Η κρίση, το ευρώ, η αριστερά και η άμεση δημοκρατία ως αιχμή του κοινωνικού μετασχηματισμού

Posted: 15/11/2011 by Β.Χ. in Παρεμβάσεις, Πολιτική
Ετικέτες: , ,

Του Γιάννη Κ.

1. Ο Κοινωνικός Μετασχηματισμός

Απο την αρχή της δημιουργίας των αντισωμάτων και αυτού του blog, υποστηρίζουμε την θέση πως ο κοινωνικός μετασχηματισμός απο μια κοινωνία ανισότητας, αδικίας και βαρβαρότητας, σε μια κοινωνία αλληλεγγύης και αρμονίας, δεν θα έλθει μέσα από μοντέλα νέας αντιπροσωπευτικής εξουσίας “υπέρ του λαού”, αλλά μέσα από την συγκρότηση νέων, αυτόνομων και ανταγωνιστικών στον καπιταλισμό κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών δομών και σχέσεων, από τον ίδιο τον λαό, χωρίς μεσολαβήσεις και αντιπροσωπεύσεις. Δεν πιστεύουμε οτι για την συγκρότηση αυτών των δομών και σχέσεων είναι απαραίτητη η “κατάληψη της εξουσίας” απο μια κυβέρνηση που θα επιβάλει στο λαό αυτές τις δομές. Πιστεύουμε το αντίθετο. Πως η αδιάκοπη προσπάθεια και πάλη για την δημιουργία, εδραίωση και διάδοση αλληλέγγυων θεσμών, δομών και σχέσεων θα απορρυθμίσει και την “κυβέρνηση” και το κράτος των ιεραχημένων αντιπροσώπων, των εξουσιαστικών ρόλων, των αφεντικών και των υπαλλήλων τους. Πιστεύουμε δηλαδή στην “αλλαγή απο τα κάτω” κι όχι “απο τα πάνω”.

Η αντίληψή μας αυτή δεν αφορά ένα μακρυνό μέλλον, ούτε προϋποθέτει την “οργάνωση” όλων των καταπιεσμένων σε κόμμα. Μπορεί να υλοποιείται από μικρές ομάδες εδώ και τώρα, με πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές πρωτοβουλίες αυτοδιαχείρισης, αυτο-οργάνωσης και εναλλακτικής στον πολιτισμό του κέρδους κοινωνικής διαβίωσης. Ο κοινωνικός μετασχηματισμός θα εξαρτάται από την επιτυχία της δικτύωσης αυτών των ομάδων μεταξύ τους και την πάλη τους ενάντια στους θεσμούς του κράτους. Δεν παραγνωρίζουμε την δυσκολία να γίνει έστω κατανοητή αυτή μας η θέση στον ευρύτερο “αντικαπιταλιστικό” χώρο. Η βαθειά εδραιωμένη εξουσιολαγνεία της αριστερής σκέψης και κουλτούρας, μαζί με τον αστικό ατομισμό, συνιστά ένα μεγάλο εμπόδιο για την διάδοση και την ιδεολογική ζύμωση των ιδεών της αυτονομίας στο αντικαπιταλιστικό εργατικό κίνημα. Κατά μια εξηγήσιμη, κατα τα άλλα, πολιτική διστροφή, η αριστερά επαγγέλεται κοινωνικό μετασχηματισμό, δηλαδή αλλαγή των κοινωνικών δομών χωρίς την αλλαγή των κοινωνικών ρόλων. Δηλαδή ο εργάτης παραμένει εργάτης. Το μόνο που θα αλλάξει θα είναι η σχέση του με την εξουσία (δηλαδή οι πολιτικοί του αντιπρόσωποι). Όμως ποτέ στην ιστορία δεν υπήρξε κοινωνικός μετασχηματισμός χωρίς την ριζική αλλαγή των κοινωνικών σχέσεων και ρόλων.

2. Η ευρωζώνη, το ευρώ, η ΕΕ, η κρίση, η άμεση δημοκρατία και η αριστερά.

Παρόλο που απο την σκοπιά της αυτονομίας και της άμεσης δημοκρατίας, ο κοινωνικός μετασχηματισμός (δηλαδή η ανατροπή του καπιταλισμού) είναι αδύνατον να προέλθει απο την “κατάληψη” θεσμών ανάθεσης και αντιπροσώπευσης από “εκπροσώπους” των καταπιεσμένων μιας και αυτοί οι θεσμοί δημιουργήθηκαν για να στηρίζουν τον καπιταλισμό, ο χώρος της αυτονομίας και της άμεσης δημοκρατίας, δεν πρέπει να είναι αδιάφορος για την προοπτική ή την πιθανότητα μιας αριστερής κυβέρνησης. Ο λόγος είναι γιατί σε συνθήκες όξυνσης της ταξικής πάλης, σε συνθήκες μεταστροφής των συνειδήσεων του κόσμου σε μια κατεύθυνση αντιμονοπωλιακή και αντι-ιμπεριαλιστική οι ιδέες της αυτονομίας και της άμεσης δημοκρατίας μπορούν να βρούν ένα πιό πρόσφορο έδαφος για να αναπτυχθούν και οι λαϊκές πρωτοβουλίες αυτο-οργάνωσης της παραγωγής, μπορούν να διεκδικήσουν περισσότερο ζωτικό χώρο στη σφαίρα της οικονομίας και της δημόσιας ζωής. Αυτό δεν σημαίνει ούτε οργάνωση του αυτόνομου χώρου σε κόμμα, ούτε πολύ περισσότερο την στήριξη στην γραφειοκρατική αριστερά.

Μπορεί όμως να σημαίνει την υπο προϋποθέσεις κριτική στήριξη τμημάτων ή μεμονομένων ομάδων και ατόμων του αυτόνομου χώρου, σε εγχειρήματα που προέρχονται απο την αριστερά, τα οποία παρόλο που μετέχουν στο κοινοβουλευτικό παιχνίδι και αποδέχονται την λογική της ανάθεσης και της αντιπροσώπευσης διαπνέονται ή επηρεάζονται και από προτάγματα της αυτονομίας κι έχουν στο πρόγραμμά τους την εγκαθίδριση θεσμών ουσιαστικής λαϊκής αυτοκυβέρνησης. Παρόλο που είναι γνωστή και σαφής η σύμφυτη αντινομία των όρων “λαϊκή” και “εξουσία” (αφού μια “εξουσία” εξ ορισμού είναι κάτι που έρχεται απέξω, άρα προϋποθέτει μηχανισμό έξω και πάνω απο το “λαό”), μέσα σε μια δυναμική αμφισβήτησης και σε μια πορεία ανατροπής του συστήματος, άνθρωποι που τώρα εγκλωβίζονται στην αριστερά της ανάθεσης, θα μπορούν, κατά τεκμήριο, ευκολότερα, μέσα απο την πείρα τους, να προσεγγίζουν τις ιδέες και την πρακτική της αυτονομίας και της πολιτικής αναρχίας.

Στην παρούσα συγκυρία αυτό που φαίνεται να ταλανίζει την αριστερά είτε ως προσχηματικό, είτε ως πραγματικό διακύβευμα που διαιρεί και προκαλεί τριβές, δεν είναι φυσικά το ζήτημα της πολιτικής και οικονομικής οργάνωσης της κοινωνίας (που είναι το πραγματικό διακύβευμα του κοινωνικού μετασχηματισμού), αλλά το ζήτημα του ευρώ, της ευρωζώνης και της συμμετοχής στην ΕΕ. Απο την μιά υπάρχει το ΚΚΕ, η ΑΝΤΑΡΣΥΑ και το Αριστερό Ρεύμα του ΣΥΝ που υποστηρίζουν την έξοδο απο την ευρωζώνη και την ΕΕ, κι απο την άλλη ο ΣΥΝ και τμήματα που αποδεσμεύονται απο το ΠΑΣΟΚ που υποστηρίζουν οτι μπορεί να υπάρξει διέξοδος απο την κρίση σε όφελος των εργαζομένων εντός ευρωζώνης και εντός ΕΕ. Πέρα απο το προφανές, το οτι δηλαδή την ατζέντα του ευρώ την επιβάλλει ο ταξικός αντίπαλος, είναι πολύ δύσκολο για το “φιλοευρωπαϊκό” μπλόκ της αριστεράς να εξηγήσει πώς, και με ποιά λογική, είναι “αριστερή” η επιλογή της συμπόρευσης με ένα νόμισμα του οποίου την μοίρα αποφασίζουν οι κεντρικοί τραπεζίτες και οι εκπρόσωποι των μεγάλων ευρωπαϊκών καρτέλ.

Η πρόφαση είναι δυό ειδών: η μιά είναι ωφελιμιστική, “να μην τρομάξουμε τον κόσμο που απεγκλωβίζεται απο το ΠΑΣΟΚ” ή να “μην χρεωθούμε εμείς την έξοδο απο το ευρώ”. Το επιχείρημα αυτό είναι καθαρός καιροσκοπισμός και υποτιμά τις ανατρεπτικές διαθέσεις του κόσμου. Η άλλη πρόφαση είναι ιδεολογική και συνίσταται στο τροτσκιστικής έμπνευσης δόγμα του οτι “δεν γίνεται επανάσταση σε μια μόνο χώρα”. Αυτό το επιχείρημα, πέρα απο τον ιδεολογισμό του, παραβλέπει την πραγματικότητα της ανισομετρίας στον σύγχρονο καπιταλισμό και ειδικά μέσα στην ευρωζώνη. Πώς είναι δυνατόν να επαναστατήσουν ταυτόχρονα οι Γερμανοί και οι Έλληνες, όταν το πλεόνασμα του ενός τροφοδοτεί το έλλειμμα του άλλου; Πίσω απο τα αναχρονιστικά επιχειρήματα αυτού του τύπου, βρίσκεται ο ουσιαστικός συμβιβασμός της αριστεράς με τον αστικό κοινοβουλευτισμό και η επιθυμία της να βελτιώσει τις θέσεις της μέσα σ’ αυτόν.

3. Ο “επιστημονικός” κεντρικός σχεδιασμός του ΚΚΕ είναι μια μορφή κρατικού καπιταλισμού

Από την άλλη το μπλόκ κατά του ευρώ, κυρίως ΚΚΕ και Ανταρσύα, προβάλλουν σαν εναλλακτική λύση έναν κρατικό καπιταλισμό του τύπου του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού. Η άλωση του κράτους απο τους “εκπροσώπους του λαού”, η εθνικοποίηση των τραπεζών και η εθνική ανεξαρτησία σε συνθήκες καπιταλιστικής περικύκλωσης οδηγούν στο άλλο άκρο του τροτσκιστικού δόγματος, από την “διεθνή” επανάσταση στην εθνική. Παρόλο όμως που μια τέτοια προοπτική χαϊδεύει τα αυτιά των “πατριωτών” είναι αμφίβολο το κατα πόσο οδηγεί σε κοινωνικό μετασχηματισμό. Ο λόγος είναι οτι σε συνθήκες “εθνικής οικονομικής πολιτικής” και διαχείρισης ενός εθνικού νομίσματος εν μέσω κρίσης, η ανάγκη της συγκεντρωτικής διεύθυνσης, αλλά και της άμεσης ενίσχυσης “παραγωγικών” κλάδων με “επενδύσεις” (κρατικές ή ιδιωτικές) θα γίνει πολύ πιο επιτακτική και αδυσώπυτη για να αποφευχθεί επισιτιστική και ανθρωπιστική κρίση. Αυτή η κατάσταση θα επιβάλλει όχι μόνο την ενίσχυση των συγκετρωτικών λειτουργιών του κράτους και της κεντρικής τράπεζας, αλλά και την δραστηριοποίηση ενός ενεργού στρώματος επιχειρηματιών (παλιών ή νέων) ή διευθυντών που θα πρέπει να καθοδηγήσουν την “ανάπτυξη” και την παραγωγή πλεονάσματος σε εθνικό επίπεδο. Αυτή η συνθήκη (στο βαθμό που είναι εφικτή) θα αναγεννήσει τον καπιταλισμό αντί να τον ανατρέψει δημιουργώντας ένα στρώμα μιας νέας αστικής τάξης. Αν αποτύχει στην παραγωγή πλεονάσματος, θα οδηγήσει στην παλινόρθωση των ιδιωτικών μονοπωλίων που θα έρθουν σαν απελευθερωτές και “επενδυτές”.

Από την σκοπιά της αυτονομίας και της πολιτικής αναρχίας λοιπόν, δεν υπάρχουν σήμερα μέσα στην αριστερά εκείνες οι δυνάμεις με τις οποίες θα μπορούσε να συμμαχήσει ή και να στηρίξει κριτικά. Τέτοιες δυνάμεις θα ήταν όσες αντί για το ψευδεπίγραφο δίλημμα μεταξύ ευρώ και δραχμής, έθεταν το πραγματικό δίλημμα του κοινωνικού μετασχηματισμού: Πώς οργανώνεται η κοινωνία; Πως παίρνονται οι αποφάσεις; Πως παράγονται και πως μοιράζονται τα αγαθά;

Μια αριστερά που παίρνει μέρος στην συζήτηση του “πώς θα σώσουμε την χώρα” αποδεχόμενη τους όρους της συζήτησης που βάζει η αστική πολιτική οικονομία, εννοώντας δηλαδή ως “χώρα” τις τράπεζες, τις επιχειρήσεις, τα νοικοκυριά και την κρατική γραφειοκρατία ή αλλιώς “δημόσιο” ή “κράτος” (όλα κατηγορίες της αστικής πολιτικής οικονομίας), δεν μπορεί να είναι φορέας κοινωνικού μετασχηματισμού. Στις δοσμένες συνθήκες ο χώρος της αυτονομίας και της πολιτικής αναρχίας δεν μπορεί να συμπράξει με αυτή την αριστερά. Το αίτημα της άμεσης δημοκρατίας που προέκυψε από τις πλατείες είναι πολύ πιό προχωρημένο πολιτικά από τις άγονες συζητήσεις για το ευρώ και την διαχείριση της κρίσης απο μια “αριστερή” κυβέρνηση. Και αν θέλουμε να είμαστε συνεπείς με αυτό το αίτημα, όπως και με παρεμφερή προτάγματα της αυτονομίας, όπως απο-ανάπτυξη, τοπικοποίηση, αυτο-οργάνωση και αυτοθέσμιση, αυτοδιαχείριση και αλλαγή των κοινωνικών σχέσεων και θεσμών με κατεύθυνση την άμεση δημοκρατία, είμαστε υποχρεωμένοι να απέχουμε απο τις επόμενες εκλογές.

Από:http://antisomata.wordpress.com

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s