούς, καλούνται «μισθιακά εμπορεύματα».

Βάσει αυτών των ορισμών (ή, καλύτερα, αυτού του συστήματος σχέσεων ορισμών-μεγεθών), εύκολα αποδεικνύονται τα εξής (βλ. το Παράρτημα 1 του παρόντος, στο οποίο δίνεται ένα αριθμητικό παράδειγμα, και όχι η γενική αλγεβρική απόδειξη, προκειμένου να μην συναντήσει δυσκολίες ο μη ειδικός αναγνώστης):[4]

(i). Η συνύπαρξη θετικών κερδών και μηδενικής (ή, έστω, ασθενικής) μεγέθυνσης είναι απολύτως δυνατή. Ειδικότερα, αυτή συμβαίνει όταν, και μόνον όταν, το – από την  ενεργό ζήτηση καθοριζόμενο – ακαθάριστο προϊόν είναι τέτοιο που το υπερπροϊόν αποτελείται μόνον (ή κυρίως) από μέσα κατανάλωσης.

(ii). Όταν και όποτε το σύστημα εγκλωβιστεί σε αυτήν την κατάσταση, η αναδιανομή του εισοδήματος υπέρ των μισθωτών (υπέρ των κεφαλαιοκρατών), δηλ. η αύξηση (μείωση) του πραγματικού μισθού ανά μονάδα απασχολούμενης εργασίας, οδηγεί σε μείωση (αύξηση) των κερδών, του ποσοστού κέρδους και της παραγωγής εμπορευμάτων πολυτελείας και σε αύξηση (μείωση) της παραγωγής μισθιακών εμπορευμάτων, ενώ έχει αμφιλεγόμενα αποτελέσματα στην ακαθάριστη παραγωγή των μέσων παραγωγής, υπό την εξής έννοια: εάν ο τομέας παραγωγής μισθιακών εμπορευμάτων είναι εντάσεως εργασίας (εντάσεως κεφαλαίου) σε σχέση με τον τομέα παραγωγής των εμπορευμάτων πολυτελείας, τότε οδηγεί σε μείωση (αύξηση) της ακαθάριστης παραγωγής των μέσων παραγωγής. Δεν οδηγεί, όμως, σε μεγέθυνση και, άρα, ούτε σε αύξηση της απασχόλησης του εργατικού δυναμικού.[5]

3. Συμπερασματικές παρατηρήσεις

Στον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής, όπου ο κοινωνικός καταμερισμός-συνδυασμός της εργασίας διαμεσολαβείται από την αγορά και το εγχείρημα μεγιστοποίησης του προσδοκώμενου ατομικού ποσοστού κέρδους, τίποτε δεν εγγυάται a priori ότι το παραγόμενο κοινωνικό προϊόν θα έχει εκείνη τη σύνθεση, η οποία απαιτείται για τη διευρυμένη αναπαραγωγή του συστήματος. Έπεται, λοιπόν, ότι δεν υπάρχει επιστημονική βάση για την υποστήριξη των απόψεων τόσο της σοσιαλδημοκρατίας όσο και της αριστεράς. Έπεται, επίσης, ότι οι τόσο προσφιλείς στην αριστερή φιλολογία προτάσεις: «στην ελληνική οικονομία τα κέρδη είναι τόσα δισεκατομμύρια ευρώ» ή «τα κέρδη αυξήθηκαν κατά τόσο τοις εκατό» ή, τέλος, «η ελληνική οικονομία κατέχει την τάδε θέση στον κατάλογο των πιο πλούσιων οικονομιών», δεν δηλώνουν απολύτως τίποτε για τις αναπτυξιακές δυνατότητες της οικονομίας, το «ειδικό βάρος» της στη διεθνή αγορά ή τα περιθώρια μίας αναπτυξιακής αναδιανεμητικής πολιτικής, στο βαθμό που δεν έχει πρώτα διερευνηθεί η υλική υπόσταση αυτών των κερδών, δηλ. η σύνθεση του υπερπροϊόντος. (Για μία αξιοσημείωτη όψη της «εντός ΟΝΕ» ελληνικής οικονομίας, βλ. το Παράρτημα 2 του παρόντος).

Τελικά, θα πρέπει να αναφερθεί, για λόγους πληρότητας ή/και πλουραλισμού, και η άποψη του ιδίου του Marx, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι δεν δήλωνε αριστερός (αλλά ούτε καν μαρξιστής) [6]: «[Η] εργατική τάξη δεν θα πρέπει να υπερβάλλει την τελική αποτελεσματικότητα των καθημερινών αυτών αγώνων [των οργανωμένων αγώνων της για τη μη μείωση των μισθών – Θ. Μ.]. […] Δεν θα πρέπει λοιπόν να κατατρίβεται αποκλειστικά σ’ αυτόν τον αναπόφευκτο μικροπόλεμο, που ξεπηδά διαρκώς από τους ατέλειωτους σφετερισμούς του κεφαλαίου ή τις διακυμάνσεις στην αγορά. […] Αντί για το συντηρητικό σύνθημα: «Ένα δίκαιο μεροκάματο για μία δίκαιη εργάσιμη μέρα», θα πρέπει να γράψει στη σημαία της το επαναστατικό σύνθημα: «Κατάργηση του συστήματος της μισθωτής εργασίας».» (Μαρξ, 1889, σελ. 530). Πρόκειται για άποψη η οποία, καίτοι βρίσκεται πέραν των ορίων της επιστήμης της πολιτικής οικονομίας, διότι διατυπώνεται σε όρους ταξικού συμφέροντος, δεν αγνοεί τις αρχές και τα θεωρήματα αυτής της επιστήμης. 

Σημειώσεις

[1]. Η εν λόγω θεωρία προϋποθέτει τη σύλληψη των μέσων παραγωγής ως αναπαραγομένων εισροών του συστήματος ή, ισοδυνάμως, της παραγωγής ως κυκλικής ροής (βλ. Sraffa, 1960, Appendix D, §§1 και 3). Για αυτό ακριβώς δεν υφίσταται σε νεοκλασική, «Αυστριακή» ή κεϋνσιανή εκδοχή, αλλά μόνον στις ακόλουθες δύο: μαρξιστική και σραφφαϊανή, όπου η πρώτη είναι, όπως δύναται να αποδειχθεί, ειδική περίπτωση της δεύτερης στο αναλυτικό επίπεδο, δεδομένου ότι υφίστανται προτάσεις της δεύτερης, οι οποίες είναι αδύνατον να ελεγχθούν στο πλαίσιο της πρώτης, ενώ όλες οι προτάσεις της πρώτης μπορούν να ελεγχθούν στο πλαίσιο της δεύτερης (και αποδεικνύονται άλλες αληθείς και άλλες ψευδείς). Η μαρξιστική εκδοχή συγκροτήθηκε στο Μαρξ ([1885] 1978) και αναπτύχθηκε περαιτέρω με τα ιδιοφυή υποδείγματα του Λένιν ([1893] 1986) και του Fel’dman (1928). Το τελευταίο συγκροτήθηκε στο πλαίσιο των συζητήσεων γύρω από την κατάστρωση του 1ου πενταετούς προγράμματος ανάπτυξης (1928-1932) της σοβιετικής οικονομίας, ενώ τρεις δεκαετίες αργότερα, ο λαμπρός στατιστικός Prasanta Chandra Mahalanobis (1953, 1955) συγκρότησε, χωρίς καμία γνώση της συμβολής του Fel’dman,  το ίδιο, στην ουσία, υπόδειγμα, το οποίο και αποτέλεσε τη βάση του 2ου προγράμματος (1955-1960) ανάπτυξης της ινδικής οικονομίας. Πάντως, στο εσωτερικό της αριστεράς, δημοφιλής είναι η περί «τρίτων προσώπων» απόπειρα ανάλυσης της Rosa Luxembourg, η οποία βασίζεται, εξόφθαλμα, σε παρανοήσεις, καθώς και ορισμένες άλλες απόπειρες, του ιδίου βεληνεκούς. Για τη σύγχρονη μορφή της μαρξιστικής εκδοχής, βλ. κυρίως Lange ([1959] 1979, κεφ. 3), Harris (1972), Anchishkin ([1973] 1977, 1980), Morishima (1974), Fujimori (1982), Okishio (1988) και Σταμάτης (1990, 1999), ενώ ειδικά για τη γενίκευση του υποδείγματος του Λένιν, βλ. Voronin (1989).  Η σραφφαϊανή εκδοχή συγκροτήθηκε στα Sraffa (1960), Parrinello (1970) και Spaventa (1970). Για αναλυτικές αναπτύξεις της, βλ. κυρίως Pasinetti ([1977] 1991), Steedman (1977, 1979a, b) και Kurz and Salvadori (1995), ενώ για συνθετικές εκθέσεις των δύο εκδοχών, βλ. Abraham-Frois et Berrebi (1976) και Abraham-Frois (1991, pp. 375-503).

[2]. Αυτή η υπόθεση περί του χρόνου καταβολής των μισθών βρίσκεται σε συμφωνία με τις αναλύσεις του Marx. Ωστόσο, όπως έχει αποδειχθεί από τον Steedman (1977, pp. 103-105), η ακριβώς αντίθετη υπόθεση (ex post καταβολή) συνιστά καλύτερη προσέγγιση της πραγματικότητας, από ποσοτική άποψη, γεγονός που δεν έχει, όμως, επιπτώσεις στην παρούσα συζήτηση. 

[3]. Αποδεικνύεται ότι, όταν υπάρχει υποαπασχόληση του επενδεδυμένου κεφαλαίου, η αύξηση των μισθών δεν οδηγεί κατανάγκην σε αύξηση του ποσοστού κέρδους, του ρυθμού μεγέθυνσης και της απασχόλησης (όταν απασχολείται πλήρως το κεφάλαιο, οδηγεί κατανάγκην σε μείωση των προαναφερθέντων μεγεθών). Αναλυτικά, βλ. Bhaduri and Marglin (1990) και Kurz (1990), για μονοτομεακά συστήματα, και Mariolis (2006, 2007) και Μαριόλης (2011), για την πιο ρεαλιστική περίπτωση των πολυτομεακών συστημάτων.

[4]. Η πρωτοπόρα, για την εποχή της, διερεύνηση που αναπτύσσεται στο Μαρξ (1889) είναι συναφής με το ακόλουθο σημείο (ii), καίτοι ελεγχόμενη ή, ακόμα, εσφαλμένη, σε αρκετές περιπτώσεις, κυρίως επειδή οι τιμές των εμπορευμάτων θεωρούνται, εκεί, ανάλογες των εργασιακών αξιών τους. 

[5]. Είχα την ευκαιρία να επισημάνω εγκαίρως αυτά τα ζητήματα, σε μία σειρά άρθρων, τα οποία δημοσιεύτηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1990 (βλ. Μαριόλης, 1997α, β, 1999). Παρά τη νεοφιλελεύθερη και κεντροαριστερή ευφορία που επικρατούσε τότε, ενόψει (και) της εισόδου της χώρας στην ΟΝΕ, υποστήριξα ότι οι προοπτικές ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας είναι εξαιρετικά περιορισμένες και ότι η ανεργία δεν πρόκειται να μειωθεί. Έτσι, στο πλαίσιο της οριζόμενης από την έναρξη (13/5/1997) του λεγομένου «Κοινωνικού Διαλόγου» συγκυρία, σημείωσα ότι «οι εργαζόμενοι κάθε άλλο παρά θα πρέπει να εναποθέτουν τις ελπίδες τους στην αυθόρμητη πορεία των γεγονότων, πορεία την οποία επιχειρούν να νομιμοποιήσουν οι συζητήσεις περί «παγκοσμιοποίησης» και «αυτοματοποίησης».» (Μαριόλης, 1999, σελ. 160).

[6]. Ο F. Engels, σε μία επιστολή του (2-3 Νοεμβρίου 1882) προς τον Ε. Bernstein, γράφει: «[W]hat is known as ‘Marxism’ in France is, indeed, an altogether peculiar product – so much so that Marx once said to Lafargue: ‘Ce quil y a de certain cest que moi, je ne suis pas Marxiste.’ [If anything is certain, it is that I myself am not a Marxist]».

Παράρτημα 1: Ένα απλό υπόδειγμα τριών τομέων

Θεωρούμε ένα κλειστό κεφαλαιοκρατικό σύστημα απλής παραγωγής (single production) και σταθερών αποδόσεων κλίμακας, με ομοιογενή εργασία και χωρίς πάγιο κεφάλαιο, τύπου Sraffa (1960, Part 1), το οποίο παράγει τρία εμπορεύματα: Το εμπόρευμα 1 είναι ένα μέσο παραγωγής, το οποίο εισέρχεται στην ίδια του την παραγωγή καθώς και στην παραγωγή των υπολοίπων δύο εμπορευμάτων. Το καταναλωτικό εμπόρευμα 2 καταναλώνεται από μισθωτούς και κεφαλαιοκράτες (μισθιακό εμπόρευμα). Τέλος, το καταναλωτικό εμπόρευμα 3 καταναλώνεται μόνον από κεφαλαιοκράτες (εμπόρευμα πολυτελείας). Με aij συμβολίζουμε τις μονάδες του εμπορεύματος i που απαιτούνται για την παραγωγή 1 μονάδας του εμπορεύματος j (i, j = 1, 2, 3), ως ακαθάριστο προϊόν. Με Lj συμβολίζουμε τις μονάδες άμεσης («ζωντανής» – Marx) εργασίας που απαιτούνται για την παραγωγή 1 μονάδας του εμπορεύματος j, ως ακαθάριστο προϊόν. Με pj συμβολίζουμε την τιμή 1 μονάδας του εμπορεύματος j, με r συμβολίζουμε το διατομεακά ενιαίο ποσοστό κέρδους, με m τον χρηματικό μισθό ανά μονάδα απασχολούμενης εργασίας («χρηματικό ωρομίσθιο») και με w το ύψος του πραγματικού μισθού ανά μονάδα απασχολούμενης εργασίας («ύψος πραγματικού ωρομισθίου»). Συνεπώς, θέτοντας, σε συμφωνία με τους Ricardo και Marx, την τιμή του εμπορεύματος πολυτελείας ίση με 1 νομισματική μονάδα («μέτρο μέτρησης των τιμών ή numéraire»), τα χρηματικά μεγέθη του συστήματος προσδιορίζονται από το ακόλουθο σύστημα εξισώσεων:

                                      p1 = (1 + r) (p1 a11 + m L1)                                                       (1)

                                      p2 = (1 + r) (p1 a12 + m L2)                                                       (2)

                                      p3 = (1 + r) (p1 a13 + m L3)                                                       (3)

                                      m = p2 w                                                                                  (4)

p3 = 1                                                                                       (5)

Για παράδειγμα, εάν a11 = 0.5, a12 = 2, a13 = 4, L1 = L2 = L3 = 1, w = 0.1 (αριθμητικές τιμές που θα διατηρήσουμε για τη συνέχεια, εκτός εάν ειπωθεί το αντίθετο), τότε από την επίλυση του συστήματος λαμβάνουμε (με προσέγγιση τριών δεκαδικών ψηφίων): r = 0.266, p1 = 0.184, p2 = 0.534, m = 0.053. Όπως εύκολα διαπιστώνεται, η αντικατάσταση της εξίσωσης (5) από την εξίσωση p1 φ + p2 χ + p3 ψ = ω, όπου τα (φ, χ, ψ) r 0 και ω > 0 είναι αυθαίρετα επιλεγμένες σταθερές, δηλ. η μεταβολή του numéraire, οδηγεί σε μεταβολή των pj, αλλά δεν επηρεάζει ούτε το r ούτε τους λόγους των τιμιακών μεγεθών του συστήματος, p1 / p3, p2 / p3, m/ p3:δεν έχει, επομένως, παρά νομιναλιστικές επιπτώσεις, ισοδύναμες με αυτές μίας μεταβολής των φυσικών μονάδων μέτρησης των εμπορευμάτων.

Συμπεραίνεται, λοιπόν, ότι η ύπαρξη ή όχι θετικού ποσοστού κέρδους (και, άρα, θετικών κερδών) εξαρτάται μόνον από (i) τις τεχνικές συνθήκες παραγωγής των τομέων 1 και 2 (δηλ. των «αναπαραγωγικών τομέων», θα έλεγε ο Marx), και (ii) το ύψος του πραγματικού ωρομισθίου (κατά την επίλυση του συστήματος ως προς r και p1 / p2 εμπλέκονται μόνον οι εξισώσεις (1), (2) και (4)): Εάν, για παράδειγμα, συντελεστεί τεχνολογική πρόοδος στον τομέα 3 και μειωθεί, έτσι, το a13 σε 3, τότε το ποσοστό κέρδους και το p1 / p2 δεν θα μεταβληθούν, αλλά μόνον τα εμπορεύματα 1 και 2 θα γίνουν πιο ακριβά σε σχέση με το εμπόρευμα 3, ήτοι  p1 = 0.240, p2 = 0.696 (και, άρα, το χρηματικό ωρομίσθιο θα αυξηθεί σε 0.070). Αντιθέτως, εάν μόνον το πραγματικό ωρομίσθιο αυξηθεί σε 0.2, τότε το p1 / p2 θα μεταβληθεί, το ποσοστό κέρδους θα μηδενισθεί και, συνεπώς, τα κέρδη κάθε τομέα θα είναι ίσα με το μηδέν (τα χρηματικά μεγέθη θα μεταβληθούν ως εξής: p1 = 0.222, p2 = 0.555, m = 0.111).

Τώρα, ας εξετάσουμε το σύστημα από την πλευρά των υλικών μεγεθών του: εάν συμβολίσουμε με Xi το ακαθάριστο προϊόν σε εμπόρευμα i, με g τον ενιαίο, ανά εμπόρευμα, ποσοστιαίο ρυθμό επισώρευσης του κεφαλαίου, με cτο ύψος της κατανάλωσης των κεφαλαιοκρατών ανά μονάδα απασχολούμενης εργασίας, και υποθέσουμε ότι απασχολείται 1 μονάδα εργασίας στο σύστημα και ότι οι κεφαλαιοκράτες καταναλώνουν τα εμπορεύματα 2 και 3 σε αναλογία 1 : 1, τότε μπορούμε να γράψουμε:

L = L1 X1 + L2 X2 + L3 X3 = 1                                                  (6)

X1 = (1 + g) (a11 X1 + a12 X2 + a13 X3)                                       (7)

X2 = (1 + g) (w L) + c L                                                           (8)

X3 = c L                                                                                   (9)

Η εξίσωση (6) δηλώνει ότι η συνολική ποσότητα εργασίας, L, που απασχολεί το σύστημα, ισούται με 1. Η εξίσωση (7) δηλώνει ότι το ακαθάριστο προϊόν σε εμπόρευμα 1 χρησιμοποιείται για την αντικατάσταση των φθαρέντων μέσων παραγωγής, a11 X1 + a12 X2 + a13 X3, και για την επισώρευση μέσων παραγωγής (ή, αλλιώς, «σταθερού κεφαλαίου»), g (a11 X1 + a12 X2 + a13 X3). Η εξίσωση (8) δηλώνει ότι το ακαθάριστο προϊόν σε εμπόρευμα 2 χρησιμοποιείται για τις καταναλωτικές ανάγκες μισθωτών, w L, και κεφαλαιοκρατών, c L, καθώς επίσης για την επισώρευση  μισθιακών εμπορευμάτων (ή, αλλιώς, «μεταβλητού κεφαλαίου»), g w L. Τέλος, η εξίσωση (9) δηλώνει ότι το ακαθάριστο προϊόν σε εμπόρευμα 3 χρησιμοποιείται για τις καταναλωτικές ανάγκες των κεφαλαιοκρατών. Αντικαθιστώντας τις αριθμητικές τιμές του παραδείγματός μας σε αυτές τις εξισώσεις και θέτοντας c = 1 / 28, προκύπτουν: g = 0, X1 = 58 / 70, X2 = 19 / 140 και X3 = 1 / 28 (για την ακρίβεια, ενέχεται άλλη μία λύση, με X2 < 0, η οποία απορρίπτεται ως μη οικονομικά σημαντική, και θα αγνοούμε, εφεξής, κάθε λύση αυτού του είδους). Άρα:

(i). Το καθαρό προϊόν του συστήματος συνίσταται σε: 0 μονάδες του εμπορεύματος 1, ήτοι

X1 – (a11X1 + a12 X2 + a13 X3) = 0,

19 / 140 μονάδες του εμπορεύματος 2, και 1 / 28 μονάδες του εμπορεύματος 3.

(ii). To υπερπροϊόν του συστήματος συνίσταται σε: 0 μονάδες του εμπορεύματος 1, 1 / 28 μονάδες του εμπορεύματος 2, και X3 = 1 / 28 μονάδες του εμπορεύματος 3. Επομένως, τα κέρδη του συστήματος (δηλ. η τιμή του υπερπροϊόντος του) ισούνται με:                                      p1 0 + p2 (1 / 28) + p3 (1 / 28) = 0.055

και είναι, προφανώς, ίσα με τη χρηματική αξία της κατανάλωσης των κεφαλαιοκρατών.

(iii). Καίτοι υπάρχουν θετικά κέρδη, το σύστημα δεν δύναται να μεγεθυνθεί, ακριβώς επειδή το σύνολο του υπερπροϊόντος έχει λάβει τη μορφή μέσων κατανάλωσης.

Για κάθε τιμή του c που είναι μικρότερη από 1 / 28, το υπερπροϊόν περιλαμβάνει θετική ποσότητα του μέσου παραγωγής και, συνεπώς, το σύστημα μεγεθύνεται. Για παράδειγμα, για c = 1 / 35, προκύπτουν X1 = 0.838, X2 = 0.133, X3 = 1 / 35. Συνεπώς, το υπερπροϊόν περιλαμβάνει 0.039 μονάδες του μέσου παραγωγής και, άρα, το σύστημα μεγεθύνεται με ποσοστιαίο ρυθμό (βλ. εξίσωση (7)): g = 0.039 / 0.799 = 4.8%.

Αντιθέτως, για κάθε τιμή του c που είναι μεγαλύτερη από 1 / 28, το υπερπροϊόν περιλαμβάνει αρνητική ποσότητα του μέσου παραγωγής και, συνεπώς, το σύστημα συρρικνώνεται (φθίνουσα αναπαραγωγή). Για παράδειγμα, για c = 1 / 25, προκύπτουν X1 = 0.823, X2 = 0.137, X3 = 1 / 25. Συνεπώς, το υπερπροϊόν περιλαμβάνει 0.023 μονάδες του μέσου παραγωγής, 0.037 μονάδες του μισθιακού εμπορεύματος και 1 / 25 μονάδες του εμπορεύματος πολυτελείας, και, άρα, το σύστημα συρρικνώνεται με ποσοστιαίο ρυθμό (βλ. εξίσωση (7)): g = 0.023 / 0.846 = 2.7%, ενώ τα κέρδη του είναι, προφανώς, θετικά και ίσα με

p1 (0.023) + p2 (0.037) + p3 (1 / 25) = 0.056

Σε μία τέτοια περίπτωση, δηλ. όταν το υπερπροϊόν περιλαμβάνει αρνητική ποσότητα του μέσου παραγωγής, το σύστημα δύναται να μεγεθυνθεί μόνον εάν μετατραπεί σε ανοικτό και, ειδικότερα, εισάγει πάνω από 0.023 μονάδες του μέσου παραγωγής εξάγοντας τμήμα των 0.037 μονάδων του εμπορεύματος 2 ή/και τμήμα των 1 / 25 μονάδων του εμπορεύματος 3 (βλ. και το Παράρτημα 2 του παρόντος).

Επιστρέφοντας, τώρα, στην περίπτωση της κλειστής οικονομίας, σημειώνεται ότι, εάν το ύψος του πραγματικού ωρομισθίου, w,  θεωρηθεί παράμετρος, τότε η τιμή του c, για την οποία το σύστημα παραμένει σε κατάσταση στασιμότητας (g = 0), και οι αντίστοιχες τιμές των Xi δίνονται από τις ακόλουθες γραμμικές σχέσεις (χάριν συντομίας δεν θα εκθέσω την απόδειξη):

c = X3 = (1 / 14) (1 – 5 w)

X1 = (4 / 14) (3 – w)

X2 = (1 / 14) (1 + 9 w)

Σε πιο γενικούς όρους, δηλ. ανεξαρτήτως των αριθμητικών τιμών των aij  και Lj, αποδεικνύεται ότι, όταν g = 0, τα συνολικά κέρδη και τα r, c είναι γνησίως φθίνουσες συναρτήσεις του w, το X2 είναι γνησίως αύξουσα συνάρτηση του w, ενώ το X1 είναι γνησίως φθίνουσα (αύξουσα) συνάρτηση του w όταν, και μόνον όταν, το κλάσμα a13 / L3 είναι μεγαλύτερο (μικρότερο) από το κλάσμα a12 / L2 και, συνεπώς, ο τομέας 3 είναι εντάσεως κεφαλαίου (εντάσεως εργασίας) σε σχέση με τον τομέα 2.

Τέλος, δεν απαιτείται να υπογραμμισθεί ότι, σε ό,τι προηγήθηκε, υποτέθηκε, προς όφελος των κρινόμενων απόψεων, η ύπαρξη (i) ισορροπίας προσφοράς-ζητήσεως σε όλες τις αγορές («απρόσκοπτη αναπαραγωγή» – Marx), και (ii) ενιαίου ποσοστιαίου ρυθμού μεγέθυνσης των τομέων, ενώ τίποτε δεν την διασφαλίζει a priori στo πλαίσιο του κεφαλαιοκρατικού συστήματος: η ανισορροπία και η ανισομετρία συνιστούν, όπως μπορεί να αποδειχθεί λογικά και εμπειρικά, τον κανόνα παρά την εξαίρεση.

Παράρτημα 2: Μία αξιοσημείωτη όψη της «εντός ΟΝΕ» ελληνικής οικονομίας

Η ελληνική αριστερά δεν έχει διερευνήσει (από ό,τι γνωρίζω) το ακόλουθο ερώτημα: σε ποιο βαθμό η παραγωγή του τομέα παραγωγής μέσων παραγωγής της ελληνικής οικονομίας επαρκεί για τη μεγέθυνση του συστήματος; Το ερώτημα τέθηκε στη διδακτορική διατριβή του Χαράλαμπου Οικονομίδη (1991) και η εμπειρική έρευνά του, βάσει της ανάλυσης εισροών-εκροών, κατέληξε σε ορισμένα αποκαλυπτικά συμπεράσματα: Η παραγωγή του εγχώριου τομέα παραγωγής προϊόντων παγίου κεφαλαίου δεν επαρκεί για να καλύψει ούτε καν τις συνολικές αποσβέσεις παγίου κεφαλαίου της οικονομίας. Επίσης, ο γερμανικός (της πρώην Ο. Δ. Γερμανίας) τομέας παραγωγής προϊόντων παγίου κεφαλαίου (εκτός από τον κλάδο «Κατασκευές») είναι 12.5 φορές μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο ελληνικό. Τέλος, το εγχωρίως παραγόμενο μέρος του μηχανολογικού εξοπλισμού της Ελλάδας είναι της τάξης του 15%, ενώ της Γερμανίας είναι πάνω από το 80%. Και όλα αυτά, ας μην υποτιμηθεί, αναφέρονται στη δεκαετία του 1980 (δηλ. βάσει των πιο πρόσφατων στατιστικών στοιχείων για την περίοδο που εκπονήθηκε η εν λόγω διατριβή).

Βέβαια, μία ανοικτή οικονομία δεν είναι αναγκασμένη να παράγει η ίδια τα απαιτούμενα για τη αναπαραγωγή της μέσα παραγωγής, αλλά μπορεί να τα προμηθεύεται από τη διεθνή αγορά, και αυτό πράγματι έκανε και κάνει η ελληνική οικονομία. Ακόμα, όμως, και εάν αντιπαρέλθουμε το ζήτημα ότι η ύπαρξη ανεπτυγμένου τομέα παραγωγής μέσων παραγωγής (ο οποίος χαρακτηρίζεται, γενικά, από ταχεία τεχνολογική πρόοδο, οικονομίες κλίμακας, παραγωγή διαχεόμενης, στους υπόλοιπους τομείς, τεχνολογικής γνώσης, υψηλή εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης και υψηλές διατομεακές διασυνδέσεις) έχει θετικές επιπτώσεις στο σύνολο της εγχώριας παραγωγής, παραμένει το ζήτημα του βαθμού κάλυψης των εισαγωγών από τις εξαγωγές (αν και στην πραγματικότητα αυτά τα δύο ζητήματα συνδέονται, βλ. π.χ. Ros, 1990, και Thirlwall, 2001, κεφ. 17, μπορούν καταρχάς να διαχωριστούν, από αναλυτική άποψη). Σύμφωνα με την πρόσφατη μελέτη του Αθανάσογλου (2010), η οποία αφορά στην περίοδο 1962-2007, ορισμένα σημαντικά χαρακτηριστικά του εξωτερικού τομέα της ελληνικής οικονομίας είναι τα εξής:

(i). Οι εγχώριες επενδύσεις σε μηχανήματα και εξοπλισμό βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στις εισαγωγές των προϊόντων αυτών, οι οποίες αποτελούν σημαντικό ποσοστό των συνολικών εισαγωγών. Επιπλέον, η εγχώρια παραγωγή ετοίμων αγαθών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ενδιάμεσων προϊόντων και πρώτων υλών.

(ii). Το υψηλό εισαγωγικό περιεχόμενο των εξαγόμενων προϊόντων συνεπάγεται την αλληλεξάρτηση εισαγωγών και εξαγωγών και τη μονιμότητα του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου. Αυτό συμβαίνει επειδή η προστιθέμενη αξία των εξαγωγών δεν επαρκεί για να καλύψει σημαντικό μέρος του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου.

(iii). Η τεχνολογική αναβάθμιση της εγχώριας παραγωγής εξαρτάται από τη μεταφορά της τεχνολογίας μέσω των εισαγωγών.

(iv). H ενίσχυση της ζήτησης και του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης, καθώς επίσης ο τεχνολογικός εκσυγχρονισμός της εγχώριας παραγωγής, προκαλούν αύξηση των εισαγωγών και διεύρυνση του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου.

(v). H διείσδυση των εισαγωγών στην εγχώρια αγορά μεταποιημένων προϊόντων αυξάνεται με υψηλό ρυθμό την τελευταία δεκαετία, με συνέπεια την εκτόπιση των εγχώριων βιομηχανικών προϊόντων.

(vi). H εγχώρια ανταγωνιστικότητα, μετρούμενη από το λόγο των τιμών των εισαγομένων (χωρίς καύσιμα) προς τις τιμές των εγχωρίως παραγόμενων αγαθών (χωρίς καύσιμα), παρουσιάζει, από το 1988 και έπειτα, μόνιμη χειροτέρευση, η οποία εντείνεται κατά την περίοδο μετά την ένταξη της χώρας στη Ζώνη του Ευρώ (ΖΕ).

Ως γνωστόν, για κάθε ανοικτή οικονομία ισχύουν οι ακόλουθες ταυτότητες:

Υnndi = (C+ G) + Sn                                                                                        (Ι)

Sn = In + CA                                                                            (II)

Pg = [(C + G) – W] + In + CAg.-s.                                                         (III)

ή, λύνοντας τη σχέση (ΙΙ) ως προς In, αντικαθιστώντας στη σχέση (ΙΙΙ) και λαμβάνοντας υπόψη ότι  CA = CAg.-s. + CAi.-c.t.,

Pg + CAi.-c.t. = [(C + G) – W] + Sn = ΥnndiW                             (IV)

όπου το Υnndi συμβολίζει το καθαρό εθνικό διαθέσιμο εισόδημα, το C την τελική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών, το G την τελική καταναλωτική δαπάνη της Γενικής Κυβέρνησης και των «Μη Κερδοσκοπικών Ιδρυμάτων που Εξυπηρετούν Νοικοκυριά» (άρα, C+ G είναι η συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη), το Sn τη συνολική καθαρή αποταμίευση, το In τη συνολική καθαρή επένδυση, το CA το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το Pg τα ακαθάριστα κέρδη (δηλ., καθαρά κέρδη συν φόροι επί της παραγωγής και των εισαγωγών μείον επιδοτήσεις), μέγεθος που συνιστά τη χρηματική έκφραση του υπερπροϊόντος, το W τους συνολικούς μισθούς (ιδιωτικού και δημοσίου τομέα), το CAg.-s. το ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών, και το CAi.-c.t. το ισοζύγιο εισοδημάτων και τρεχουσών (μη κεφαλαιακών) μεταβιβάσεων. Τέλος, το Pg + W  ισούται με το καθαρό εγχώριο προϊόν, και, υπό την υπόθεση ότι η αποταμίευση από μισθούς είναι μηδενική, το CW ισούται με την εκτός των μισθών τελική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών.

Η ελληνική οικονομία δεν είναι, φυσικά, η μοναδική στον κόσμο ή στην ΖΕ, η οποία εμφανίζει μόνιμα ελλειμματικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Είναι, όμως, η μοναδική στη ΖΕ, η οποία εμφανίζει αρνητική καθαρή αποταμίευση κατά μήκος όλης της δεκαετίας του 2000, με εξαίρεση το έτος 2001, όπου η καθαρή αποταμίευση είναι «ελάχιστα» θετική, ήτοι ίση με 293 εκατ. ευρώ (ή 1.8% των καθαρών επενδύσεων): Βλέπε τον Πίνακα 1, όπου εμφανίζονται όλα τα μεγέθη των σχέσεων (Ι) έως και (ΙV), καθώς επίσης, πρώτον, η λεγόμενη «καθαρή λήψη δανείων», NB (η οποία ορίζεται ως το άθροισμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και του ισοζυγίου κεφαλαιακών μεταβιβάσεων, και καλύπτεται με τις καθαρές εισροές χρηματικών κεφαλαίων του ισοζυγίου χρηματοοικονομικών συναλλαγών), δεύτερον, τα καθαρά κέρδη, Pn, τρίτον, η εκτός των μισθών τελική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών ως ποσοστό των καθαρών κερδών, και, τέταρτον, η εκτός των μισθών συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη ως ποσοστό των ακαθάριστων κερδών. Αν και τα στοιχεία δεν είναι απολύτως συγκρίσιμα, κυρίως λόγω της νεότερης πρακτικής διάσπασης των μεταβιβάσεων σε τρέχουσες και κεφαλαιακές, σημειώνεται ότι, από το 1960 έως και το 1999, η καθαρή αποταμίευση της ελληνικής οικονομίας ήταν πάντοτε θετική. Επίσης, οι άλλες χώρες της ΖΕ, οι οποίες έχουν εμφανίσει, κατά την περίοδο 2000-2010, αρνητική καθαρή αποταμίευση είναι οι εξής (σύμφωνα με στοιχεία της AMECO): Ιταλία (δύο έτη, και τα δύο μετά το 2008), Κύπρος (τρία έτη, όλα μετά το 2007), Μάλτα (7 έτη, δύο εκ των οποίων μετά το 2008), Πορτογαλία (7 έτη, ήτοι κατά την περίοδο 2004-2010) και Σλοβακία (2 έτη, ένα εκ των οποίων μετά το 2008).

Η ύπαρξη αρνητικής καθαρής αποταμίευσης σημαίνει ότι η συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη υπερβαίνει το καθαρό εθνικό διαθέσιμο εισόδημα (βλ. σχέση (Ι)), και, ταυτοχρόνως, ότι η εκτός των μισθών συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη υπερβαίνει το άθροισμα των ακαθάριστων κερδών και του ισοζυγίου εισοδημάτων και τρεχουσών μεταβιβάσεων (βλ. σχέση (IV)).  Περαιτέρω, όταν η συνολική καθαρή επένδυση είναι θετική (όπως στην περίπτωση της ελληνικής οικονομίας, με την εξαίρεση του έτους 2010), σημαίνει ότι το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών δεν είναι μόνον ελλειμματικό, αλλά και το έλλειμμά υπερβαίνει τη συνολική καθαρή επένδυση (βλ. σχέση (ΙΙ)). Τέλος, διαπιστώνεται ότι, στην περίπτωση της ελληνικής οικονομίας, η εκτός των μισθών συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη υπερβαίνει συστηματικά (δηλ. με την εξαίρεση του έτους 2004) τα ακαθάριστα κέρδη (βλ. σχέση (ΙΙΙ)). Με μία λέξη, δηλαδή, όλα αυτά δηλώνουν ότι, εάν η οικονομία ήταν κλειστή (CAg.-s = CAi.-c.t. = 0), τότε ceteris paribus η συνολική καθαρή επένδυση θα ήταν αρνητική και, συνεπώς, η οικονομία θα βρισκόταν, συστηματικά, σε καθεστώς φθίνουσας αναπαραγωγής.

Πίνακας 1. Ορισμένα βασικά μακροοικονομικά μεγέθη της ελληνικής οικονομίας, 2000-2010 (τρέχουσες τιμές, σε δισ. ευρώ)

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

Υnndi

122.7

132.0

140.1

150.9

161.7

167.6

181.2

191.7

199.4

194.1

184.1

C

97.4

104.5

112.4

120.0

128.3

138.8

150.2

159.8

171.2

169.2

169.2

G

25.5

27.2

30.5

31.4

33.9

35.2

40.3

44.8

47.5

53.2

46.9

Sn

-0.2

0.3

-2.8

-0.5

-0.5

-6.4

-9.3

-12.9

-19.3

-28.3

-32.0

In

16.2

17.0

17.0

20.7

18.9

14.5

17.5

22.5

19.4

4.5

-4.9

CA

-16.4

-16.7

-19.8

-21.2

-19.4

-20.9

-26.8

-35.4

-38.7

-32.8

-27.1

CAg.-s.

-18.4

-19.3

-21.2

-21.1

-18.6

-17.6

-22.3

-27.1

-30.4

-25.2

-19.5

CAi.-c.t.

2.0

2.6

1.4

-0.1

-0.8

-3.3

-4.5

-8.3

-8.3

-7.6

-7.6

NB

-13.1

-14.9

-18.3

-18.5

-16.7

-18.3

-22.1

-30.3

-35.3

-30.3

-23.3

Pg

75.4

81.6

83.3

91.0

97.6

102.2

111.9

119.6

121.4

113.1

108.3

W

45.3

47.9

55.4

60.0

64.9

68.6

73.8

80.4

86.3

88.6

83.5

C – W

52.1

56.6

57.0

60.0

63.4

70.2

76.4

79.4

84.9

80.6

85.7

Pn

59.1

63.8

65.7

72.8

78.8

82.3

88.9

94.1

95.7

90.4

83.4

(C – W) / Pn (%)

88.2

88.7

86.8

82.4

80.5

85.3

85.9

84.4

88.7

89.2

102.8

[(C + G) – W ]  / Pg (%)

102.9

102.7

105.0

100.4

99.7

103.1

104.3

103.8

109.1

118.3

122.4

Πηγές: ΕΛ.ΣΤΑΤ. και επεξεργασία από τον συγγραφέα. Σημειώνεται ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι σχέσεις (I) – (IV) δεν πληρούνται επακριβώς λόγω αριθμητικών στρογγυλοποιήσεων.

Μπορούμε, επομένως, να συμπεράνουμε ότι, παρά τον υψηλό λόγο ακαθάριστων κερδών-συνολικών μισθών στην ελληνική οικονομία (όπως φαίνεται από τον Πίνακα 1, η μέση τιμή του ανέρχεται στο 149%, η οποία είναι αισθητά υψηλή για τη ΖΕ), «τα ακαθάριστα κέρδη του σήμερα είναι μάλλον η εκτός των μισθών κατανάλωση, παρά η καθαρή επένδυση, του αύριο». Έτσι, τα ισχύοντα επίπεδα κατανάλωσης και επένδυσης συντηρούνται μέσω της συστηματικής πώλησης περιουσιακών στοιχείων στον υπόλοιπο κόσμο: Η μέση τιμή του λόγου της «καθαρής λήψης δανείων» προς το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών ανέρχεται στο 87.3% (βλ. Πίνακα 1), ενώ η «Καθαρή Διεθνής Επενδυτική Θέση», η οποία εκφράζει τις καθαρές υποχρεώσεις των κατοίκων της χώρας έναντι των μη κατοίκων, όπως αυτές αποτιμώνται στην αγορά, παρουσιάζει έντονα ανοδική τάση και, συγκεκριμένα, ανέρχεται από το – 44.2 % του ΑΕΠ (2000) στο – 98.2% του ΑΕΠ (2010) (βλ. επίσης Λαπαβίτσας et al., 2010, κεφ. 2 και Παράρτημα Β, Οικονόμου et al., 2010, σελ. 437, και Τράπεζα της Ελλάδος, 2011, σελ. 118).

Βεβαίως, απαιτείται περαιτέρω έρευνα προκειμένου να προσδιοριστούν πλήρως οι – πιθανότατα μη ανεξάρτητοι μεταξύ τους – λόγοι, για τους οποίους η «εντός ΟΝΕ» ελληνική οικονομία εμφανίζει τα προαναφερθέντα γνωρίσματα, ενώ εκτιμώ ότι η αναδιατύπωση των σχέσεων (Ι) έως και (ΙV) σε όρους υλικών μεγεθών πρέπει να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης αυτής της έρευνας.

Αναφορές

Αθανάσογλου, Π. Π. (2010) Εισαγωγές: ο ρόλος της εμπορευματικής διάρθρωσης και της εγχώριας προσφοράς, στο: Γ. Οικονόμου, Ι. Σαμπεθάι, Ι. και Γ. Συμιγιάννης (επιμ.) (2010) Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών της Ελλάδος: Αιτίες Ανισορροπιών και Προτάσεις Πολιτικής, Αθήνα, Τράπεζα της Ελλάδος.

Abraham-Frois, G. et Berrebi E. (1976) Théorie de la Valeur, des Prix et de l’Accumulation, Paris, Économica.

Abraham-Frois, G (1991) Dynamique économique, Paris, Dalloz.

Anchishkin, A. ([1973] 1977) The Theory of Growth of a Socialist Economy,Moscow, Progress.

Anchishkin, Α. (ed.) (1980) National Economic Planning,Moscow, Progress.

Bhaduri, A. and Marglin, S. (1990) Unemployment and the real wage rate: the economic basis for contesting political ideologies, Cambridge Journal of Economics, 14, pp. 375-393.

Fel’dman, G. A. (1928) On the theory of growth rates of national income, in: N. Spulber (ed.) (1964) Foundations of Soviet Strategy for Economic Growth: Selected Soviet Essays, 1924-1930,Bloomington, Indiana University Press.

Fujimori, Y. (1982) Modern Analysis of Value Theory,Berlin, Springer-Verlag.

Harris, D. J. (1972) On Marx’s scheme of reproduction and accumulation, Journal of Political Economy, 80, pp. 505-522.

Kurz, H. D. (1990) Technical change, growth and distribution: a steady-state approach to «unsteady» growth, in: H. D. Kurz (1990) Capital, Distribution and Effective Demand. Studies in the «Classical» Approach to Economic Theory,Cambridge, Polity Press.

Kurz, H.  D. and Salvadori, N. (1995) Theory of Production. A Long-Period Analysis,Cambridge,CambridgeUniversity Press.

Lange, O. ([1959] 1979) Οικονομομετρία, Αθήνα, Νεφέλη.

Λαπαβίτσας, Κ. et al. (2010) Η Ευρωζώνη ανάμεσα στη Λιτότητα και την Αθέτηση Πληρωμών, Αθήνα, Λιβάνης.

Λένιν, Β. Ι. ([1893] 1986) Απ’ αφορμή το λεγόμενο πρόβλημα των αγορών, στο: Β. Ι. Λένιν (1986) Άπαντα, τ. 1, Αθήνα, Σύγχρονη Εποχή.

Μαριόλης, Θ. (1997α) Μείωση πραγματικών μισθών και ανεργία, Account, 24, σσ. 74-76.

Μαριόλης, Θ. (1997β) Φιλαλήθης έκθεση του ζητήματος της ανεργίας, εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 13/5/97, σελ. 21.

Μαριόλης, Θ. (1999) Σχετικά με το ζήτημα της ανεργίας, στο: Θ. Μαριόλης και Γ. Σταμάτης (1999) ΟΝΕ και Νεοφιλελεύθερη Πολιτική, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα.

Μαριόλης, Θ. (2011) Ερμηνείες των Οικονομικών Κρίσεων:  Ένα Μη Νεοκλασικό και Συστημικό Πλαίσιο Ανάλυσης, στο: Θ. Μαριόλης (2011) Ελλάδα, Ευρωπαϊκή Ένωση και Οικονομική Κρίση, Αθήνα, Matura.

Μαρξ, Κ. ([1885] 1978) Το Κεφάλαιο, τ. 2, Αθήνα, Σύγχρονη Εποχή.

Μαρξ, Κ. (1889) Μισθός, Τιμή και Κέρδος, στο: Κ. Μαρξ και Φ. Ένγκελς (χ.χ.) Διαλεχτά Έργα, τ. 1, Αθήνα.

Mahalanobis, P. C. (1953) Some observations on the process of growth of national income, Sankhya, 12, pp.  307-312.

Mahalanobis, P. C. (1955) The approach of operational research to planning in India, Sankhya, 16, pp.  3-130.

Mariolis, T. (2006) Distribution and growth in a multi-sector open economy with excess capacity, Economia Internazionale/International Economics, 59, pp. 51-61.

Mariolis, T. (2007) Distribution and growth in an economy with heterogeneous capital and excess capacity, Asian-African Journal of Economics and Econometrics, 7, pp. 365-375.

Morishima, M. (1974) Marx in the light of modern economic theory, Econometrica, 42, pp. 611-632.

Οικονομίδης, Χ. (1991) Η Δομή της Ελληνικής Βιομηχανίας και ο Τομέας Παραγωγής Προϊόντων Παγίου Κεφαλαίου, Διδακτορική Διατριβή, Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης, Πάντειο Πανεπιστήμιο (διευρυμένη εκδοχή: Οικονομίδης, Χ. (1996) Η Δομή της Ελληνικής Βιομηχανίας και ο Τομέας Παραγωγής Προϊόντων Παγίου Κεφαλαίου, Αθήνα, Gutenberg).

Οικονόμου, Γ., Σαμπεθάι, Ι. και Συμιγιάννης, Γ. (επιμ.) (2010) Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών της Ελλάδος: Αιτίες Ανισορροπιών και Προτάσεις Πολιτικής, Αθήνα, Τράπεζα της Ελλάδος.

Okishio, N. (1988) Marx’s reproduction scheme, in: M. Krüger and P. Flaschel (eds) (1993) Nobuo Okishio – Essays on Political Economy. Collected Papers, Frankfurt am Main, Peter Lang.

Parrinello, S. (1970) Introduzione ad una teoria neoricardiana del commercio internazionale, Studi Economici, 25, pp. 267-321.

Pasinetti, L. ([1977] 1991) Παραδόσεις Θεωρίας της Παραγωγής, Αθήνα, Κριτική.

Ros, J. (1990) Trade, growth and the pattern of specialization, in: K. Bharadwaj and B. Schefold (eds) Essays on Piero Sraffa: Critical Perspectives on the Revival of Classical Theory,London, Unwin Hyman.

Σταμάτης, Γ. (1990) Αναπαραγωγή, Εισοδηματικό Κύκλωμα και Εθνικοί Λογαριασμοί. Μία Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία, Αθήνα, Κριτική.

Σταμάτης, Γ. (1999) Μη αναπαραγωγικές δαπάνες, κρατικές δαπάνες, κοινωνική αναπαραγωγή και κερδοφορία του κεφαλαίου, στο: Θ. Μαριόλης και Γ. Σταμάτης (1999) ΟΝΕ και Νεοφιλελεύθερη Πολιτική, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα.

Spaventa, L. (1970) Rate of profit, rate of growth, and capital intensity in a simple production model, Oxford Economic Papers, 22, pp. 129-147.

Sraffa, P. (1960) Production of Commodities by Means of Commodities. Prelude to a Critique of Economic Theory,Cambridge, Cambridge University Press (ελληνική μετάφραση (1986): Θεσσαλονίκη, Σύγχρονα Θέματα).

Steedman, Ι. (1977) Marx after Sraffa,London, New Left Books.

Steedman, I. (1979a) Trade Amongst Growing Economies, Cambridge, Cambridge University Press (ελληνική μετάφραση (1993): Διεθνές Εμπόριο, Αθήνα, Κριτική).

Steedman, I. (ed.) (1979b) Fundamental Issues in Trade Theory,London, Macmillan.

Thirlwall, A. P. (2001) Μεγέθυνση και Ανάπτυξη, τόμος B, Αθήνα, Παπαζήσης.

Τράπεζα της Ελλάδος (2011) Έκθεση του Διοικητή για το έτος 2010, Αθήνα, Τράπεζα της Ελλάδος.

Valtukh, K. K. (1987) Marx’s Theory of Commodity and Surplus Value. Formalised Exposition,Moscow, Progress Publishers.

Voronin, A. Y. (1989) Analysis of the dynamics of expanded reproduction of intensive type using a two-commodity model, Journal of Mathematical Sciences, 45, pp. 1295-1302.

Advertisements
Σχόλια
  1. Ο/Η ΕΟΣ λέει:

    Ποιά είναι η επιστημονική μέθοδος που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας; Ο Κ.Π ισχυρίζεται: “χρησιμοποιεί την γενική (μαρξιστική και σραφφαϊανή) ανάλυση της διαδικασίας αναπαραγωγής του κεφαλαιοκρατικού συστήματος”

    Άρες μάρες κουταμάρες!

    Πρόκειται με μεγάλης ανοησίας διότι η σραφφαϊανή ανάλυση είναι μια αποριπτική κριτική του μαρξισμού από την μεριά των νεορικαρδιανών. Ο ίδιος ο Μαριόλης στο βιογραφικό του δηλώνει ότι είναι σραφφαϊκός και όχι μαρξιστής. Είναι μάλιστα βασικό στέλεχος της «Ομάδα Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών» του Παντείου Πανεπιστημίου. Στο προσδιορισμό της ταυτότητας αυτής της ομάδας αναφέρεται:

    “ Η αναλυτική βάση της έρευνάς της διαμορφώνεται από το βιβλίο του PieroSraffa (1960),  Παραγωγή Εμπορευμάτων μέσω Εμπορευμάτων. Πρελούδιο σε μία Κριτική της Οικονομικής Θεωρίας, και από το έργο των μαθητών του. Αυτή η παράδοση αναζωογονεί την Κλασική Πολιτική Οικονομία, ενώ χαρακτηρίζεται από την τοποθέτηση των παραγόμενων μέσων παραγωγής, των κερδών και της επισώρευσης κεφαλαίου στο επίκεντρο της ανάλυσης. Καίτοι η ΟΜΣΟ εμπνέεται επίσης από τα έργα των Marx, Keynes, Kalecki, Kaldor και Goodwin, επιχειρεί να τα συνθέσει μέσω της συμβολής του Sraffa”

    Για όσους ενδιαφέρονται να μάθουν τι πραγματικά είναι αυτά που πρεσβεύουν οι “σραφφαϊνιστές” όπως ο Μαριόλης, υπάρχει ένα πολύ καλό βιβλίο στα ελληνικά γραμμένο από τον Γ. Σταμάτη. Είναι το “Εισαγωγή στο «Παραγωγή Εμπορευμάτων μέσω Εμπορευμάτων» του Piero Sraffa. – Παρουσίαση και κριτική της νεορικαρδιανής θεωρίας

    Το βιβλίο αυτό είναι μια εισαγωγή στην σραφαϊκή και γενικότερα στη νεορικαρδιανή θεωρία, χρήσιμη όχι μόνον για όσους ενδιαφέρονται γενικά για την οικονομική θεωρία, αλλά και για όσους μαρξιστές επιθυμούν να γνωρίσουν τις πηγές και την πραγματική αξία της μεγαλόσχημης κριτικής στη μαρξική θεωρία που ασκείται τις δύο τελευταίες δεκαετίες από νεορικαρδιανούς οικονομολόγους.

  2. Ο/Η ΕΟΣ λέει:

    Επίσης ενδιαφέρον για όσους θέλουν να μάθουν τι είναι τέλος πάντων αυτός ο «θεός» που έχει ανακαλύψει ο Κ.Π. και ο Μαριόλης, υπάρχει και ένα άλλο βιβλίο του Γιώργου Σταμάτη: (κάνει τα διπλά λεφτά από το άλλο) » Ο Sraffa και η σχέση του με τον Ricardo και τον Marx«, Εκδόσεις Κριτική, Σειρά Επιστημονική Βιβλιοθήκη, Αθήνα 1992.

    • Ο/Η ntanos no.2 λέει:

      ΣΡΑΦΑΪΚΟΣ, ΕΒΡΑΙΟΣ, ΑΡΑΠΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΝΣΕΞΟΥΑΛ

      1. Κατά τον πάντα πρόθυμο και διαθέσιμο ΟΠΑΔΟ (ΕΟΣ) ο καθηγητής Μαριόλης ανήκει στην επάρατη κλίκα των σραφαϊκών.

      2. Από μία μικρή έρευνα που έκανα στο Facebook βρήκα ότι ο Μαριόλης κατάγεται από τη Μέσα Μάνη, και ρωτώντας φίλους μανιάτες έμαθα ότι το γενεαλογικό του δέντρο έχει εβραϊκές ρίζες.

      3. Από το βίντεο της εκδήλωσης για την αποχώρηση από το ευρώ του Μετώπου Α.Α. φαίνεται ξεκάθαρα ότι ο Μαριόλης είναι ύποπτα μελαμψός και άρα πρέπει να υπάρχουν και αφρικανικές επιμειξίες.

      4. Από το περίφημο και ακλόνητο «οντολογικό επιχείρημα» («αφού ο Θεός είναι τέλειο ον, δεν
      μπορεί να μην έχει την ιδιότητα της ύπαρξης – άρα ο Θεός υπάρχει») έπεται ότι κάποιος που είναι σραφφαϊκός, εβραίος και αράπης δεν μπορεί παρά να είναι και τρανσέξουαλ.

      5. Άρα, ο Καθηγητής Μαριόλης είναι σραφφαϊκός, εβραίος, αράπης και τρανσέξουαλ.

      6. Τα γραπτά κάποιου που είναι σραφαϊκός, εβραίος, αράπης και τρανσέξουαλ δεν πρέπει να διαβάζονται. Πρέπει να ασχολούμαστε με το ότι είναι σραφαϊκός, εβραίος, αράπης και τρανσέξουαλ και με το τι έχουν γράψει ο ένας ή ο άλλος σοφολογιότατος για τους σραφαϊκούς, τους εβραίους, τους αραπάδες και τους τρανσέξουαλ.

      7. Το όλο κόλπο δηλαδή είναι να στήνεις ένα κύκλωμα πάντα πρόθυμων και διαθέσιμων ψευδομαρτύρών, όπου ο ένας παραπέμπει στη «μαρτυρία» του άλλου. Πρόκειται για το λεγόμενο «Σύστημα (ή Σύμπαν) του Κλειστού Λόγου», πολύ αγαπητό και χρήσιμο σε διάφορες κοινοφελείς Υπηρεσίες.

      Πάντα πρόθυμε και διαθέσιμε ΟΠΑΔΕ (ΕΟΣ), όταν αναλαμβάνεις μία δουλειά να την κάνεις σωστά.

      • Ο/Η ΕΟΣ λέει:

        Για συνήγορος του Μαριόλη, δεν φτουράς.
        Για συκοφάντης β’ κατηγορίας πιάνεις πέντε ψιλοδεκάρες!

        Λοιπόν άσε στην άκρη τις αλητείες και απάντησε:

        – Δηλώνει ο Μαριόλης ότι είναι ΟΠΑΔΟΣ του Sraffa; Ναι ή ου;
        – Είναι βασικό στέλεχος της «Ομάδα Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών» του Παντείου Πανεπιστημίου; Ναι ή ου;

        – Η ομάδα αυτή δηλώνει ότι αυτό που αναφέραμε παραπάνω: “ Η αναλυτική βάση της έρευνάς της διαμορφώνεται από το βιβλίο του PieroSraffa (1960), Παραγωγή Εμπορευμάτων μέσω Εμπορευμάτων. Πρελούδιο σε μία Κριτική της Οικονομικής Θεωρίας, και από το έργο των μαθητών του. Αυτή η παράδοση αναζωογονεί την Κλασική Πολιτική Οικονομία, ενώ χαρακτηρίζεται από την τοποθέτηση των παραγόμενων μέσων παραγωγής, των κερδών και της επισώρευσης κεφαλαίου στο επίκεντρο της ανάλυσης. Καίτοι η ΟΜΣΟ εμπνέεται επίσης από τα έργα των Marx, Keynes, Kalecki, Kaldor και Goodwin, επιχειρεί να τα συνθέσει μέσω της συμβολής του Sraffa”΄Ναι ή ου;

        Δεν είναι ηλίθιοι οι αναγνώστες και μην τους υποτιμάς. Για το τι είναι ο Sraffa, τους παραπέμψαμε στον κ. Σταμάτη που είναι ειδικός επί του θέματος; Μήπως πιστεύεις ότι και ο Σταμάτης στην κριτική του στον Sraffa λέει συνοφαντίες; Μην ντρέπεσαι να το πεις! Μίλα ελεύθερα λοιπόν…

        • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

          Ι. ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΜΕΤΡΑΕΙ ΤΑ ΑΣΤΡΑ

          1. Οι σχέσεις ανάμεσα στη μαρξιστική και τη σραφφαϊανή θεωρία προσδιορίστηκαν με μοναδικό τρόπο στο ως άνω άρθρο του Καθηγητή Μαριόλη «Αριστερές Παραμυθίες» (υποσημείωση [1]): «μαρξιστική και σραφφαϊανή, όπου η πρώτη είναι, όπως δύναται να αποδειχθεί, ειδική περίπτωση της δεύτερης στο ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ επίπεδο, δεδομένου ότι υφίστανται προτάσεις της δεύτερης, οι οποίες είναι αδύνατον να ελεγχθούν στο πλαίσιο της πρώτης, ενώ ΟΛΕΣ οι προτάσεις της πρώτης μπορούν να ελεγχθούν στο πλαίσιο της δεύτερης (και αποδεικνύονται άλλες αληθείς και άλλες ψευδείς)».

          2. Σε μία άλλη, προγενέστερη ψευδο-απάντηση του ψευδομάρτυρα ΟΠΑΔΟΥ-Κλακαδόρου (ΕΟΣ) γίνεται αναφορά στις ΜΗ σχέσεις του Λένιν με τα μαθηματικά. Για κακή τους τύχη (του ΟΠΑΔΟΥ και του Πάνσοφου Κέντρου), στην ίδια με παραπάνω υποσημείωση, στο άρθρο του Καθηγητή Μαριόλη, αναφέρεται ως πρωτοπόρα στη θεωρία της αναπαραγωγής του κεφαλαιοκρατικού συστήματος η εργασία του Λένιν «Απ’ αφορμή το λεγόμενο πρόβλημα των αγορών», και η διερεύνησή της από τον Voronin, A. Y. (1989) Analysis of the dynamics of expanded reproduction of intensive type using a two-commodity model, Journal of Mathematical Sciences, 45, pp. 1295-1302. Διάβασα αυτά τα κείμενα και συνειδητοποίησα τα εξής: ο Λένιν (σε ηλικία μόλις 23 χρονών και ενώ είχε σπουδάσει νομικά) είχε μελετήσει και χρησιμοποιούσε καντάρια μαθηματικά προκειμένου να λύσει ένα θεμελιώδες θεωρητικό και πρακτικο-πολιτικό πρόβλημα.

          3. Σε αυτήν, την ίδια με προηγουμένως, ψευδο-απάντηση του ΟΠΑΔΟΥ-Κλακαδόρου (ΕΟΣ) γίνεται αναφορά στις ΜΗ σχέσεις του Μάο με τα μαθηματικά. Από ό,τι είναι γνωστό ο Μάο δεν είχε ασχοληθεί με τα μαθηματικά, αλλά κυρίως με τη φιλοσοφία, την πολιτική επιστήμη και την ιστορία (αν και οι κομμουνιστές όπως ο Μάο δεν είναι ούτε ξερόλες ούτε μπορόλες, μην είσαι ποτέ σίγουρος για το τι έχουν μελετήσει και τι όχι: η ταπεινότητα δεν σημαίνει άγνοια). Είναι επίσης γνωστό ότι ο ίδιος είχε παραδεχθεί με πόνο καρδιάς, στον περιβόητο «Λόγο που εκφωνήθηκε στη συνδιάσκεψη του Λιουσάν» (23/7/1959), την άγνοιά του (έως και τον Αύγουστο του 1958) για τα οικονομικά προβλήματα του σοσιαλιστικού σχεδιασμού και, γενικά, της οικοδόμησης του σοσιαλισμού. Ορισμένα, όμως, γραπτά του της αμέσως επόμενης περιόδου, και ιδίως οι επισημάνσεις του πάνω, πρώτον, στη σχέση ύψους κατανάλωσης-ρυθμού επισώρευσης («το πρόβλημα του επιπέδου της συσσώρευσης» γράφει ο Μάο – βλέπε το Παράρτημα 1, στο άρθρο του Μαριόλη) και, δεύτερον, στις αναλογίες, στους βραχυχρόνιους και μακροχρόνιους ρυθμούς μεγέθυνσης και στις σχετικές τιμές των τομέων Ι (μέσων παραγωγής)-ΙΙ (μέσων κατανάλωσης), ελαφριάς-βαριάς βιομηχανίας και βιομηχανίας-γεωργίας, αποδεικνύουν ότι ο Μάο μελέτησε, στη συνέχεια, σε βάθος τους νόμους της αναπαραγωγής του καπιταλιστικού και του σοσιαλιστικού συστήματος. Και αυτά δεν είναι δυνατόν να τα μελέτησε από τα τεύχη του «Τιραμόλα», όπως διάφοροι νεοέλληνες γίγαντες του μαρξισμού, αλλά από πηγές σαν και αυτές που αναφέρει ο Μαριόλης στο άρθρο του: τον Λένιν, τον Fel’dman και τον Mahalanobis.

          4. Και, τώρα, ορισμένα πράγματα που δεν είναι τόσο γνωστά. Μήπως γνωρίζει ο ΟΠΑΔΟΣ (και το Πάνσοφο Κέντρο) τα εξής:

          4.1. Γιατί έχει προταθεί (από μη κινέζους φυσικούς, μάλιστα) η ονομασία «μαόνιο» για ένα υπό ανακάλυψη υπο-ηλεκτρονιακό σωματίδιο; Μήπως τυχόν ο Μάο είχε, ξεκινώντας από τις έρευνές του στην υλιστική διαλεκτική, ασχοληθεί με τη «Φυσική των Σωματιδίων»;

          4.2. Τι πήγε και έκανε ο επάρατος Piero Sraffa στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας; Αναψυχή;

          4.3. Τι πήγαινε και έκανε η επάρατη Joan Robinson, μαθήτρια και στενή συνεργάτης του Piero Sraffa, στην ΕΣΣΔ και στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας; Στην Ινδία; Αναψυχή, παρέα με τον Mahalanobis;

          4.4. Είναι αλήθεια ότι στην Joan Robinson δεν δόθηκε το βραβείο Nobel στα Οικονομικά επειδή, όχι μόνον δημοσίευσε πλήθος επαινετικών μελετών για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση στη ΛΔ Κίνας, αλλά και πήρε ανοικτά θέση υπέρ της «Πολιτιστικής Επανάστασης»;

          ΙΙ. ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΥΛΙ
          1. Ας πάρουμε μόνο τα κείμενα του Μαριόλη που έχουν αναρτηθεί εδώ (στην ΠΑΣΑ), εδώ και δύο χρόνια. Σε όλα αναφέρεται η «Ομάδα Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών»- «Study Group on Sraffian Economics». Ο ΟΠΑΔΟΣ το ανακάλυψε μόνο στο τελευταίο («Αριστερές Παραμυθίες») και άρχισε το θόρυβο (για να μην πω τίποτε χειρότερο αλλά πιο ρεαλιστικό). Αγαπημένο μου και Πάνσοφο Κέντρο, αφού χρησιμοποιείς κλακαδόρους με τέτοια αντανακλαστικά, μην απορείς που έμεινες εσύ, ο ΟΠΑΔΟΣ και ο Κούκος.

          2. Κατά τον ΟΠΑΔΟ, ο Μαριόλης είναι «σραφαϊκός οικονομολόγος». Ο Μαριόλης δεν έχει πει ή γράψει κάτι τέτοιο. Μάλιστα όσοι έχουμε παρακολουθήσει τις παραδόσεις του στην «Πολιτική Οικονομία», στην «Ιστορία των Οικονομικών Θεωριών», στο «Διεθνές Εμπόριο», στη «Διεθνή Μακροοικονομική», στη «Θεωρία της Γενικής Ισορροπίας», στη «Θεωρία των Κυκλικών Διακυμάνσεων» και, παλαιότερα, στη «Θεωρία της Μεγέθυνσης», στη «Μικρο-οικονομική» και στην «Ανάλυση Εισροών-Εκροών», το ξέρουμε από πρώτο χέρι. Αυτό που γράφεται σε διάφορες εκδοχές των βιογραφικών, που υπάρχουν σε βιβλία του, είναι ότι «οι δημοσιεύσεις του αφορούν σε διάφορα πεδία της Πολιτικής Οικονομίας, αλλά έχουν ως ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΒΑΣΗ τη σραφφαϊανή θεωρία» ή ότι «επιχειρεί να συνθέσει αυτό που αποδεικνύεται στέρεο και γόνιμο στις αναλύσεις των Marx, Keynes και Sraffa». Στο βιογραφικό της Ιστοσελίδας του ΔΕΝ γράφει ότι «είναι σραφφαϊανός οικονομολόγος».

          3. Ως ιθαγενής, ο ΟΠΑΔΟΣ όταν διαβάζει «Ομάδα (Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών)» δεν μπορεί να σκεφτεί τίποτε άλλο παρά «Ποδοσφαιρική Ομάδα». Έτσι, και για να τρομοκρατήσει άλλους ιθαγενείς μικροαστούς με το ότι ο Μαριόλης είναι βουτηγμένος μέχρι το λαιμό στον σραφφαϊανισμό, ενδεχομένως και στον τζόγο, ξεφουρνίζει την τιτάνια ανακάλυψή του: «Ο Μαριόλης είναι ΒΑΣΙΚΟ στέλεχος της Ομάδα Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών».
          Μα αρχικόπανέ μου, οι «Ομάδες Μελέτης» («Study Groups» λέγονται στα ξένα), δεν έχουν, σαν τις ποδοσφαιρικές ομάδες, βασικούς και αναπληρωματικούς. Ούτε στελέχη. Έχουν μέλη, δηλαδή θέσεις σκληρής και ισότιμης εργασίας.

          4. Αλλά όταν είσαι κόπανος τέτοιου βεληνεκούς δεν είσαι μόνον κόπανος αλλά και καντέμης: Ο Μαριόλης δεν είναι μόνο μέλος της «Ομάδα Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών», αλλά, σύμφωνα με το βιογραφικό του, που βρίσκεται στην Ιστοσελίδα του και το οποίο μας είπε ότι μελέτησε ο κόπανος-καντέμης-ΟΠΑΔΟΣ, είναι ο ιδρυτής της Ομάδας (2006).
          Λαμβανομένων υπόψη και των όσων μπουρδολογιών ξεφούρνισε σχετικά με τα «Μαθηματικά Χειρόγραφα» του Μαρξ, ας μην μιλάμε, πλέον, για ΟΠΑΔΟ αλλά για ΜΕΓΑΛΟ ΓΚΑΦΑΤΖΗ!

          5. Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ σου λέει, ως αριστερός Επιθεωρητής Ζακ Κλουζώ, το εξής: Εάν κάποιος είναι μέλος (θα τσιρίξει τώρα: «Όχι μέλος, ιδρυτής!») της «Ομάδας Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών», δεν μπορεί παρά να είναι οπαδός του Sraffa και «σραφαϊκός οικονομολόγος». Καταρχάς, ας μην κρίνει από την αφεντιά του: δεν είναι όλοι οι άνθρωποι οπαδοί. Κατά δεύτερον, να μελετήσει τον Sraffa, τον βίο, το έργο και την επιστημονική παράδοσή του, για να καταλάβει ότι «Sraffa/Sraffian Economics» και «Οπαδός» είναι έννοιες ασύμβατες. Κατά τρίτον, η «Ομάδα» δεν ονομάζεται «Ομάδα Σραφφαϊανών Οικονομολόγων», αλλά «Ομάδα Μελέτης Σραφφαϊανών Οικονομικών». Η περίφημη ομάδα «Circus», η οποία ιδρύθηκε από τον Piero Sraffa, απαρτιζόταν από τους J. M. Keynes, Sraffa, Joan Robinson, Roy Harrod, Richard Kahn, James Meade και Austin Robinson, και συζητούσε με τον Keynes τα ευρήματά του, όσο αυτός ετοίμαζε (1931-1935) τη «Γενική Θεωρία της Απασχόλησης του Τόκου και του Χρήματος», ήταν ομάδα κεϋνσιανών ή σραφφαϊανών οικονομολόγων, ή, μήπως, τίποτε από τα δύο;
          Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ, μελετητής αριστερών ιθαγενών κυριακάτικων φύλλων, θα αδυνατεί να καταλάβει τη διαφορά. Ας δώσουμε άλλο ένα παράδειγμα: μία «Ομάδα Μελέτης Σχετικιστικής Φυσικής» δεν απαρτίζεται κατανάγκην από Φυσικούς που αποδέχονται το έργο του Einstein. Μπορεί να περικλείει και τέτοιους, κάλλιστα, όμως, μπορεί να περικλείει και άλλους, οι οποίοι εμπνέονται από τη «Σχολή της Κοπεγχάγης» αλλά θεωρούν κρίσιμη για τη γενική ανασύνθεση, συνολοκλήρωση και εκ νέου ανάπτυξη της σύγχρονης Φυσικής την εξαντλητική μελέτη της Σχετικιστικής Φυσικής. Αλλά ας υποθέσουμε ότι μία ωραία πρωία η εν λόγω Ομάδα καταλήγει, μέσα από την έρευνα, στο συμπέρασμα ότι η Σχετικιστική Φυσική δεν μπορεί να παίξει έναν τέτοιο ρόλο ή, ακόμα, ότι είναι εκ θεμελίων προβληματική. Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ νομίζει, όπως έχει δει τα είδωλά του να κάνουν αμέτρητες φορές (και το κατάπιε ο ίδιος – την πρώτη φορά δύσκολα, αλλά μετά όλο και πιο άνετα: για τη «δυστυχισμένη συνείδηση» δεν έχει γράψει μόνον ο Hegel, έχει γράψει και ο επάρατος Γιάννης Χοντζέας και μάλιστα για αυτήν του αριστερού), αλλά για απείρως πιο ασήμαντα ζητήματα, περί του τριγώνου Ομόνοια-Εξάρχεια-Κολωνάκι, ότι θα τα «κουκουλώσουν». Κι όμως οι «Ομάδες Μελέτης», όταν είναι ό,τι λέει το όνομά τους, δεν θα το κάνουν, αλλά θα ανακοινώσουν αυτό ακριβώς που η έρευνά τους βρήκε. Οι «Ομάδες Μελέτης» δεν είναι αριστερά παραμάγαζα παρακεντέδων.

          6. Ως υπερθετικά πραγμοποιημένη-ψευδής συνείδηση, κάθε οπαδός δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί ότι μπορεί να υπάρχουν άλλοι άνθρωποι που δεν έχουν δόγματα, ιδεοληψίες και θρησκείες να υπερασπιστούν, αλλά ότι υπερασπίζονται την ελεύθερη έρευνα ελευθέρων ανθρώπων. Και ειδικά όσον αφορά όλους όσοι, διεθνώς, δουλεύουν επί των σραφφαϊανών οικονομικών, δεν υπάρχει κανένας που να προσκυνάει ή να αναφέρεται σε δόγμα.

          ΙΙΙ. ΝΑ’ ΤΑΝ ΤΟ ΒΙΟΛΙ ΠΟΥΛΙ

          Ευτυχώς για την ανθρωπότητα και δυστυχώς για σένα, ΜΕΓΑΛΕ ΓΚΑΦΑΤΖΗ: το βιολί δεν είναι πουλί. Περιμάζεψε αυτούς των οποίων η ζωή δεν παρά «η ζωή αυτού είναι ήδη νεκρό και κινείται καθαυτό» (Hegel, Realphilosophie), τους «Τιραμόλες» σας, και σε άλλη παραλία.

  3. Ο/Η Σ. λέει:

    Ασε το Σραφφα και το Σταμάτη και τον Καλέτσκι κλπ, και τις βιβλιοπαρουσιάσεις, διότι δεν σε παίρνει, ούτε γραμμή δεν θα καταλάβεις, έχει και πολύ γραμμική άλγεβρα! Ξεκίνα πρώτα από τα απλά. Μάθε π.χ τι είναι εθνικολογιστική ταυτότητα μπας και διαβάσεις το παρόν άρθρο και καταλάβεις ότι ο δυναμισμός της σημιτο-οικονομίας βασιζόταν σε ξένα κόλλυβα!

    • Ο/Η ΕΟΣ λέει:

      αφιερωμένο εξαιρετικά:

      Πρόκειται για άποψη η οποία, καίτοι βρίσκεται πέραν των ορίων της επιστήμης της πολιτικής οικονομίας, διότι διατυπώνεται σε όρους ταξικού συμφέροντος, δεν αγνοεί τις αρχές και τα θεωρήματα αυτής της επιστήμης….

      • Ο/Η Ψ-στέργιος λέει:

        Διάβασε προσεκτικά έστω αυτήν μόνο την παράγραφο που περιέχει τη φράση, (αφού για το κείμενο δεν σε βλέπω), και θα δεις γιατί ακριβώς στον εαυτό σου θα έπρεπε να επιστρέψεις αυτήν την αφιέρωση!
        Η προπαγανδιστική τεχνική της απομόνωσης των φράσεων είναι φτηνή και παλιά. Πρόκειται για δολιοφθορά όπως λέει ο Ντάνος, όχι για αντεπιχείρημα, εκτός και αν δεν καταλαβαίνεις τι διαβάζεις. Στη συγκεκριμένη περίπτωση κυριολεκτικά (εκούσια ή ακούσια) ΑΝΤΙΣΤΡΕΦΕΙΣ (όχι απλά διαστρεβλώνεις) το νόημα!

        • Ο/Η ΕΟΣ λέει:

          Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα! Ποίος μιλάει με «τσιτάτα» είναι φανερό στον καθένα με την πρώτη ματιά που ρίχνει. Πριν από την φράση που αναφέρεσαι μόνο «τσιτάτα» υπάρχουν…

          Η άποψη («τσιτάτο» και αυτή) «Κατάργηση του συστήματος της μισθωτής εργασίας» στην οποία αναφέρεται η φράση Πρόκειται για άποψη η οποία, καίτοι βρίσκεται πέραν των ορίων της επιστήμης της πολιτικής οικονομίας, διότι διατυπώνεται σε όρους ταξικού συμφέροντος, δεν αγνοεί τις αρχές και τα θεωρήματα αυτής της επιστήμης προφανώς δεν έχει καμία σχέση με την μπουρδολογία που εκφράζει αυτή η φράση.

          Ας το κάνουμε λιανά για να το καταλάβει και ο κάθε ηλίθιος:

          1) τα θεωρητικά αντικείμενα της πολιτικής οικονομίας δεν σηματοδοτούν «όρους ταξικού συμφέροντος», όπως η «ένταση της εργασίας», «ο μισθός», «οι καταναλωτικές ανάγκες μισθωτών» κλπ, κλπ; Σε ποιό κόσμο ζούμε, στον κόσμο των καθαρών από «ταξική βρώμα» μαθηματικών;

          2) Ποιός καθορίζει τα όρια της επιστήμης και κάνει τον τροχονόμο στο ποιές απόψεις είναι «επιστημονικές» και ποιές όχι; Δηλαδή για να το κάνουμε ακόμα πιο λιανά, στις μεταβατικές κοινωνίες προς τον κομμουνισμό που αυτό το αίτημα της κατάργησης της μισθωτής εργασίας θα είναι ζητούμενο προς υλοποίηση, δεν θα έχουν κάποια «επιστήμη» πολιτικής οικονομίας για να συμβουλευτούν ή θα έχουν καταργηθεί οι «οικονομολόγοι»; (αν τους είχαν καταργήσει μετά το 17 στη Ρωσία ίσως τα πήγαινε καλύτερα η οικοδόμηση του σοσιαλισμού)

          3) Μπορείς να μου πεις ποιές αρχές και ποιά θεωρήματα της «επιστήμης» της πολιτικής οικονομίας δεν αγνοεί το αίτημα για την κατάργηση του συστήματος της μισθωτής εργασίας;

          Όμως η μεγαλύτερη ανοησία που έχει αυτή η φράση βρίσκεται αλλού: Στην συσχέτιση ενός πολιτικού αιτήματος με την οικονομία, αγνοώντας την προτεραιότητα της πολιτικής απέναντι στην οικονομία. Η προτεραιότητα αυτή δεν αφορά τον ..κομμουνισμό και τις μεταβατικές κοινωνίες αλλά και τον ίδιο τον καπιταλισμό. Στον καπιταλισμό το κράτος και άλλοι πολιτικοί θεσμοί έχουν παρεμβατικό ρόλο στην οικονομία. Για παράδειγμα ένας πόλεμος, ο οποίος έχει τεράστιες συνέπειες οικονομικές δεν προκύπτει από καμία αρχή ή θεώρημα αυτής της επιστήμης.

          • Ο/Η Ψ-στέργιος λέει:

            Παρά τις ακροδεξιές μεθόδους σου («ο Μαριόλης δεν είναι καθαρόαιμος (μαρξιστής)», «δείτε σε αυτό το βιβλίο τι είναι ο Μαριόλης» (ποιος είσαι αλήθεια ο Αδωνης στο Τηλεάστυ, και με τι ξεπλένεις την καθαρότητά σου?), θα σου κανα τη χάρη να σου απαντήσω (μου είναι πανεύκολο) αν έθετες τις κατάλληλες ερωτήσεις! Ο κόσμος πάει πιο μπροστά με τις κατάλληλες ερωτήσεις, όχι με τις έξυπνες απαντήσεις. Δεν σου φταίω εγώ, δον κιχώτη μου αν εσύ βλέπεις ανεμόμυλους μαχών της επιστήμης με την ταξική πάλη.
            Ασε που η «ταξική πάλη» στα φορολογικά νομοσχέδια δεν είναι ακριβώς αυτό που έλεγε και επιθυμούσε ο Μαρξ…
            Και ο νοών νοείτο…

          • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

            ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΟΡΙΑ;

            1. Στο 4ο κεφάλαιο του βιβλίου του, «Παραγωγή Εμπορευμάτων μέσω Εμπορευμάτων. Πρελούδιο στην ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ», ο επάρατος Piero Sraffa, συνεχίζοντας τους κλασικούς οικονομολόγους και τον Μαρξ, αποδεικνύει ότι οι κοινωνικοτεχνικές συνθήκες κάθε κεφαλαιοκρατικού συστήματος συνοψίζονται στη λεγόμενη «καμπύλη ωρομισθίου-ποσοστού κέρδους». Μία φθίνουσα καμπύλη με δύο άκρα:
            α) Μηδενικό ωρομίσθιο και μέγιστο δυνατό ποσοστό κέρδους, το οποίο ισούται με το λόγο του καθαρού προϊόντος του συστήματος προς τα μέσα παραγωγής του.
            β) Μηδενικό ποσοστό κέρδους και μέγιστο δυνατό ωρομίσθιο, το οποίο ισούται με την παραγωγικότητα της εργασίας.
            Αυτή η καμπύλη μας δείχνει όλους τους συνδυασμούς ωρομισθίου-ποσοστού κέρδους, οι οποίοι είναι δυνατόν να ισχύσουν στο κάθε φορά μελετώμενο κεφαλαιοκρατικό σύστημα. Η επιστήμη της Πολιτικής Οικονομίας σταματάει ακριβώς εδώ, υπό την έννοια ότι δεν μπορεί, δηλαδή, να μας εξηγήσει γιατί ίσχυσε τελικά αυτός και όχι ο άλλος, από τους άπειρους, αλλά εντός των προαναφερθέντων άκρων και επί της καμπύλης, συνδυασμός. Ο ισχύον συνδυασμός καθορίζεται από την πάλη των τάξεων: η εργατική τάξη έχει συμφέρον να επικρατήσει ο συνδυασμός-άκρο (β), ενώ η κεφαλαιοκρατική τάξη έχει συμφέρον να επικρατήσει ο συνδυασμός-άκρο (α), όπου οι «εργαζόμενοι ζουν με αέρα», όπως γράφει ο Μαρξ (στον 3ο τόμο του «Κεφαλαίου») και επαναλαμβάνει ο Sraffa (στο Παράτημα Δ του βιβλίου του). Το πού ακριβώς θα ισορροπήσει («στιγμιαία») το σύστημα, καθορίζεται από το συσχετισμό των ταξικών δυνάμεων.

            2. Ο Μάο, στην παράγραφο 41 του πολύ ενδιαφέροντος κείμενού του, «Σημειώσεις στο Εγχειρίδιο Πολιτικής Οικονομίας της ΕΣΣΔ» (1961-62), γράφει: «Κατά τις έρευνες Πολιτικής Οικονομίας, οι διερευνήσεις των παραγωγικών δυνάμεων και του εποικοδομήματος δεν πρέπει να είναι υπεραναπτυγμένες. Εάν η διερεύνηση των παραγωγικών δυνάμεων αναπτυχθεί υπέρμετρα, καταλήγει στη διερεύνηση της τεχνολογίας και στη φυσική επιστήμη. Εάν η διερεύνηση του εποικοδομήματος αναπτυχθεί υπέρμετρα, καταλήγει στη θεωρία του Κράτους, στη θεωρία της πάλης των τάξεων. Στη θεωρία σοσιαλισμού (ένα από τα τρία συστατικά μέρη του μαρξισμού) υπάγονται οι θεωρίες της πάλης των τάξεων, του Κράτους, της επανάστασης και του κόμματος, καθώς επίσης η στρατιωτική στρατηγική και τακτική, και λοιπά. Δεν υπάρχει πράγμα στον κόσμο που να μην είναι δυνατόν να αναλυθεί. Αλλά οι συνθήκες και οι υποστάσεις των πραγμάτων είναι διαφορετικές. Πολλές κατηγορίες και νόμοι, για παράδειγμα η «ενότητα των αντιθέτων», έχουν γενική εφαρμογή. Εάν ερευνούμε και παρατηρούμε τα προβλήματα με αυτόν τον τρόπο, τότε αποκτούμε καλά θεμελιωμένη, ολοκληρωμένη κοσμοαντίληψη και μεθοδολογία».

            3. Κάθε επιστήμη δεν έχει, επομένως, μόνον κατηγορίες και νόμους αλλά και τα όριά της. Χωρίς νόμους και όρια είναι μόνον ο «άνθρωπος λάστιχο», ο θρυλικός Τιραμόλα.

  4. Ψ-στέργιος

    1. Διάβασε τα βιβλία του Σταμάτη…
    2. Όταν καταλάβεις τι είναι «Πολιτική», ίσως καταλάβεις και τι σημαίνει «Η πολιτική στο τιμόνι»!

    • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

      ΤΟ ΑΥΤΟΑΝΑΦΟΡΙΚΟ ΒΙΟΛΙ ΤΗΣ ΝΙΟΤΗΣ

      Με το μυαλό μειράκιου που διαθέτει, ο ΟΠΑΔΟΣ-ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ, μελετητής αριστερών ιθαγενών κυριακάτικων φύλλων, θεωρεί ότι αυτά που γράφω τα γράφω για αυτόν. Αλλά τώρα δεν τολμάει να υπογράψει ως ΟΠΑΔΟΣ. Εφεξής ας υπογράφει ως ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ.

      Πολλοί έχουν παρατηρήσει ότι για έναν νέο άνθρωπο είναι απολύτως φυσιολογική η θέαση του κόσμου ως εάν ο ίδιος να βρίσκεται στο κέντρο του. Ωστόσο, ο ΟΠΑΔΟΣ-ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ δεν είναι πια τόσο νέος.

      Είναι τόσο λυπηρό όσο και αληθινό: Τα νιάτα του πήγαν στράφι, διαβάζοντας τα γραπτά των συνεπών αναγνωστών του «Τιραμόλα» και σε κομπίνες άνευ αντικειμένου μέσα στους τέσσερις τοίχους αριστερών παραμάγαζων. Με ΑΥΤΟΥΣ τους καθηγητάδες και τους τσανακογλύφτες τους, που τους ρίχνουν κάνα ψίχουλο από τα – δήθεν – ερευνητικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από αργομισθίες σε διάφορα – δήθεν – ινστιτούτα (το πιάσατε το υπονοούμενο;), ο ΟΠΑΔΟΣ-ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ δεν έχει κανένα πρόβλημα: τα ευάερα χνώτα τους ταιριάζουν ή, όπως έλεγε και ο Μάο, «βρίσκεται σαν το ψάρι μέσα στο νερό».

      Τέλος πάντων, ας κρατήσει την αναπνοή του, διότι θα ακολουθήσει Παράρτημα επί του «ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΜΕΤΡΑΕΙ ΤΑ ΑΣΤΡΑ», το οποίο άφησα για το τέλος: εκεί θα αποδείξω ότι το μειράκιον δεν είναι μόνον μπιρμπιλομάτικο αλλά και κοινότατος μπαγαπόντης.

      ΥΓ για δυνατούς λύτες: Ο Καθηγητής Σταμάτης δεν είναι Καθηγητής;

    • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

      ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤΟ «ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ ΜΕΤΡΑΕΙ ΤΑ ΑΣΤΡΑ»

      1. Σύνοψη των στραπάτσων του ΟΠΑΔΟΥ (ΕΟΣ)-ΜΕΓΑΛΟΥ ΓΚΑΦΑΤΖΗ: Αφού έφαγε τα μούτρα του με τα «Μαθηματικά Χειρόγραφα» του Μαρξ, ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ ξανοίχτηκε στον Λένιν και τον Μάο. Το αποτέλεσμα; Νέα κλοτσοπατινάδα.

      2. Η κωμωδία που μας προσφέρει το Πάνσοφο Κέντρο μπορεί να φαίνεται βαρετή, σαν τελικό θέαμα, αλλά δεν είναι ακριβώς μόνον αυτό.

      Τι έβαλαν τον ΜΕΓΑΛΟ ΓΚΑΦΑΤΖΗ να κάνει;
      Στην αρχή να τσαμπουνήσει κάτι για τα «Μαθηματικά Χειρόγραφα» του Μαρξ. Τα βρήκαν μπαστούνια.

      Στη συνέχεια, ως ξερόλες και μπορόλες αριστεροί, του είπαν:
      «Μάζεψέ τα και στρίψε το στο τσάμικο. Στα τεύχη του «Τιραμόλα» δεν έχουμε διαβάσει ότι οι Λένιν και Μάο έχουν ασχοληθεί με τα μαθηματικά, οπότε γράψε αυτό, πρόσθεσε και τις γνωστές αρλούμπες που γράφεις πάντα, όποιο και να είναι το θέμα, δηλαδή τις αρλούμπες περί ταξικής πάλης, πολιτικής, τιμονιού, ρεζέρβας, λεβιέ ταχυτήτων, αντίθεσης υπαίθρου-ζούγκλας και χειμώνα-καλοκαιριού, και όλα μέλι γάλα».
      Ατύχησαν και πάλι. Και μάλιστα παταγωδώς.

      3. Πρέπει όμως να παραδεχθούμε ότι εκτός από ξερόλες και μπορόλες αριστεροί είναι και κοινότατοι μπαγαπόντηδες. Διότι τι «μεσολαβεί», ιστορικά και βιβλιογραφικά, μεταξύ Μαρξ και Λένιν; Μα φυσικά ο Ένγκελς, δηλαδή, για το ζήτημα που μιλάμε, το «Αντι-Ντύριγκ» (1878) και το «Διαλεκτική της Φύσης» (1883). Βέβαια, τα τεύχη του «Τιραμόλα» δεν το γράφουν, αλλά σίγουρα το έχουν ακούσει σε κάποιο καφενείο του τριγώνου Ομόνοια-Εξάρχεια-Κολωνάκι.

      4. Και τι περιέχουν το «Αντι-Ντύριγκ» και το «Διαλεκτική της Φύσης»; Εκτενέστατο υλικό από τις μελέτες (επί δεκαετιών) του Ένγκελς στα Μαθηματικά, στη Φυσική και στη Χημεία (και όχι μόνο).

      Να οι τίτλοι από ορισμένες ενότητες μόνον του «Διαλεκτική της Φύσης» (για να μην χάνουμε χρόνο):
      Βασικές Μορφές Κίνησης
      Μέτρο Κίνησης – Έργο
      Παλιρροϊκή Τριβή, Καντ και Τόμσον-Τάιτ για την Περιστροφή της Γης και την Σεληνιακή Έλξη.
      Θερμότητα
      Ηλεκτρισμός
      Μαθηματικά
      Μηχανική και Αστρονομία
      Φυσική
      Χημεία
      Βιολογία

      (Τα δύο έργα βρίσκονται εδώ:
      http://www.marxists.org/archive/marx/works/1883/don/index.htm, http://www.marxists.org/archive/marx/works/1877/anti-duhring/index.htm.
      Για την αλληλογραφία Μαρξ-Ένγκελς πάνω στις φυσικές επιστήμες και τα μαθηματικά, βλέπε:
      http://www.marxists.org/archive/marx/letters/subject/science.htm, http://www.marxists.org/archive/marx/works/subject/science/index.htm).

      5. Και γιατί ο Ένγκελς «έφαγε» χρόνια και χρόνια με αυτά τα αντικείμενα (και μάλιστα αλληλογραφούσε συστηματικά με τον Μαρξ, πάνω σε αυτά, για να τον ενημερώνει για την πορεία των ερευνών του και να ακούει τη γνώμη του);
      Σίγουρα όχι για να μάθει πώς στρίβει το τιμόνι και πώς δουλεύει το διαφορικό του υπερηχητικού οχήματος της ταξικής πάλης που έχουν κατασκευάσει, πάνω σε πακέτο «Άσσο Κασετίνα», οι ΠΑΝΣΟΦΟ ΚΕΝΤΡΟ & ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ COMPANY.

      6. Άλλη μία φορά:
      Ευτυχώς για την ανθρωπότητα και δυστυχώς για σένα, ΜΕΓΑΛΕ ΓΚΑΦΑΤΖΗ: το βιολί δεν είναι πουλί. Περιμάζεψε αυτούς των οποίων η ζωή δεν παρά «η ζωή αυτού που είναι ήδη νεκρό και κινείται καθαυτό» (Hegel, Realphilosophie), τους «Τιραμόλες» σας, και σε άλλη παραλία.

  5. Ο/Η ΕΟΣ λέει:

    προς ntanos n.2

    Δεν είναι θεός ο Μάρξ. Το μαθηματικό έργο του Μαρξ είναι μηδενικό. Επίσης αυτά για την «διαλεκτική της φύσης» είναι αρκετά παιδικά, και δεν θα πρέπει να τα παίρνουμε σοβαρά υπόψη μας…

    Κόψε λοιπόν το παραλήρημα γιατί θα καταντήσεις χειρότερος από τον Λιακόπουλο!

    • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

      «Μετανοείτε και να διαβάζετε μόνον «ΤΙΡΑΜΟΛΑ»»

      ΠΑΝΣΟΦΟ ΚΕΝΤΡΟ & ΜΕΓΑΛΟΣ ΓΚΑΦΑΤΖΗΣ COMPANY

  6. Ο/Η ΕΝΩΣΗ ΟΠΑΔΩΝ C.I.A. λέει:

    ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ?

    “Έτσι, ο κύριος στόχος της ιδεολογίας της
    άρχουσας τάξης είναι η σύγχυση.»

    Γκυ Ντεμπόρ, 1957
    1. ‘Ο ΠΟΛΕΜΑΡΧΟΣ ΓΑΡ ΕΓΓΥΣ’

    Ο ΟΠΑΔΟΣ (ΕΟΣ) γράφει στο σχόλιο του που βρίσκεται εδώ https://dosepasa.wordpress.com/2011/12/05/bx583/#comment-8274: «Η προπαγάνδα αυτών των αντιλήψεων στηρίζεται στην γαμημένη την “αντικειμενική πραγματικότητα” και στους φυσικούς νόμους που την διέπουν και που μπορούν να διατυπωθούν με μαθηματικές συναρτήσεις. Είναι η αντίληψη που λέει ότι “έτσι κι αλλιώς η γη θα γίνει κόκκινη” ή προς το “επιστημονικότερον” είναι φυσική νομοτέλεια η κατάρρευση του καπιταλισμού από τις ίδιες; του τις αντιθέσεις. Αυτή ακριβώς είναι και η βάση του ρεφορμισμού και η άρνηση της επαναστατικής ανατροπής του καπιταλισμού και η άρνηση της ανάγκης της κομμουνιστικής οργάνωσης, άρνηση δηλαδή του Λενινισμού.»

    Δηλαδή, αυτός που δεν καταδέχεται να βασίσει μία ανάλυση στην αντικειμενική πραγματικότητα και στους φυσικούς νόμους κατηγορεί όσους υπερασπίζονται την σπουδαιότητα της επιστημονικής ανάλυσης ως ‘Λιακόπουλους’!

    2. ‘ΤΟ ‘ΠΕ Ο ΜΑΟ!’

    Το θράσος του ΟΠΑΔΟΥ δεν σταματάει εδώ. Στο ίδιο σχόλιο παρακάτω τολμάει να αναφέρει τον Μάο για να στηρίξει τις περισπούδαστες ψευδομαρξιστικές θέσεις του: «Επίσης, η συμβολή του Μάο που προσπάθησε να διατυπώσει με πιο συγκεκριμένο τρόπο ακριβώς αυτά τα θεωρητικά εργαλεία για τους μαρξιστές – λενινιστές (όπως στη μπροσούρα “για τις αντιθέσεις”) δεν καταφεύγει ποτέ στην χρήση των μαθηματικών.»

    Ας δούμε όμως τι λέει ο Μάο:

    Α) «Αν θέλει κάποιος να έχει επιτυχίες στη δουλειά του, δηλαδή να φθάσει στα αναμενόμενα αποτελέσματα, είναι απαραίτητο να εναρμονίσει τις ιδέες του με τους νόμους του αντικειμενικού εξωτερικού κόσμου. Στην αντίθετη περίπτωση θ’ αποτύχει στην πράξη.», Μάο, ‘Για την πράξη’, Ιούλιος 1937.

    Και επειδή ο ΟΠΑΔΟΣ είναι ικανός να γράψει ότι το παραπάνω απόσπασμα είναι ‘παιδικό’, ας δούμε τι λέει αρκετά χρόνια αργότερα:

    Β) «Δεν υπάρχει πιο βολικό πράγμα στον κόσμο από την ιδεαλιστική και μεταφυσική στάση, γιατί αυτή επιτρέπει στον καθένα να λέει ότι θέλει, χωρίς να λαμβάνει υπόψη του την αντικειμενική πραγματικότητα και χωρίς να υποβάλει τα λόγια του στον έλεγχό της. Αντίθετα, ο υλισμός και η διαλεκτική απαιτούν προσπάθειες. Επιτάσσουν να στηριζόμαστε στην αντικειμενική πραγματικότητα και να υποβάλλουμε τα πάντα στον έλεγχό της. Αν δε το κάνουμε αυτό, κινδυνεύουμε να γλιστρήσουμε στον ιδεαλισμό και τη μεταφυσική.», Μάο, Σημείωση σχετικά με τα «Ντοκουμέντα για την αντεπαναστατική ομάδα του Χου Φενγκ», Μάιος 1955.

    Και αφού ο ΟΠΑΔΟΣ υπέκυψε σε ένα όργιο διαστρέβλωσης της πραγματικότητας και γκαφών με αποκορύφωμα το σχόλιο https://dosepasa.wordpress.com/2011/12/05/bx583/#comment-8269: «Μόνον ένας Μ@…ρξιστής του καφενείου θα μπορούσε να ξεστομίσει αυτή την παπάρα:
    «Αν και ο Μαρξ τόνιζε ότι δείγμα ωριμότητας μίας επιστήμης είναι ο βαθμός χρήσης των μαθηματικών που αυτή κάνει”», ήρθε στο τέλος να μας πει ότι ο Μαρξ δεν είναι θεός και ότι το έργο του Έγκελς για τη «Διαλεκτική της Φύσης» (1883) είναι παιδικό και ότι δεν θα πρέπει να τα παίρνουμε στα σοβαρά.

    Πράγματι ούτε ο Μάρξ ούτε ο Έγκελς ούτε ο Μάο είναι θεοί.

    Τα έργα τους όμως θα τα πάρουμε στα σοβαρά και θα τα μελετούμε διότι αποτελούν προϊόν βαθειάς και επίπονης επιστημονικής έρευνας.

    Αυτόν που δεν θα πάρει ποτέ κανείς στα σοβαρά είναι τον ΟΠΑΔΟ (ΕΟΣ). Και λέω ΠΟΤΕ διότι όπως έλεγε ο σύντροφος Μάο: «Η στάση των κομμουνιστών απέναντι στους ανθρώπους που έχουν διαπράξει λάθη στη δουλειά τους δεν πρέπει να είναι απωθητική, μ’ εξαίρεση τους αδιόρθωτους.»

    Και μπορούμε να πούμε μάλλον με βεβαιότητα ότι ο ΟΠΑΔΟΣ ανήκει στους ΑΔΙΟΡΘΩΤΟΥΣ.

    ΥΓ. Προς αποφυγή παρεξηγήσεων: δεν είμαι ο ntanος.

    • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

      Πράγματι δεν είσαι ο ntanos. To ποιος είναι, όμως, ο Ντάνος Νούμερο 2 (ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΕΝΟ) έχουν αρχίσει να το καταλαβαίνουν και οι πέτρες.

  7. Ο/Η H Αλήθεια είναι αυτή...που φάνηκε... λέει:

    Η αλήθεια είναι αυτή που φάνηκε απο την συζήτηση.
    Ως γνωστόν το «αληθινό είναι μια στιγμή του ψεύτικου».
    Και ο καθηγητής Θ. Μαριόλης μας έδωσε πολλά με το άρθρο του, αλλά και ο σχολιασμός του Ντάνου, αλλά και του ψΣτέργιου στην αντιπαραθεσή του με τον ΕΟΣ ή οχι, μας έδειξε (και μας έμαθε ) πολλά πράγματα . Σπάνια σε μπλογκ. εχω δει τόσο υψηλό επίπεδο σχολίων, και τοποθετήσεων
    Φίλοι συνεχίστε, με κάθε αφορμή!!!!!!

    • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

      ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ: ΜΕΓΑΛΗ ΗΣΥΧΙΑ, ΥΠΕΡΟΧΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ!

      1. Ακόμα και εάν, ΜΕΤΑ ΑΠΟ 130 ΧΡΟΝΙΑ, ορισμένα τμήματα των γραπτών του Ένγκελς είναι ξεπερασμένα (πράγματι, ορισμένα είναι), από την επιστημονική και φιλοσοφική ανάπτυξη που μεσολάβησε (όχι από τον «Τιραμόλα»), αυτό ΔΕΝ σημαίνει ούτε ότι και ΤΟΤΕ ήταν ξεπερασμένα ούτε ότι ο Ένγκελς ΔΕΝ αφιέρωσε μεγάλο τμήμα των ερευνών του στα πεδία: Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία, Βιολογία. Οφείλουμε να διδασκόμαστε και από τα γραπτά και από τη στάση του Ένγκελς.

      Ο λικβινταρισμός και η αγυρτεία δεν πάνε μακριά: ΟΤΑΝ βρουν απειροελάχιστη, αλλά έλλογη και οργανωμένη, αντίσταση, το μόνο που κάνουν είναι να ξεσκεπάζουν, σε dt, τον υποκινητή τους. Κανέναν άλλον και τίποτε άλλο δεν είναι σε θέση να πειράξουν.

      2. Έγραψα για το «Διαλεκτική της Φύσης», ας γράψω και για το «Αντι-Ντύριγκ».

      Να ορισμένα από τα περιεχόμενα:

      Απριορισμός
      Σχηματοποίηση του Σύμπαντος
      Χρόνος και Χώρος
      Κοσμογονία, Φυσική, Χημεία
      Οργανικός Κόσμος
      Ποσότητα και Ποιότητα
      Άρνηση της Άρνησης

      Στο βιβλίο αυτό υπάρχει μάλιστα ένα σημείο (δεν θα γράψω πού, μήπως και ορισμένοι κάνουν τον κόπο να το διαβάσουν όλο) όπου ο Ένγκελς επιχειρεί κάτι εξαιρετικά πρωτοπόρο αναφορικά με τη μαρξική θεωρία (βλέπε και τη σημείωση 6 στο άρθρο του Καθηγητή Μαριόλη, «Αυτοματοποίηση της Παραγωγής και Οικονομική Κρίση: Οι Έωλες Απόψεις των «Gruppe Krisis» και Anselm Jappe» (https://dosepasa.wordpress.com/2011/05/22/255/ – όσοι έχουμε παρακολουθήσει τις παραδόσεις του Μαριόλη στην «Ιστορία των Οικονομικών Θεωριών» γνωρίζουμε πόσο επιμένει σε αυτό το σημείο).

      3. Στη συνέντευξή του στον Edgar Snow, «Από το Νότο των Βουνών έως τον Βορρά των Θαλασσών» (Ιανουάριος 1965), o Μάο λέει: «Η κατάσταση του ανθρώπου πάνω στη Γη έχει αλλάξει με όλο και μεγαλύτερη ταχύτητα. ΣΕ ΧΙΛΙΑ ΧΡΟΝΙΑ από σήμερα, όλοι εμείς, ακόμα και οι Μαρξ, Ένγκελς και Λένιν, ενδέχεται να φαινόμαστε γελοίοι».

      Αυτή ακριβώς είναι η στάση του κομμουνιστή.

      4. Μεταστροφή: ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΟ ΨΕΥΤΙΚΟ ΜΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΤΟΥ ΑΛΗΘΙΝΟΥ!

      Για να γίνει αυτό απαιτείται η πλήρωση άμεσων-βραχυχρόνιων και έμμεσων-μακροχρόνιων συνθηκών.

      Για τις δεύτερες έχει τοποθετηθεί δωρικά η Καταστασιακή Διεθνής στο άρθρο της «Πώς Δεν Πρέπει να Διαβάζετε Καταστασιακά Βιβλία» (τεύχος 12 του περιοδικού της, βλέπε http://www.cddc.vt.edu/sionline/si/hownotto.html. Στα ελληνικά: περιοδικό «Πεζοδρόμιο», τ. 3, σελίδα 90, 3η πρόταση από την αρχή).

      Για τις πρώτες θα γράψω, με αφορμή ένα παράδειγμα, στο επόμενο σχόλιο μου.

      • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

        ΣΤΟΝ ΕΠΟΜΕΝΟ ΤΟΝΟ ΘΑ ΕΙΝΑΙ…ΑΥΡΙΟ

        Έστω Χ (που αυτοεμφανίζεται ως ριζοσπαστικός αριστερός) κλακαδόρος των νατοϊκών βομβαρδισμών της Λιβύης αλλά και του «ένοπλου αγώνα» ως ουσίας του ΕΑΜ και των «εξεγέρσεων» ως δρόμου για το σημερινό ελληνικό κίνημα.
        Έστω ότι, με ΚΑΘΕ ευκαιρία, αυτός ο Χ αποκαλεί τον Ψ «καραγκιόζη», επειδή τόλμησε να επιχειρηματολογήσει κατά των νατοϊκών βομβαρδισμών, και τον Ζ «αντιμαρξιστή, αστό καθηγητή, οικονομολόγο της συμφοράς», επειδή ανησυχεί (ο Χ) μήπως οι αναλύσεις του Ζ διαταράξουν τον προκατακλυσμιαίο λήθαργο της ελληνικής αριστεράς.
        Έστω παράλληλα ότι ο Χ κάνει τον κλακαδόρο άλλων καθηγητών, των οποίων η αστική καταγωγή είναι γνωστή και στα μικρά παιδιά, και δεν έχουν τολμήσει να γράψουν ούτε ένα αρνητικό γιώτα για την ευρωζώνη.
        Έστω επίσης ότι ο Χ αποκαλεί «καμαριέρες του Ζ» εκείνους τους αριστερούς οι οποίοι συζητούν τις αναλύσεις του Ζ, γράφουν για αυτές και τον καλούν να τις παρουσιάσει σε κάποια εκδήλωση τους.
        Έστω τέλος ότι αποδεικνύεται ότι ο Χ δεν έχει ιδέα από μαρξισμό, τα γραπτά του Μαρξ, του Ένγκελς, του Λένιν, του Μάο κλπ, αλλά όλα αυτά τα χρησιμοποιεί, σαν λέξεις-κουφάρια, ασταμάτητα, ενώ ποτέ δεν εκθέτει τη δική του ανάλυση-απάντηση σε όλους αυτούς που κατασυκοφαντεί με συνεχή λύσσα και λυσσασμένη συνέχεια.
        Τι συμπέρασμα βγαίνει από όλα αυτά;

        Ο ΕΠΟΜΕΝΟΣ ΤΟΝΟΣ
        Όσοι δεν έχουν λόγους να παριστάνουν ότι δεν κατάλαβαν, δεν έχουν παρά να κλείσουν την πόρτα (και τα παράθυρα) στον Χ. Ας ξυπνήσουν, ας αφήσουν τα χαριεντίσματα και ας μην φαντασιώνονται ότι αυτές οι σκηνοθετημένες καταστάσεις λύνονται με διαλογικές συζητήσεις. Ας αναλάβουν τις ευθύνες τους. Λύνονται μόνο οργανωτικά.

  8. Ο/Η Δ.Π λέει:

    Δεν πας ρε φίλε σε κανένα ψυχίατρο. Αν έχεις εμονές με τον Μηλιό ή οποιονδήποτε άλλο φρόντησε να τις ξεπεράσεις. Δεν σου φταίμε σε τίποτα να ακούμε τα ίδια και τα ίδια υστερικά παραλληρήματα!
    ΛΥΠΗΣΟΥ ΜΑΣ

    • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

      1. «Μηλιός»!!!!;;; Προφανώς, εσύ έχεις εμμονές, υστερίες, και παραλληρήματα.
      2. Το στυλάκι «ρε φίλε» κλπ, αλλού: Στους ομοίους σου.
      3. Δεν «άκουσες» αλλά διάβασες. Εκτός εάν ακούς φωνές από το υπερπέραν (ή από το διαδίκτυο).
      4. Δεν είμαι μάνα σου για να σε λυπηθώ.

    • Ο/Η παρατηρητικος λέει:

      Σίγουρα η περίπτωση του ntanos n.2 χρίζει ψυχιατρικής αντιμετώπισης. Όμως δεν έχει έμμονες με τον Μηλιό αλλά τον ΕΟΣ που ξεμπρόστιασε τον Μαριόλη και τους οπαδούς του τύπου ntanos για τις αντιεπιστημονονικές και τις αντιμαρξιστικές θέσεις που προβάλουν.

      Βέβαια τα επιχειρήματα έχουν τελειώσει προ πολλού και αρχίζουν οι φασίζουσες πρακτικές της διαβολής και της συκοφάντησης, όπως η φράση «των οποίων η αστική καταγωγή είναι γνωστή». Κάποιος θα πρέπει να του υπενθυμίσει ότι ο Ενγκελς ήταν βιομήχανος και ο Μάρξ ζούσε από το χαρτζιλίκι που του έδινε αυτός ο αστός.

      Το επίπεδο το σχολίων του ntanos και σια είναι αντίστοιχο με το περιεχόμενο αυτών που υπερασπίζονται. Βέβαια αυτό το επίπεδο αντικατροπτίζει και το επίπεδο του μπλογκ της ΠΑΣΑ, το οποίο στεγάζει και φιλοξενεί τέτοια φασιστοειδή εκτρώματα. Και βέβαια η επίκληση της πολυφωνίας και της έκφρασης διαφορετικών απόψεων δεν μπορεί να γίνεται το άλλοθι που δικαιολογεί τέτοιου τύπου εκτροπές.

  9. Ο/Η παρατηρητικος λέει:

    Σίγουρα η περίπτωση του ntanos n.2 χρίζει ψυχιατρικής αντιμετώπισης. Όμως δεν έχει έμμονες με τον Μηλιό αλλά τον ΕΟΣ που ξεμπρόστιασε τον Μαριόλη και τους οπαδούς του τύπου ntanos για τις αντιεπιστημονονικές και τις αντιμαρξιστικές θέσεις που προβάλουν.

    Βέβαια τα επιχειρήματα έχουν τελειώσει προ πολλού και αρχίζουν οι φασίζουσες πρακτικές της διαβολής και της συκοφάντησης, όπως η φράση «των οποίων η αστική καταγωγή είναι γνωστή». Κάποιος θα πρέπει να του υπενθυμίσει ότι ο Ενγκελς ήταν βιομήχανος και ο Μάρξ ζούσε από το χαρτζιλίκι που του έδινε αυτός ο αστός.

    Το επίπεδο το σχολίων του ntanos και σια είναι αντίστοιχο με το περιεχόμενο αυτών που υπερασπίζονται. Βέβαια αυτό το επίπεδο αντικατροπτίζει και το επίπεδο του μπλογκ της ΠΑΣΑ, το οποίο στεγάζει και φιλοξενεί τέτοια φασιστοειδή εκτρώματα. Η επίκληση της πολυφωνίας και της έκφρασης διαφορετικών απόψεων δεν μπορεί να γίνεται το άλλοθι που δικαιολογεί τέτοιου τύπου εκτροπές.

    • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

      «Όσοι δεν έχουν λόγους να παριστάνουν ότι δεν κατάλαβαν, δεν έχουν παρά να ΚΛΕΙΣΟΥΝ την πόρτα (και τα παράθυρα) στον Χ. Ας ξυπνήσουν, ας αφήσουν τα χαριεντίσματα και ας μην φαντασιώνονται ότι αυτές οι ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΜΕΝΕΣ καταστάσεις λύνονται με διαλογικές συζητήσεις. Ας αναλάβουν τις ευθύνες τους. Λύνονται μόνο ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΑ».

      Έτσουξε.
      Και η επίσημη ανεργία είναι στο 18% και βάλε.

      • Ο/Η ΠΑΣΑδόρος που δεν θέλει να διαλυθεί η ΠΑΣΑ λέει:

        Ο ntanos n.2 είναι θρασύδειλος. Αναφέρεται στο Γιώργο Κ. αλλά δεν τολμάει να τον ονομάσει. Τον δείχνει φορώντας την κουκούλα: «ntanos n.2» όπως οι γερμανοτσολιάδες στην κατοχή έδειχναν στους Γερμανούς τους πατριώτες για να τους εκτελέσουν. Αυτό κάνει τώρα, ζητώντας οργανωτικά μέτρα (από ποιους άραγε;) να του κλείσουν την πόρτα(ποια πόρτα; ).

        Αν ήταν αριστερός θα γνώριζε ότι στις όποιες συλλογικότητες υπάρχουν διαδικασίες που λαμβάνουν αποφάσεις και δεν λειτουργούν με τις υποδείξεις καταδοτών, όπως είναι αυτός που κρύβεται πίσω από την κουκούλα «ntanos n.2».

        Η πρακτική του αυτή είναι πρακτική που ακολουθούν οι χαφιέδες και οι προβοκάτορες. Μια επισκόπιση όσων σχολίων έχει γράψει στο μπλογκ της ΠΑΣΑ είναι αποκαλυπτική των προθέσεων και των επιδιώξεών του. Αυτοαποκαλύπτεται μόνος για το πράγματι στοχεύει…

        Πρόβλημα υπάρχει και με τους «φίλους» του, που τον έκαναν «πάσα» στην ΠΑΣΑ. Ίσως επειδή δεν πέρασε η άποψή τους να διαλυθεί η ΠΑΣΑ, προσπαθούν να την διαλύσουν «πασάροντας» φασιστοειδή φρούτα σαν τον ntanos n.2 (και την «παρέα» του με τους άλλους «ντάνους»). Αυτά είναι τα πραγματικά ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ που επιδιώκει η «παρέα» των «ντάνων»…

        Πράγματι η ανεργία είναι στο 18% και κάτι παραπάνω. Και οι διάφοροι ‘ντάνοι’ αγωνίζονται να μην χάσουν τον ‘μισθό‘ τους και να δείξουν στα αφεντικά τους ότι κάτι αξίζουν.

        Στο χέρι μας είναι να ακυρώσουμε τα σχέδια τους!

        • Ο/Η ntanos n.2 λέει:

          Απαπά!!!

          «Πάμε για ύπνο Κατερίνα».

          Αγαπητέ μου κύριε ή κύρια μην αναρωτιέστε ποια είναι η «Κατερίνα». Όσο την ξέρουμε και οι δύο άλλο τόσο ξέρω εγώ πώς λειτουργεί η ΠΑΣΑ ή ποιος είναι ο πολύφημος Γιώργος Κ., που γράφετε. Όμως, υπάρχει μία διαφορά: εμένα δεν με ενδιαφέρει να μάθω, ενώ εσείς, από ό,τι διαβάζω, καταγίνεστε με αυτήν την τέχνη.

          Εδώ μπαίνει τελεία και παύλα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s